Bezpieczeństwo przewozów kolejowych

Bezpieczeństwo przewozów kolejowych

Stan bezpieczeństwa przewozów kolejowych został sprawdzony przez Najwyższą Izbę Kontroli. Jakie wnioski wyciągnięto?

Polska pod względem bezpieczeństwa przewozów kolejowych znajdowała się w latach 2010–2014 na jednym z ostatnich miejsc w Europie. Zagrożenie poważnymi wypadkami kolejowymi w naszym kraju było prawie cztery razy wyższe niż średnie w Unii Europejskiej, a gorsze wskaźniki ryzyka wystąpienia ofiar śmiertelnych tych wypadków miały jedynie
Litwa, Grecja i Słowacja.

Te alarmistyczne dane, zawarte w opublikowanym w 2016 roku „Raporcie w sprawie bezpieczeństwa kolei w Unii Europejskiej”, opracowanym przez Agencję Kolejową UE, skłoniły Najwyższą Izbę Kontroli do przeprowadzenia kompleksowej kontroli funkcjonowania systemu bezpieczeństwa przewozów kolejowych w Polsce.  Z raportu NIK wynika, że choć 2016 rok był najbezpieczniejszym dla transportu kolejowego w Polsce w okresie ostatnich 5 lat, a w 1. półroczu 2017 roku odnotowano w tym zakresie dalszą poprawę, to ustalone w kontroli nieprawidłowości oraz zagrożenia wskazują, że stan bezpieczeństwa przewozów kolejowych nie jest w pełni zadowalający.

Bezpieczeństwo przewozów kolejowych pod lupą NIK

Przeprowadzoną przez Departament Infrastruktury NIK w 2016 roku oraz w 1. połowie 2017 roku kontrolą objęto Urząd Transportu Kolejowego, PKP PLK (centrala, pięć zakładów linii kolejowych, komenda główna i cztery komendy regionalne SOK), PKP oraz pięciu przewoźników kolejowych (PKP Intercity, Przewozy Regionalne, Koleje Mazowieckie, Koleje Dolnośląskie oraz PKP Cargo).

Dodatkowo, na zlecenie NIK, zostały przeprowadzone kontrole doraźne przez podmioty zewnętrzne. Urząd Transportu Kolejowego skontrolował 23 zakłady linii kolejowych PKP PLK i 25 przewoźników kolejowych, Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, przy udziale właściwych inspektoratów, sprawdził 46 mostów i wiaduktów kolejowych zarządzanych przez PKP PLK, natomiast Państwowa Straż Pożarna skontrolowała 238 dworców kolejowych zarządzanych przez PKP i samorządy.

Raport o wynikach kontroli w sprawie bezpieczeństwa przewozów kolejowych został 13 lutego br. zatwierdzony przez prezesa NIK Krzysztofa Kwiatkowskiego.

Wypadki kolejowe i działania chuligańskie

Działania kontrolne NIK wykazały, że na kolei nastąpiło obniżenie liczby wypadków z 638 w 2015 roku do 581 w 2016 roku (o 8,9%) oraz ofiar śmiertelnych z 228 do 169 (o 25,9%).

Zmniejszeniu uległa liczba najechań pojazdów kolejowych na osoby przechodzące przez tory w miejscach niedozwolonych z 235 do 174 (o 26,0%) oraz liczba kradzieży i dewastacji infrastruktury kolejowej z 3275 do 2486 zdarzeń (o 24,1%).

Równolegle wystąpiły jednak zjawiska negatywne – wzrost w 2016 roku (w stosunku do 2015 roku) m.in. najechań pojazdu kolejowego na pojazd drogowy (lub odwrotnie) na przejazdach kolejowo-drogowych kat. D z 118 do 139 (tj. o 17,8%).

Ochrona pasażerów i przewożonych ładunków

W latach 2012–2016 zmniejszyła się liczba przestępstw popełnianych w pociągach i na obszarze kolejowym. M.in. liczba kradzieży przesyłek zmniejszyła się o 16,2%, a liczba kradzieży cudzych rzeczy o 64,5%. Mniej było też rozbojów i wymuszeń (o 57,2%) oraz bójek i pobić (o 72,4%).

Działalność Prezesa UTK

NIK ocenia, że Prezes Urzędu Transportu Kolejowego w sposób rzetelny sprawował nadzór nad podmiotami, których działalność miała wpływ na bezpieczeństwo przewozów kolejowych, w tym nad wykonywaniem zadań mających na celu utrzymanie linii i pojazdów kolejowych we właściwym stanie technicznym, zapewnienie spójności systemu bezpieczeństwa na kolei, zapewnienie bezpieczeństwa przewozu koleją towarów niebezpiecznych oraz spełnianie przez zarządców i przewoźników kolejowych warunków i wymagań określonych w autoryzacjach bezpieczeństwa, certyfikatach bezpieczeństwa i świadectwach bezpieczeństwa.

Jednocześnie NIK stwierdziła, że pomimo dużego nakładu pracy Urzędu Transportu Kolejowego w zakresie audytów funkcjonowania systemów zarządzania bezpieczeństwem na kolei (SMS), występowały przypadki nieuaktualniania przez przedsiębiorców kolejowych ksiąg SMS i prowadzenia działań niezgodnych z zapisanymi w nich procedurami. Stan ten prowadził m.in. do wzrostu liczby incydentów na sieci kolejowej.

Skomentuj