Monotypia jako czynnik uciążliwy w pracy

Monotypia jako czynnik uciążliwy w pracy

Monotypia, podobnie jak monotonia zaliczana jest do czynników uciążliwych w pracy. Można ją zaliczyć zarówno do zagrożeń związanych z czynnikami psychofizycznymi jak i czynnikami psychicznymi.

Monotypia to wykonywanie prac powtarzalnych z jednostronnym przeciążeniem pewnych grup mięśniowych. Monotypowość ruchów związana jest z powtarzaniem tych samych czynności w krótkim okresie czasu przy udziale tylko pewnych grup mięśni, co powoduje ich szybkie zmęczenie. O pracy monotypowej można mówić, gdy czynności powtarzają się w odstępach krótszych niż pięć minut. Mięśniami najbardziej narażonymi są dłonie, ramiona, plecy.

Do prac monotypowych możemy zaliczyć te, które są silnie zmechanizowane, a więc: prace przy taśmie produkcyjnej, obsłudze automatów, ręczne prace transportowe związane z pakowaniem, przenoszeniem, ładowaniem i rozładowywaniem.

Stanowiska pracy szczególnie narażone na monotypowość ruchów roboczych charakteryzują się:

  • krótkim cyklem wykonywania czynności,
  • określonym schematem wykonania zadania,
  • powtarzalnością czynności,
  • narzuconym rytmem pracy.

Monotypowość ruchów roboczych wiąże się z obciążeniem statycznym. Ocena obciążenia organizmu ludzkiego pracą fizyczną obejmuje ocenę obciążenia statycznego, wynikającego bądź z pozycji człowieka przy pracy, bądź z monotypowości ruchów, odczuwanego przez człowieka w sposób dotkliwy nawet podczas niewielkiego zużycia energii.

Osoba wykonująca pracę monotypową narażona jest na szybsze zmęczenie, które przyczynia się do zmniejszenia efektywności w wykonywaniu obowiązków pracowniczych oraz może skutkować większa liczbą wypadków przy pracy i uszczerbków na zdrowiu. 

Monotypowość dotyczy przede wszystkim fizjologii człowieka, jednak istotny jest również aspekt psychiczny.

Na skutek nieprzerwanego aktywowania tych samych zespołów komórek nerwowych zawiadujących procesami mentalnymi i czynnościami ruchowymi mogą się w nich rozwijać stany hamowania. Prowadzi to do spadku napięcia czynnościowego całego organizmu, które przejawia się objawami fizjologicznymi (np. spowolnieniem akcji serca, wysłużeniem czasu reakcji, osłabieniem percepcji itd.) oraz psychicznymi (np. osłabieniem czujności i uwagi, znudzeniem, osłabieniem pamięci itp.).

Skomentuj