E jak Ergonomiczna Lista Kontrolna MOP – ŚOI

Wynikiem poprawnie przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego na stanowisku pracy powinno być zaproponowanie, a następnie wdrożenie takich działań, które to ryzyko wyeliminują, a przynajmniej zmniejszą do poziomu akceptowal

Wydawać by się mogło, że znalezienie na rynku i zastosowanie odpowiednich środków ochrony indywidualnej rozwiązuje ten problem, tymczasem jest odwrotnie – stosowanie ochron indywidualnych świadczy o niepowodzeniu bądź nieskuteczności podstawowych działań, jakie powinny być podjęte w zakresie profilaktyki czy to przeciwwypadkowej, czy zdrowotnej.

Tymi podstawowymi rozwiązaniami prewencji są zaś, w kolejności priorytetów:

 –  eliminacja narażenia (zagrożenia),

 –  regulacja czynnika narażenia u źródła jego powstawania,

 –  minimalizacja narażenia metodami zawierającymi projektowanie bezpiecznego środowiska pracy.

Dopiero gdy po wykorzystaniu po­-
wyższych możliwości narażenie nadal występuje, należy zastosować środki ochrony indywidualnej (śoi). Stanowią więc one ostateczną efektywną metodę ograniczania ryzyka zawodowego i powinny być wykorzystywane jedynie wówczas, gdy inne metody ochrony przed narażeniem nie przyniosły wystarczających wyników. Pracownicy powinni zostać przez pracodawcę uświadomieni, że zrobiono już właściwie wszystko w celu zachowania ich zdrowia i życia, ale pewne ryzyko nadal istnieje i to właśnie śoi są ostatnią barierą pomiędzy nimi a czynnikami szkodliwymi. Jednak barierą chroniącą ich przed narażeniem jedynie wówczas, gdy odpowiednie środki będą używane poprawnie. Ponieważ z reguły środki ochrony są niewygodne i pracownicy niechętnie ich używają (szczególnie w warunkach gorącego mikroklimatu), niezbędna jest kontrola właściwego ich wykorzystywania.

Dalszy ciąg listy drukowanej w poprzednich numerach ATESTU.

98. Miejsca wymagające stosowania indywidualnego wyposażenia ochronnego należy wyraźnie oznaczyć.

Oznaczanie tych miejsc usuwa wątpliwości pracowników co do konieczności zastosowania wyposażenia ochronnego i na dłuższą metę pomaga w stworzeniu zwyczaju używania go. Wyraźne oznakowanie miejsc, gdzie wyposażenie to musi być użyte, z jednej strony zmusza pracowników do stosowania go, z drugiej zaś ułatwia nadzorowi i samym pracownikom utrzymywanie praktyki używania śoi bez jakiejkolwiek dwuznaczności. Oznakowanie miejsc, w których należy stosować ochrony indywidualne, należy poprzedzić ich identyfikacją – oczywiście najprościej byłoby wprowadzić taki obowiązek na wszelki wypadek na terenie całego przedsiębiorstwa (chyba że taka konieczność rzeczywiście występuje), ale takie postępowanie jest wyjątkowo nieefektywne. Przede wszystkim powoduje niepotrzebny dyskomfort związany z użyciem ochron w miejscach, gdzie nie są one niezbędne, a ponadto skłania pracowników do lekceważenia zasad stosowania śoi. Mechanizm postępowania pracowników jest w tym przypadku bardzo podobny do zachowania kierowców niereagujących na „nadmiarowe” znaki ograniczenia prędkości. Kolejnym krokiem zapewnienia bezpieczeństwa jest zakup takiego indywidualnego wyposażenia ochronnego, które zostało zaprojektowane do ochrony przed zagrożeniami występującymi w zidentyfikowanych miejscach. Następnie – umożliwienie dostępu do niego wszystkim pracownikom, którzy tego wymagają. W zależności od potrzeb i możliwości można przekazać pracownikom ochrony „na stan” lub zastosować np. pojemniki z ochronami jednorazowymi. I wreszcie w każdym z miejsc tego rodzaju należy umieścić oznaczenia określające rodzaj niezbędnego wyposażenia, a następnie nadzorować właściwe użycie śoi w każdym z oznaczonych miejsc.

99. Pracownicy muszą zostać zaopatrzeni w odpowiednie do rodzaju narażenia środki ochrony indywidualnej.

Bywają uniwersalne środki ochrony osobistej zabezpieczające poszczególne elementy organizmu (np. ręce czy układ oddechowy), jednak z reguły najefektywniejsze są modele specjalizowane, z których każdy zaprojektowany został do ochrony jedynie przed wybranymi czynnikami. Konieczne jest zatem dokonanie wyboru takiego śoi, który zabezpiecza przed zagrożeniem istniejącym w konkretnym miejscu pracy. Na przykład nazwa „rękawice” odnosi się do wszystkich typów wyposażenia ochronnego rąk, ale rękawice przeznaczone do ochrony przed sodą kaustyczną mogą stanowić niewystarczającą ochronę w przypadku rozpuszczalników organicznych. To samo dotyczy masek ochronnych – te przeznaczone do usuwania siarkowodoru z wdychanego powietrza są mniej efektywne w stosunku do tlenku węgla.

Użycie niewłaściwego rodzaju wyposażenia ochronnego jest bardzo niebezpieczne – z jednej strony nie zapewnia odpowiedniego poziomu ochrony, z drugiej zaś daje pracownikom fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Podstawą jest więc dokładne rozpoznanie czynników szkodliwych występujących na stanowiskach pracy i po konsultacji ze specjalistami (również producentami śoi) wyposażenie pracowników w odpowiednie do narażenia rodzaje środków ochrony. Liczba śoi musi zabezpieczać potrzeby wszystkich pracowników, którzy potrzebują ochrony. Mimo iż sposób zakładania i stosowania środków ochrony wydaje się intuicyjny (i tak najczęściej jest), to zawsze warto przeprowadzić odpowiednie szkolenie teoretyczne (krótkie), a przede wszystkim trening użycia.

Skomentuj