Ocena ryzyka zawodowego dla ratownika medycznego

Pracodawca zatrudniający pracownika na stanowisku Ratownik medyczny zobowiązany jest do opracowania Oceny Ryzyka Zawodowego i przedstawienia tej dokumentacji swojemu pracownikowi.

Ratownik medyczny jest uprawniony do udzielania sprawnej, szybkiej i profesjonalnej pomocy ratowniczej osobom, których zdrowie lub życie jest zagrożone na podstawie ustawy z 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. nr 191 poz. 1410 ze zm. – t. jedn. w Dz.U. z 2013 r. poz. 757).
Podstawowe czynności ratownika medycznego to:

  • zabezpieczenie osób znajdujących się w miejscu nieszczęśliwego zdarzenia oraz podejmowanie działań zapobiegających zwiększeniu liczby ofiar;
  • dokonywanie oceny stanu zdrowia osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego i podejmowanie medycznych czynności ratunkowych, także z użyciem specjalistycznego sprzętu i leków;
  • transportowanie do szpitala osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego;
  • komunikowanie się z osobą w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego i udzielanie jej wsparcia psychicznego;
  • organizowanie i prowadzenie zajęć z zakresu pierwszej pomocy przedlekarskiej.

W razie potrzeby ratownik medyczny pomaga w organizowaniu ewakuacji z miejsc zagrożenia i wspomaga ekipy ratownicze.
Do obowiązków ratownika medycznego należy ponadto:

  • przestrzeganie przepisów BHP, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
  • współpraca z lekarzem, pielęgniarką i pozostałym personelem medycznym w zakresie medycznych czynności ratunkowych;
  •  korzystanie z różnych źródeł informacji w celu doskonalenia umiejętności zawodowych;
  •  postępowanie zgodnie zasadami etyki zawodowej;
  •  przestrzeganie zapisów prawa dotyczących wykonywanych zadań zawodowych.

Ratownik medyczny wykonujący czynności ratunkowe korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych w ustawie z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. nr 88 poz. 553 ze zm.)
Zawód ratownika medycznego może wykonywać osoba, która:

  • ukończyła studia wyższe na kierunku (specjalności) ratownictwo medyczne lub ukończyła publiczną szkołę policealną lub niepubliczną szkołę policealną o uprawnieniach szkoły publicznej i posiada dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu zawodowego „ratownik medyczny", lub posiada odpowiedni dyplom wydany poza granicami naszego kraju, akceptowany w naszym państwie;
  • posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
  • posiada stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu,
  • wykazuje znajomość języka polskiego w stopniu wystarczającym do wykonywania zawodu;
  • przebyła wymagane szkolenia, w tym z zakresu BHP.

II. Szacowanie ryzyka wg PN-N-18002:2011 w skali trójstopniowej
Dokonując oceny ryzyka zawodowego dla niektórych zagrożeń, specyficznych dla danego zakładu pracy i konkretnego stanowiska, należy pamiętać o tym, by w niektórych przypadkach te oceny uszczegółowić – zgodnie z zaleceniami odpowiednich aktów prawnych. Ma to miejsce gdy zagrożenia danego typu są dominujące. Dotyczy to zarówno czynników biologicznych, jak i chemicznych oraz niektórych fizycznych (np. hałasu i drgań mechanicznych, pól elektromagnetycznych itd.).
Zaproponowany przez nas sposób oceny ryzyka wprowadza właśnie wspomniane wyżej wymagania dla zagrożeń czynnikami biologicznymi, zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych dla zdrowia czynników biologicznych w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz.U. nr 81 poz. 716 ze zm.).
W ocenie ryzyka wykorzystujemy zwykle, znane nam już, standardowe metody i przyjęte w nich kryteria – na przykład Normę PN-N-18002:2011. Tę metodę zalecamy także w tym przypadku.
Oceny dokonamy tutaj w skali trójstopniowej. Jest to metoda matrycowa, w której na podstawie tabeli – tzw. „matrycy” (tabela I), znając ciężkość (C) i prawdopodobieństwo (P) zdarzeń, szacujemy ryzyko (R).

Tabela I. Szacowanie ryzyka w skali trójstopniowej, według normy PN-N-18002:2011

Stopień prawdopodobieństwa (P)

Ciężkość następstw (C)

1. Mała (M)

2. Średnia (S)

3.Duża (D)

1. Mało prawdopodobne (M)

Małe (M)

Małe (M)

Średnie (S)

2. Prawdopodobne (S)

Małe (M)

Średnie (S)

Duże (D)

3.Wysoce prawdopodobne (D)

Średnie (S)

Duże (D)

Duże (D)

Ryzyko D (duże) jest nieakceptowalne – trzeba natychmiast zredukować ryzyko. Ryzyko S (średnie) jest warunkowo akceptowalne – pod warunkiem, że podjęte zostaną środki powodujące dalszą redukcję ryzyka. Ryzyko M (małe) jest akceptowalne – należy dążyć do tego, by nie uległo ono podwyższeniu.
Opis metody oceny ryzyka
Oceniamy aktualne ryzyko zawodowe, spowodowane poszczególnymi czynnikami biologicznymi dla danego stanowiska pracy i wyniki wpisujemy do tabeli II. Największą oszacowaną tutaj wartość ryzyka (z tabeli II) umieszczamy następnie w głównej (ogólnej) karcie oceny ryzyka – w miejscu gdzie podajemy zagrożenia wywołane czynnikami biologicznymi (tabela III).
W przedstawionej tutaj głównej (ogólnej) karcie oceny ryzyka (tabela III), część pierwsza (rubryki pionowe: p. 2-7) przedstawia identyfikację zagrożeń (możliwych zdarzeń), które są związane z wykonywanymi pracami. Identyfikacja zagrożeń uświadamia nam jakie niebezpieczne sytuacje mogą się pojawić i jaka może być ich skala (lub była przed podjęciem działań naprawczych). Należy dodać, że ciężkość oraz prawdopodobieństwo tych zagrożeń (zdarzeń) przyjmuje się tutaj w zakresie zdroworozsądkowym i na tej podstawie wyznaczone zostaje ryzyko przed korektą. Część druga karty (rubryki pionowe: p. 8-11) przedstawia aktualną ocenę ryzyka.

Tabela II. Karta oceny ryzyka zawodowego w narażeniu na czynniki biologiczne

Tabela III. Karta oceny ryzyka zawodowego (główna) – dla czynności ratownika medycznego wg PN – N – 18002:2011

III. Literatura:

  1. Bryła Ryszard: Bezpieczeństwo i higiena pracy; Wyd. ELAMED; Katowice 2011.
  2. Jakubaszko Juliusz: Ratownik medyczny; Wydawnictwo Medyczne Górnicki; Wrocław 2010.
  3. Ustawa z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. w Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.).
  4. Ustawa z 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. nr 191 poz. 1410 ze zm. – t.j. w Dz.U. z 2013 r. poz. 757).
  5. Ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. nr 88 poz. 553 ze zm.).
  6. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 169 poz. 1650 ze zm.).
  7. Rozporządzenie z 14 czerwca 2007 r. w sprawie doskonalenia zawodowego ratowników medycznych (Dz.U. nr 112 poz. 775).
  8. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych dla zdrowia czynników biologicznych w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz.U. nr 81 poz.716 ze zm.).
  9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dn. 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (Dz.U. z 2005 r. nr 11 poz. 86).
  10. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej (Dz.U. nr 259 poz. 2173).
  11. Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. w Dz.U. z 2013 r. poz. 1367).
  12. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. nr 109 poz. 719 ze zm.).

Opracowanie: Redakcja

Artykuł z mieisęcznika Przyjaciel przy Pracy 04/2016

Skomentuj