Portal BHP dla Profesjonalistów - aktualności, akty prawne, porady 19 Sierpień 2017 r. RSS
Facebook Twitter Google Plus

Urlop na żądanie, a kwestie prawne

Data publikacji: 19 kwietnia 2017 r.

Urlop na żądanie to uprawnienie pracownika, które zarówno po stronie pracodawcy, jak i samego pracownika budzi wiele dyskusji. Aby móc skorzystać z urlopu na żądanie zgodnie z przepisami, zapoznaj się z regulacją prawną.

Ile może trwać urlop na żądanie?

Kwestia urlopu na żądanie została uregulowana w przepisach Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 1672 kp pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Ważne jest to, że 4 dni urlopu na żądanie w ciągu roku są częścią urlopu wypoczynkowego, a nie są dodatkowym urlopem. W związku z tym, urlop wypoczynkowy nie powiększa się. Będzie on wynosił 20 albo 26 dni, w zależności od stażu zatrudnienia (20 dni – jeżeli pracownik ma staż pracy krótszy niż 10 lat, 26 dni – jeżeli pracownik ma staż pracy dłuższy niż 10 lat).

Pracownik, który nie ma już żadnego dnia wolnego, ponieważ wykorzystał już cały przysługujący mu wymiar urlopu wypoczynkowego, nie może zażądać urlopu. Nie ma znaczenia fakt, że pracownik wykorzystał tylko dwa dni urlopu na żądanie w ciągu roku.

Powyższe przepisy mają zastosowanie dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy w oparciu o umowę o pracę.

Urlop na żądanie można wykorzystać w formie 4 dni następujących po sobie lub pojedynczo w różnych odstępach czasu.

Niewykorzystane uprawnienie do urlopu na żądanie nie przechodzi na kolejny rok kalendarzowy. Zastosowanie w tym wypadku ma art. 168 kp, który podkreśla, że urlopu niewykorzystanego należy udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego, jednak nie dotyczy to części urlopu udzielanego zgodnie z art. 1672 , czyli urlopu na żądanie.

Biorąc pod uwagę, że urlop na żądanie stanowi część urlopu wypoczynkowego, to jeżeli pracownikowi w danym roku kalendarzowym  przysługiwało przykładowo prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego, a wykorzystał 23 i nie skorzystał z ani jednego dnia urlopu na żądanie, to w kolejnym roku kalendarzowym będzie miał on prawo do 26 dni urlopu (w tym 4 dni urlopu na żądanie, a nie 8 pomimo, że w poprzednim roku nie zażądał ani jednego dnia urlopu) oraz 3 dni dodatkowe urlopu wypoczynkowego niewykorzystane w ubiegłym roku.

Kiedy i w jakiej formie należy zgłosić pracodawcy urlop na żądanie?

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy – urlop na żądanie należy zgłosić najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. Oznacza to, że urlop na żądanie możemy zgłosić tego samego dnia, w którym chcemy ten urlop rozpocząć. Jedynym warunkiem jest złożenie żądania jeszcze przed czasem, w którym pracownik powinien rozpocząć pracę, istnienie takiego warunku potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2006 roku (sygn. akt I PK 128/06).

W praktyce przyjmuje się, iż pracownik powinien poinformować pracodawcę o żądaniu urlopu na tyle wcześnie, aby pracodawca miał możliwość zapewnienia zastępstwa pracownika, który korzysta z urlopu na żądanie.

Jeżeli chodzi o formę zgłoszenia chęci skorzystania z urlopu na żądanie, to ustawodawca nie przewidział zachowania żadnej szczególnej formy. Oznacza to, że pracownik może swojemu pracodawcy zgłosić urlop na żądanie w dowolny sposób – ustnie, piśmiennie, mailowo, telefonicznie. Warto jednak sprawdzić w regulaminie zakładu pracy, czy kwestia zgłoszenia tej formy urlopu nie została bardziej szczegółowo określona.

Plan urlopów określony zostaje na dany rok przez pracodawcę w porozumieniu z pracownikami. Nie uwzględnia on jednak urlopu na żądanie. W związku z tym, coraz więcej pracodawców uwzględnia w regulaminie zakładu pracy, obowiązek składania wniosku także o urlop na żądanie.

Wniosek musi zawierać termin, od kiedy do kiedy ma być udzielony urlop. Nie istnieje jednak obowiązek uzasadniania tego wniosku oraz wskazywania jakichkolwiek przyczyn i okoliczności dla których pracownik zgłasza chęć skorzystania z urlopu na żądanie.

Komentarze (0) dodaj komentarz
Zaloguj się aby dodać komentarz lub edytować istniejący. Jeśli nie masz jeszcze konta możesz je założyć tutaj