Nowotwory pochodzenia zawodowego

Nowotwory pochodzenia zawodowego

4 lutego obchodziliśmy Światowy Dzień Walki z Rakiem. Istnieje także grupa nowotworów zaliczana do tzw. nowotworów pochodzenia zawodowego, które powstają w następstwie działania czynników rakotwórczych w środowisku pracy

Nowotwór pochodzenia zawodowego stanowi nadal największe wyzwanie w dziedzinie ochrony zdrowia w miejscu pracy w Europie. Rocznie odnotowuje się 120 000 przypadków zachorowań na raka z powodu kontaktu z czynnikami rakotwórczymi w miejscu pracy.

Czynniki rakotwórcze w miejscu pracy to substancje i mieszaniny, które w przypadku wchłaniania z przewodu pokarmowego, układu oddechowego lub przez skórę mogą być przyczyną raka lub wzrostu częstości jego występowania.

Wykaz substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy podano w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r.

Nowotwory złośliwe, które powstały w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze znajdują się w pozycji 17 wykazu chorób zawodowych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Należą do nich:

  • rak płuca, rak oskrzela;
  • międzybłoniak opłucnej lub otrzewnej;
  • nowotwór układu krwiotwórczego;
  • nowotwór skóry;
  • nowotwór pęcherza moczowego;
  • nowotwór wątroby;
  • rak krtani;
  • nowotwór nosa i zatok przynosowych;
  • nowotwory wywołane działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10%.

Rak płuca, rak oskrzela

Rak płuca i rak oskrzela to nowotwory złośliwe pochodzenia zawodowego, które w ostatnich 30 latach stwierdzano w Polsce najczęściej. Z analizy danych z Centralnego Rejestru Chorób Zawodowych wynika, że w Polsce układ oddechowy jest najpowszechniejszym narządem docelowym kancerogenów zawodowych.

Do najczęstszych czynników rakotwórczych oraz zawodów i gałęzi przemysłu związanych z ryzkiem rozwoju raka płuca należą:

  • arsen i związki arsenu – narażeni są na niego głównie pracownicy zatrudnieni przy gorących procesach metalurgicznych, głównie przy wytapianiu metali nieżelaznych;
  • azbest – górnictwo, kopalnictwo, produkcja materiałów izolacyjnych, pracownicy stoczni, pracownicy budowlani, elektrycy, hydraulicy i malarze;
  • beryl – przemysł wydobywania i wzbogacania rud berylowych, procesów otrzymywania berylu, jego stopów i soli, wytwarzanie części elektronicznych, lotniczych i do urządzeń kosmicznych, wykonywanych ze stopów berylowych;
  • eter bis (chlorometylowy) i chlorodwumetylowy eter techniczny – produkcja żywic jonowymiennych, przemysł chemiczny, gazyfikacja węgla, produkcja koksu;
  • kadm – produkcja kadmu oraz akumulatorów kadmowo-niklowych;
  • sadze, smoły i paki węglowe – kominiarze, pracownicy narażeni na dymy pakowe przy produkcji aluminium, smołowania dachów;
  • związki niklu – pracownicy rafinerii niklu, górnicy kopalń rud siarczanowo-niklowych, górnictwo, kopalnictwo, garbarstwo, rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo.

Skomentuj