Choroby związane z pracą, choroby parazawodowe

Choroby związane z pracą, choroby parazawodowe

Problemy zdrowotne związane z pracą to nie tylko choroby zawodowe. Istnieje także grupa chorób o wieloczynnikowym pochodzeniu, na których rozwój, przebieg może wpływać środowisko pracy.

Kodeks pracy a choroby parazawodowe

Regulacje kodeksowe dotyczące kategorii chorób, które mogą powstać w związku z pracą określone zostały w art. 227 § 1 k.p.:

Pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą.

oraz w art. 236 k.p.

Pracodawca jest obowiązany systematycznie analizować przyczyny wypadków przy pracy, chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami środowiska pracy i na podstawie wyników tych analiz stosować właściwe środki zapobiegawcze.
 

Zatem Kodeks pracy wyróżnia dwie kategorie chorób, które mogą powstać w związku z pracą – choroby zawodowe oraz inne choroby wynikające ze środowiska pracy. W obydwu tych przypadkach wymaga się od pracodawcy odpowiednich działań prewencyjnych.

Pracodawca nie może ograniczać się w zakresie swych obowiązków tylko do uznanych wypadków przy pracy i stwierdzonych chorób zawodowych, ale także powinien, wraz z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę medyczną nad pracownikami, dokonywać okresowych analiz zwolnień lekarskich pracowników pod kątem ujawniania innych schorzeń, które pozostają w związku przyczynowym z warunkami pracy.

Jednak jedynie w przypadku chorób zawodowych został określony ich prawny wykaz, procedura stwierdzania, a także świadczenia z ubezpieczenia społecznego przysługujące z ich tytułu.

Natomiast w przypadku choroby mającej związek ze środowiskiem pracy poszkodowanemu pracownikowi przysługuje tylko droga cywilnoprawna. Potwierdza to poniższe orzeczenie.

Zdaniem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale siedmiu sędziów (III PZP 85/86) z dnia 4 grudnia 1987 pracownik, który doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek spowodowanej warunkami pracy choroby, niebędącej chorobą zawodową, może na mocy art. 300 k.p. dochodzić od pracodawcy roszczeń odszkodowawczych na podstawie prawa cywilnego.

W przypadku chorób omawianych powyżej jedyną możliwością uzyskania odszkodowania jest w Polsce wdrożenie postępowania sądowego. Sądy opierają się na treści i wnioskach opinii lekarskich, a wyroki uznające związek choroby z pracą stwarzają możliwości uzyskania zadośćuczynienia od zakładów pracy.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r.- Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917 z późn. zm.);
  2. Uchwała sędziów Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 1987 r., III PZP 85/86 (OSNCP 1988 z. 9 poz. 109).

Źródła pomocnicze:

  1. Europejska Agencja Zdrowia i Bezpieczeństwa - https://osha.europa.eu/pl;
  2. Publikacja ze strony Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera pt. „Choroby niezawodowe związane z pracą – uregulowania prawne, orzecznictwo oraz potencjalne konsekwencje dla pracodawców i pracowników w Polsce”.

Skomentuj