Ergonomia - zasady i postulaty

Ergonomia - zasady i postulaty

Ergonomia zajmuje się głównie projektowaniem (planowaniem) narzędzi, wyposażenia i zadań, przy czym pojęcia te są szeroko definiowane.

Mianem narzędzia określa się zarówno zwykły ołówek czy młotek, spisane zasady działania, jak też cały system przemysłowy; wyposażenie zawiera w sobie między innymi agregaty, linie produkcyjne, urządzenia domowe czy też urządzenia sportowe; zadaniem natomiast jest fizyczne lub psychiczne (umysłowe) działanie wykonywane w różnym miejscu i czasie — w pracy, w domu czy w wolnym czasie od pracy.

Zadania ergonomiczne mogą być fizyczne, takie jak: sięganie, poruszanie, obracanie, ustawianie czy posługiwanie się czymś oraz umysłowe, polegające na czynnościach intelektualnych i zagadnieniach z tym związanych, jak na przykład przemęczenie psychiczne czy błędne rozumowanie.

Na podstawie literatury przedmiotu, podstawowe zasady ergonomii, jako nauki stosowanej, możemy sformułować następująco:

  • przysposabiaj (dopasuj) każdorazowo narzędzia pracy i zadania do możliwości człowieka (ang. Fith the Tasc to the Person); jeśli kiedykolwiek człowiek projektuje czy planuje jakieś narzędzie, wyposażenie lub zadanie, to powinien zawsze dokładnie przeanalizować, jak do niego przystaje (pasuje) człowiek. Tę zasadę można określić szerzej jako konieczność poznania człowieka i ludzkiego zachowania, a następnie zaprojektowanie wyposażenia i zaplanowanie zadania tak, aby one jak najpełniej odpowiadały jego wymaganiom i właściwościom (anatomii, umysłu, psychice, zdolnościom). Należy tak projektować wyposażenie i planować stanowiska pracy i zadania (posiadać takie umiejętności), aby w pełni korzystać z ludzkich zdolności, upodobań, zamiłowań i umiejętności, a jednocześnie przeciwdziałać określonym słabościom (wadom);
  • pracuj mądrzej, nie ciężej (ang. Work Starter, not Harder); należy stosować skuteczne i ekonomiczne sposoby pracy i inne narzędzia działania, wykorzystanie których czyni pracę bezpieczniejszą, lżejszą, przyjemniejszą i wydajniejszą;
  • dbaj zawsze o to, by wyposażenie i zadania były przyjazne ludziom (pracownikom) (ang. User-frinedliness); narzędzia pracy i zadania należy tak projektować (planować), aby w opisie były łatwe do zrozumienia i następnie wykonania oraz sprawne w obsłudze, wady natomiast należy maksymalnie minimalizować;
  • stosuj umiejętnie i z rozmysłem zasady pracy, a także zasady jej organizacji (ang. the Rules of Work) [28, s. 3—4; 33, s. 63—98].

Wyżej przedstawione zasady są ze sobą powiązane, tworzą konsekwentną całość oraz logiczny i wewnętrznie spójny system, stanowiący rzetelną podstawę ergonomii jako nauki stosowanej.

Zasadnicze natomiast postulaty (rekomendacje) ergonomii dotyczące miejsca pracy można ująć następująco:

  • pracuj w naturalnej pozycji,
  • redukuj nadmierny wysiłek,
  • trzymaj wszystko w zasięgu ręki,
  • pracuj na dogodnej wysokości,
  • redukuj nadmierne i niepotrzebne ruchy,
  • minimalizuj zmęczenie,
  • unikaj statycznego obciążenia,
  • ruszaj się i wykonuj ćwiczenia,
  • zmniejszaj siłę i skracaj czas jej trwania,
  • minimalizuj nacisk punktowy na ciało,
  • zapewnij swobodę ruchów w wykonywaniu pracy,
  • zadbaj o projekt dla wysokich pracowników,
  • zadbaj o zdrowe i komfortowe warunki pracy

Skomentuj