BHP w mikroprzedsiębiorstwach

BHP w mikroprzedsiębiorstwach

Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) tworzą kręgosłup gospodarki UE i są uważane za najważniejszy motor wzrostu gospodarczego, innowacyjności, zatrudnienia oraz integracji społecznej.

W 2013 r. MŚP stanowiły 99,8% wszystkich przedsiębiorstw spoza branży finansowej w UE. Oznacza to, że w UE działało 21,6 mln takich firm. Na MŚP składają się trzy kategorie – mikroprzedsiębiorstw, małych i średnich przedsiębiorstw. W zaleceniu Komisji nr 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. zdefiniowano je w następujący sposób:

  • Średnie przedsiębiorstwo zatrudnia mniej niż 250 pracowników, a jego roczny obrót nie przekracza 50 mln euro lub jego suma bilansowa nie przekracza 43 mln euro
  • Małe przedsiębiorstwo zatrudnia mniej niż 50 pracowników, a jego roczny obrót lub suma bilansowa nie przekracza 10 mln euro
  • Mikroprzedsiębiorstwo zatrudnia mniej niż 10 pracowników, a jego roczny obrót lub suma bilansowa nie przekracza 2 mln euro

MŚP w UE zatrudniają średnio 4,22 osoby, dlatego zdecydowana większość (92,4%) przedsiębiorstw w Unii jest klasyfikowanych jako mikroprzedsiębiorstwa. Te mikroprzedsiębiorstwa stanowią 67,4% ogółu miejsc pracy w Europie, więc ich znaczenie dla gospodarki europejskiej jest olbrzymie.

Z danych wynika, że pracownicy małych przedsiębiorstw są bardziej narażeni na ryzyko niż pracownicy większych podmiotów, a mniejsze przedsiębiorstwa napotykają na więcej trudności w kontrolowaniu ryzyka. Różne badania, w tym przeprowadzone przez EU-OSHA europejskie badanie przedsiębiorstw na temat nowych i pojawiających się zagrożeń (ESENER), dowodzą, że trudności ze sprostaniem wymogom BHP są szczególnie znaczące w mniejszych podmiotach. 

Względnie niski poziom BHP może wynikać z pewnych cech typowych dla małych przedsiębiorstw, takich jak strukturalna i organizacyjna charakterystyka pracy oraz zatrudnienia w takich podmiotach, ich sytuacja ekonomiczna oraz stosunki gospodarcze, różnorodność i elastyczność działalności, niewielki nadzór regulacyjny nad tymi firmami, postawy i kompetencje właścicieli oraz pracowników niewielkich podmiotów lub ich krótkotrwała działalność. Te cechy utrudniają mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom tworzenie oraz utrzymywanie bezpiecznego i zdrowego środowiska pracy. 

Wśród innych czynników, które mają wpływ na zarządzanie BHP w tych podmiotach w porównaniu z większymi przedsiębiorstwami, należy wymienić:

  • Trudności z regulacją, gdyż są one zazwyczaj niejednorodne, rozproszone geograficznie i brakuje im spójnej reprezentacji. Ograniczenia budżetowe, często skutkujące brakiem środków na wdrożenie inicjatyw i interwencji w zakresie BHP związanych z uzyskaniem płatnych porad i informacji dotyczących BHP oraz zastosowaniem narzędzi i mechanizmów kontrolnych.
  • Niewystarczające zasoby uniemożliwiają realizację działań zapobiegawczych.
  • Mniej czasu i energii jest przeznaczone na zadania „niezwiązane z działalnością podstawową”, a za takie czasem uznaje się działania w dziedzinie bezpieczeństwa i zdrowia. Należyty poziom BHP nie jest uważany za priorytet.
  • Ocena ryzyka bywa kosztowna i kłopotliwa, zwłaszcza jeżeli przedsiębiorstwo nie posiada zasobów lub wiedzy w dziedzinie BHP, które umożliwiają jej efektywne przeprowadzenie.
  • Organizacjom promującym lub egzekwującym właściwy poziom BHP bywa trudno bezpośrednio dotrzeć do mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw.

Mniej niż połowa mikroprzedsiębiorstw i niewielkich podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą działa dłużej niż pięć lat, a tylko ułamek trafia do wąskiego grona czołowych firm wprowadzających innowacje w przemyśle i cechujących się wysoką wydajnością. Jedno z badań wykazało, że spośród nowych amerykańskich mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw te, które zakończyły działalność w ciągu roku lub dwóch, cechowały się średnim wskaźnikiem wypadkowości ponad dwukrotnie wyższym od wskaźnika dla tych, które przetrwały ponad pięć lat. 

Skomentuj