BHP w zakładach fryzjerskich i kosmetycznych

Prowadzenie działalności usługowej w zakresie fryzjerstwa oraz kosmetyki wiąże się z dostosowaniem lokalu oraz stanowisk pracy do odpowiednich przepisów związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy

Zakład kosmetyczny i fryzjerski powinien organizować stanowiska pracy zgodnie z przepisami bhp oraz zgodnie z zasadami ergonomii, by nie wpływało ono negatywnie na zdrowie pracownika.

Przede wszystkim tego typu zakład ze względów higieniczno-sanitarnych, a także związanych z obowiązującymi przepisami prawa, powinien spełniać wymagania techniczno-budowlane i inne określone dla miejsc pracy, w szczególności:

  • powinien posiadać skuteczną wentylację i oświetlenie światłem dziennym (w wyjątkowych przypadkach możliwe jest uzyskanie zgody wojewódzkiego inspektora sanitarnego na oświetlenie pomieszczeń wyłącznie światłem sztucznym);
  • poza pomieszczeniem, w którym wykonywane są zabiegi, zakład powinien posiadać wydzieloną szatnię, poczekalnię, pomieszczenie higieniczno-sanitarne, pomieszczenia do przechowywania sprzętu oraz miejsca do składowania czystej i brudnej odzieży/ręczników.

Najpoważniejszymi zagrożeniami występującymi w zakładach fryzjerskich i kosmetycznych są niewątpliwie zagrożenia chemiczne. Stosowane podczas zabiegów fryzjerskich i kosmetyczno-pielęgnacyjnych substancje chemiczne mogą powodować wiele zagrożeń, np. reakcje alergiczne skutkujące dolegliwościami i schorzeniami (w szczególności reakcje alergiczne układu oddechowego). W niektórych przepadkach objawy występują i rozwijają się dopiero po dłuższym okresie narażenia na kontakt z danym preparatem. Uczulać mogą przede wszystkim farby zawierające fenylenodiaminy, diaminofenole, naftol, środki zapachowe dodawane do kosmetyków. Dodatkowo środki chemiczne takie jak nadtlenek wodoru (stosowany m.in. w zabiegach rozjaśniających włosy) działa żrąco na skórę dłoni i oczu.

Do najczęstszych schorzeń występujących u osób pracujących w tym zawodzie jest choroba skóry – egzema. Początkowymi objawami tej choroby są wypryski na skórze dłoni, świadczące o stanie zapalnym.

Profilaktyka w przeciwdziałaniu możliwym negatywnym skutkom stosowania substancji chemicznych będzie opierała się na:

  • stosowaniu jednorazowych rękawiczek ochronnych przy zabiegach, które wymagają kontaktu dłoni z preparatami chemicznymi np. przy nakładaniu farby, spłukiwaniu, utlenianiu;
  • czytaniu etykiet preparatów chemicznych stosowanych na stawiskach pracy. Preparaty powinny być przechowywane w oznaczonych pojemnikach, zgodnie ze wskazówkami producenta;
  • stosowaniu przetestowanych kremów ochronnych, które pozwalają na utrzymywanie skóry dłoni w dobrym stanie. Dłonie należy kremować przed rozpoczęciem pracy, zawsze po wymyciu i dokładnym wytarciu rąk;
  • stosowaniu środków ochrony indywidualnej: okularów ochronnych, rękawiczek, półmasek dopasowanych do kształtu twarzy, zwłaszcza podczas stosowania preparatów, które działają drażniąco na skórę bądź oczy;
  • wietrzeniu pomieszczeń zakładu kilkukrotnie w ciągu dnia pracy, o ile warunki na to pozwalają.

Kolejnymi zagrożeniami występującymi w salonach fryzjerskich i kosmetycznych są zagrożenia biologiczne: wirusy, bakterie, grzyby, pasożyty. Osoby, które korzystają z usług salonów fryzjerskich i kosmetycznych, mogą być nieświadomymi nosicielami groźnych chorób wirusowych. Najpowszechniej występujący to wirus grypy.

Jednak do najbardziej niebezpiecznych zalicza się: wirus zapalenia wątroby typu C (HCV) powodujący zapalenie, marskość a następnie raka wątroby, wirus zapalenia wątroby B (HBV) powodujący żółtaczkę wszczepienną i wirus HIV powodujący upośledzenie układu immunologicznego AIDS. Zakażenie tymi wirusami następuje przez krew, surowicę krwi i inne płyny ustrojowe człowieka, co w praktyce dokonuje się najczęściej w wyniku zranienia (brzytwą, żyletką, igłą, nożyczkami itp.), poprzez kontakt z krwią osoby zakażonej.

Na skórze i błonach śluzowych człowieka żyją drobnoustroje – bakterie, z których większość jest niegroźna. Niektóre jednak mogą wywoływać choroby (paciorkowiec, gronkowiec złocisty, grzyby i pasożyty). Jedną z najbardziej niebezpiecznych bakterii jest gronkowiec złocisty. Przyczynia się do wielu chorób – od drobnych powierzchniowych schorzeń skóry lub błon śluzowych do zatruć pokarmowych i schorzeń narządowych. Grzyby natomiast wywołują grzybice skóry owłosionej, włosów i paznokci (zgrubienia, łamliwość, nadmierne rogowacenie, przebarwienia). Pasożyty, którymi można się zarazić, to przede wszystkim świerzbowce (białawe roztocza, których długość dochodzi do 0,4 mm).

Zakażenia bakteriami chorobotwórczymi, grzybami i pasożytami następują najczęściej w związku z kontaktem z przedmiotami i narzędziami fryzjerskimi oraz kosmetycznymi.

Aby unikać zakażenia wirusami, bakteriami i innymi drobnoustrojami chorobotwórczymi w salonie należy:

  • po każdy użyciu dezynfekować stosowane narzędzia wielorazowego użytku;
  • sterylizować narzędzia lub ich części, które mogły mieć kontakt z krwią lub ze skórą klienta;
  • stosować wyłącznie jednorazowe igły i strzykawki;
  • myć i dezynfekować miejsca i przyrządy, w których istnieje największe ryzyko gromadzenia się mikroorganizmów: blaty robocze, tace, pojemniki, w których przechowywane są narzędzia, zagłówki foteli, umywalki, wewnętrzne obręcze suszarek stacjonarnych, miski i naczynia do moczenia dłoni/nóg;
  • przechowywać w oznakowanych, zamkniętych pojemnikach narzędzia jednorazowego użytku, które miały kontakt z krwią i innymi płynami ustrojowymi człowieka;
  • przed wykonywaniem zabiegów i po ich zakończeniu umyć ręce ciepłą wodą z mydłem/środkiem dezynfekcyjnym;
  • w szafkach przechowywać odzież pracowników osobno prywatną i roboczą. Użyta i brudna odzież, ręczniki powinny być przechowywane w oznakowanych i zamykanych pojemnikach;
  • zapewnić sprawne funkcjonowanie systemu pierwszej pomocy w razie wypadku: przygotować środki do udzielania pierwszej pomocy w postaci odpowiednio wyposażonej apteczki oraz wyznaczyć osobę do udzielania pierwszej pomocy, która jest odpowiednio przeszkolona.

Dobra organizacja stanowiska pracy w salonie fryzjerskim i kosmetycznym to także dbałość o dobór sprzętu pomocniczego, odpoczynek oraz ćwiczenia zmniejszające codziennie zmęczenie i dolegliwości.

Aby przeciwdziałać dolegliwościom układu ruchu, a także zmniejszyć zmęczenie po pracy należy:

  • dopasować do swojego wzrostu stoły, umywalki, lady. Rozmieścić niezbędne narzędzia i wyposażenie tak, by były pod ręką;
  • ciężkie przedmioty i materiały przechowywać na półkach na wysokości w obszarze pomiędzy kolanami a barkami;
  • nosić wygodne obuwie na grubej antypoślizgowej podeszwie bez obcasów, zaprojektowane do pracy w pozycji stojącej;
  • zmieniać pozycję ciała podczas pracy. Najlepiej pracować na przemian w pozycji stojącej i siedzącej;
  • korzystać z ergonomicznych, regulowanych siedzisk w pozycji siedzącej. Powinny być one dostosowane do wzrostu i kształtu ciała pracownika (siedzisko powinno być wyposażone w podłokietnik, podparcie części lędźwiowej kręgosłupa i 5-ramienną podstawę na kółkach);
  • korzystać z narzędzi posiadających ergonomiczne uchwyty i kształty. Narzędzia nie powinny wywoływać dyskomfortu stosowania – uciążliwości i bólu palców (zwłaszcza kciuka), nadgarstków;
  • regularnie korzystać z przerw na odpoczynek, podczas których warto wykonać kilka prostych ćwiczeń fizycznych rozciągających i rozluźniających;

Pracodawca dla zdrowia i bezpieczeństwa swoich pracowników oraz klientów dodatkowo powinien:

  • zapewnić odpowiednie oświetlenie – ogólne i stanowisk pracy. Tam gdzie wykonywane są czynności precyzyjne oświetlenie powinno wynosić przynajmniej 500 luxów (tak, by bez wysiłku dostrzec można było wszystkie szczegóły) i wiernie oddawać naturalne kolory. Oprawy źródeł światła nie mogą powodować odblasków i olśnień;
  • dopilnować, aby powierzchnia podłogi była czyszczona regularnie i zawsze, kiedy znalazły się na niej widoczne zabrudzenia. Powierzchnie powinny być suche, rozlane płyny bądź tłuste plamy należy niezwłocznie usuwać;
  • dopilnować, aby w ciągach komunikacyjnych, którymi poruszają się pracownicy i klienci, nie znajdowały się meble i sprzęt pomocniczy. Zmniejszy to ryzyko potknięć i poślizgnięć;
  • zwracać uwagę na poziom hałasu. Jeśli jest zbyt wysoki (nie można swobodnie usłyszeć tego co mówi klient lub współpracownik znajdujący się 1 m od Ciebie), być może konieczne będzie zastosowanie urządzeń o mniejszej emisji hałasu (suszarek, golarek, klimatyzatorów), zastosowanie na ścianach/ suficie materiałów pochłaniających dźwięk, zastosowanie ekranów akustycznych pomiędzy głośnymi stanowiskami pracy lub odsunięcie ich od siebie. W przypadku braku możliwości eliminacji wysokiego poziomu hałasu, pracodawca powinien wyposażyć pracowników w ochronniki słuchu (słuchawki, koreczki do uszu);
  • zwracać uwagę, czy instalacja elektryczna, przewody elektryczne elektronarzędzi oraz przedłużacze mają nieuszkodzoną izolację, czy gniazda elektryczne spełniają wymogi ochrony przeciwpożarowej (nieuszkodzone, szczelne gniazdka), zamocowane są solidnie w ścianach/ blatach;
  • wyposażyć stanowiska pracy w niezbędny sprzęt do gaszenia pożaru, dostosowany do charakteru pomieszczeń.

Podstawa prawna:

  1. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U z 2003 r. poz. 1650 z późn.zm.),
  2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1488),
  3. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrona zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. poz. 716 z późn.zm.).

Źródła pomocnicze:

  1. www.pip.gov.pl

Skomentuj