Portal BHP dla Profesjonalistów - aktualności, akty prawne, porady 25 Lipiec 2017 r. RSS
Facebook Twitter Google Plus

Kwestie prawne dotyczące odpowiedzialności materialnej

Data publikacji: 26 maja 2017 r.

Odpowiedzialność materialna jest dla pracodawcy prawem dochodzenia ewentualnych roszczeń za wyrządzoną szkodę lub mienie powierzone pracownikowi.

Podstawą prawną, na której opierają się przepisy dotyczące odpowiedzialności materialnej jest rozdział I dział V Kodeksu pracy (art. 114-122). Dodatkowo problematyką odpowiedzialności materialnej pracowników zajmują się rozporządzenia Rady Ministrów:

  • z 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie (Dz. U. z 1996 r. Nr 143, poz. 663),
  • z 10 października 1975 r. w sprawie warunków odpowiedzialności materialnej pracowników za szkodę w powierzonym mieniu (Dz. U. z 1996 r. Nr 143, poz. 662).

Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną pracodawcy?

Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależnego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną.

Do zaistnienia tej odpowiedzialności niezbędne jest powstanie łącznie następujących przesłanek:

  • szkoda – uszczerbek w majątku pracodawcy, który stanowi różnicę pomiędzy aktualną wartością majątku, a wartością jaką posiadałby, gdyby szkoda  nie nastąpiła,
  • wina – umyślna, bądź nieumyślna,
  • bezprawność – niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków pracowniczych,
  • związek przyczynowy – zaistniały pomiędzy bezprawnym działaniem lub zaniechaniem pracownika, a powstałą szkodą.

Pracownik ponosi odpowiedzialność materialną wyłącznie w granicach strat poniesionych przez pracodawcę. Pracodawca może domagać się od pracownika pokrycia szkody, która polegałaby na utracie korzyści, które mógłby osiągnąć pracodawca w przypadku, gdy pracownik nie wyrządziłby mu szkody.

Odpowiedzialność za mienie powierzone

Pracodawca powierza pracownikowi daną rzecz, która ma służyć mu w wykonywaniu pracy. Powierzenie rzeczy/sprzętu nie wymaga zachowania żaden szczególnej formy, np. pisemnej deklaracji. Można w tej kwestii powołać się na Wyrok Sądu Najwyższego z 15 października 1985 r. sygn. akt IV PR 221/85 „Pracownik, któremu powierzono mienie w sposób prawidłowy ponosi odpowiedzialność materialną na podstawie art. 124 Kodeksu pracy, choćby nawet nie podpisał deklaracji o przyjęciu odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie”.

Co zatem jest elementem koniecznym powierzonego mienia? 

Na podstawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt I PK 140/13 – elementem koniecznym prawidłowego powierzenia mienia jest umożliwienie jego faktycznego odbioru i możliwości sprawowania nad nim pieczy. Pracownik odpowiada za mienie tylko wtedy, gdy, ma nad tym mieniem pieczę i bezpośredni nadzór.

Odszkodowanie za szkodę powstałą w mieniu powierzonym pracownikowi jest to świadczenie przysługujące pracodawcy od pracownika w przypadku powierzenia mu mienia z obowiązkiem zwrotu albo wyliczenia się.

Komentarze (0) dodaj komentarz
Zaloguj się aby dodać komentarz lub edytować istniejący. Jeśli nie masz jeszcze konta możesz je założyć tutaj

Artykuły, które mogą Cię zainteresować: