Metamorfozy w wykazie prac uciążliwych dla kobiet

Metamorfozy w wykazie prac uciążliwych dla kobiet

1 maja 2017 r. to dzień wejścia w życie projektowanego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią.

Nowelizacja przewiduje, że zakaz zatrudniania kobiet przy pracach uciążliwych, niebezpiecznych i szkodliwych dla ich zdrowia, nie będzie już dotyczył wszystkich pracownic, ale zostanie ograniczony do tych będących w ciąży lub karmiących dziecko piersią. W związku z tym, nastąpi zawężenie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet wyłącznie do kobiet w ciąży lub karmiących dziecko piersią. Oznacza to jednoznaczne obniżenie dotychczasowych wymagań ustalonych w prawie polskim.

Projektowane rozporządzenie ma także w większym stopniu różnicować sytuację kobiet w ciąży lub karmiących – te drugie będzie można zatrudniać przy większej liczbie prac niż dotychczas.

1. Przyczyny wprowadzenia zmian oraz obecny stan prawny

Obecnie wykaz prac, których nie mogą wykonywać kobiety, przede wszystkim będące w ciąży lub w okresie karmienia dziecka piersią znajduje się w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz. U. z 2016 r. poz. 2057). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie starego brzmienia art. 176 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.- Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, 2138 i 2255, z 2017 r. poz. 60), na mocy którego „nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia”. Wykaz tych prac określony jest w rozporządzeniu z dnia 10 września 1996 r.

Jednak przepisy tego artykuły zostały określone przez Komisję Europejską, jako niezgodne z postanowieniami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/73/WE z dnia 23 września 2002 r. zmieniającej dyrektywę Rady 76/207/EWG w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy. Przepis 176 Kp odnosił się do wszystkich kobiet, a nie tylko do kobiet w ciąży i karmiących dziecko piersią, dlatego też zdaniem Komisji Europejskiej brzmienie tego artykułu stanowiły przeszkodę w zapewnieniu równouprawnienia płci, szczególnie w zakresie dostępu do zatrudnienia. 

Ustawa z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy- Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1053) zmieniła art. 176 Kp, w tym także upoważniła do wydania rozporządzenia Rady Ministrów. Zmieniony artykuł odnosi się jedynie do kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią. Według nowego brzmienia przepisu „kobiety w ciąży i kobiety karmiące piersią nie mogą wykonywać prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, mogących mieć niekorzystny wpływ na zdrowie kobiet, przebieg ciąży lub karmienia dziecka piersią”.

2. Treść rozporządzenia

W celu wykonania upoważnienia do wydania ww. rozporządzenia, przygotowano projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią, którego planowane wejście określono na dzień 1 maja 2017 roku.

Rada Ministrów określiła w drodze rozporządzenia wykaz prac, o których mowa w art. 176 § 1, obejmującego prace:

- związane z nadmiernym wysiłkiem fizycznym, w tym ręcznym transportem towarów,

- mogące mieć niekorzystny wpływ ze względu na sposób i warunki wykonywania tych prac, z uwzględnieniem rodzajów czynników występujących w środowisku pacy i poziomu ich występowania.

Projekt rozporządzenia ma uwzględniać postanowienia dyrektywy Rady 92/85/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły i pracownic karmiących piersią. 

Skomentuj