Ocena ryzyka zawodowego motodą normy PN-N-18002:2011

Przedstawiona w normie PN-N-18002 matrycowa metoda oceny ryzyka jest metodą indukcyjną, przeznaczoną do jakościowego oszacowania ryzyka zawodowego. Jest wzorowana na metodzie przedstawionej w normie brytyjskiej BS 8800.

Metoda zakłada możliwość powstania wypadku i szacuje jakościowo parametry ryzyka, którymi są możliwe spowodowane zdarzeniem ciężkości następstw (skutki) oraz prawdopodobieństwo, z jakim następstwa te mogą wystąpić.

Analiza ryzyka obejmuje etapy:

— określenie granic obiektu, dla którego wykonywana jest ocena ryzyka,

— sporządzenie listy zidentyfikowanych zagrożeń,

— oszacowanie ryzyka, tzn. określenie możliwych następstw i prawdopodobieństwa  następstw, z jakim mogą one wystąpić,

— wartościowanie ryzyka przeprowadzane jest przez odczytanie jego wartości z matrycy.

Szacowanie następstw i prawdopodobieństwa następstw odbywa się w skali trójstopniowej dla każdego zidentyfikowanego zagrożenia. Charakterystykę wartości parametrów ryzyka przedstawiono poniżej.

Ciężkość następstw

Następstwa/ Charakterystyka                       

o małej szkodliwości – urazy i choroby, które nie powodują długotrwałych dolegliwości i absencji w pracy; są to czasowe pogorszenie stanu zdrowia, takie jak: niewielkie stłuczenia i zranienia, podrażnienie oczu, objawy niewielkiego zatrucia, bóle głowy itp.,

o średniej dolegliwości – urazy i choroby, które powodują niewielkie, ale długotrwałe lub nawracające okresowo dolegliwości i są związane z okresami absencji; są to np. zranienia, oparzenia drugiego stopnia na niewielkiej powierzchni ciała, alergie skórne, nieskomplikowane złamania, zespoły przeciążeniowe układu mięśniowo-szkieletowego (np. zapalenie ścięgna) itp.,

o dużej szkodliwości – urazy i choroby, które powodują ciężkie i stałe dolegliwości i/lub śmierć; są to np. oparzenia trzeciego stopnia, oparzenia drugiego stopnia o dużej powierzchni ciała, amputacje, skomplikowane złamania z następową dysfunkcją, choroby nowotworowe, toksyczne uszkodzenia narządów wewnętrznych i układu nerwowego w wyniku narażenia na czynniki chemiczne, zespół wibracyjny, zawodowe uszkodzenia słuchu, astma, zaćma, itp

Prawdopodobieństwo następstw

Prawdopodobieństwo/ Charakterystyka

mało prawdopodobne – następstwa zagrożeń, które nie powinny wystąpić podczas całego okresu aktywności zawodowej pracownika,

prawdopodobne – następstwa zagrożeń, które mogą wystąpić nie więcej niż kilkakrotnie podczas okresu aktywności zawodowej pracownika,

wysoce prawdopodobne – następstwa zagrożeń, które mogą wystąpić wielokrotnie podczas okresu aktywności zawodowej pracownika.

Po oszacowaniu parametrów ryzyko wartościowane jest z matrycy ryzyka w skali trójstopniowej (tablica 1 lub pięciostopniowej (tablica 2).

Tablica 1. Wartościowanie ryzyka w skali trójstopniowej (PN-N-18002)
 

 

 

Ciężkość następstw
Prawdopodobieństwo  

Mała

 

Średnia

 

Duża

 

Mało prawdopodobne

 

Małe

1

 

Małe

1

 

Średnie

2

 

Prawdopodobne

 

Małe

1

 

Średnie

2

 

Duże

3

 

Wysoce prawdopodobne

 

Średnie

2

 

Duże

3

 

Duże

3

 Tablica 2. Wartościowanie ryzyka w skali pięciostopniowej (PN-N-18002)

 

 

 

Ciężkość następstw

 

Prawdopodobieństwo

 

Mała

 

Średnia

 

Duża

 

Mało prawdopodobne

 

Bardzo małe

1

 

Małe

2

 

Średnie

3

 

Prawdopodobne

 

Małe

2

 

Średnie

3

 

Duże

4

 

Wysoce prawdopodobne

 

Średnie

3

 

Duże

4

 

Bardzo duże

5

Norma zaleca również w zależności od poziomu wartościowania ryzyka podjęcie niezbędnych działań profilaktycznych (tablica 3 i 4).

Tablica 3. Działania profilaktyczne dla wartościowania ryzyka skali trójstopniowej

 

Poziom

ryzyka

 

Wartościowanie

ryzyka

 

Działania profilaktyczne

 

Duże

 

Niedopuszczalne

 

Jeżeli ryzyko zawodowe jest związane z już wykonywaną pracą, to działania w celu jego zmniejszenia należy podjąć natychmiast, np. przez zastosowanie środków ochronnych. Planowanej pracy nie należy rozpoczynać do czasu zmniejszenia ryzyka zawodowego do poziomu dopuszczalnego.

 

Średnie

 

Dopuszczalne
 

Zaleca się zaplanowanie i podjęcie działań, których celem jest zmniejszenie ryzyka zawodowego.

 

Małe
 

Konieczne jest zapewnienie, że ryzyko zawodowe pozo-staje, co najmniej na tym samym poziomie.

 

Tablica. 4. Działania profilaktyczne dla wartościowania ryzyka w skali pięciostopniowej

 

Poziom

ryzyka

 

Wartościowanie

ryzyka

 

Działania profilaktyczne

 

Bardzo duże

 

Niedopuszczalne

 

Pracy nie należy rozpoczynac ani kontynuowana do czasu zmniejszenia ryzyka zawodowego do poziomu dopuszczalnego.

 

Duże

 

Jeżeli ryzyko zawodowe jest związane z już wykonywaną pracą, to działania w celu jego zmniejszenia trzeba podjąć natychmiast. Planowanej pracy nie należy rozpoczynac do czasu zmniejszenia ryzyka zawodowego do poziomu dopuszczalnego.

 

Średnie

 

Dopuszczalne

 

Zaleca się zaplanowanie i podjęcie działań, których celem jest zmniejszenie ryzyka zawodowego.

 

Małe

 

Zaleca się rozważenie możliwości dalszego zmniejszenia poziomu ryzyka zawodowego lub zapewnienie, że ryzyko zawodowe pozostaje co najmniej na tym samym poziomie.

 

Bardzo małe

 

Nie jest konieczne prowadzenie żadnych działań.

PRZYKŁAD:

Jednym z zagrożeń kasjerki w banku jest napad. Skutkiem takiego wydarzenia może być śmierć. Kasjerka pracuje codziennie. Stosowane są wszystkie możliwe zabezpieczenia, a ponadto kasjerki są szkolone, jak należy postępować w razie napadu. W tym banku nigdy nie było takiego wydarzenia.

Największym zdroworozsądkowym skutkiem napadu może być śmierć, z tablicy "Ciężkość następstw" należy wybrać następstwa "O dużej szkodliwości".

Z tablicy "Prawdopodobieństwo następstw" należy wybrać "Mało prawdopodobne", ponieważ w tym banku nie było napadu.

Szacowanie parametrów ryzyka:

— ciężkość następstw: duża szkodliwość – śmierć,

 — prawdopodobieństwo następstw: mało prawdopodobne – następstwa zagrożenia, które nie powinno wystąpić podczas całego okresu aktywności zawodowej pracownika.

Wartościowanie ryzyka:

Na przecięciu wartości (tablica 1 – skala trójstopniowa) poziomo mało prawdopodobne i pionowo szkodliwość duża otrzymujemy wartość ryzyka ryzyko średnie, a więc ryzyko dopusz-czalne.

Działania profilaktyczne:

Dla ryzyka średniego o poziomie dopuszczalnym "zaleca się zaplanowanie i podjęcie działań, których celem jest zmniejszenie ryzyka zawodowego".

Opracowano na podstawie: dr inż. Iwona Romanowska-Słomka, dr inż. Adam Słomka Ocena ryzyka zawodowego – książka wraz z płytą CD

Skomentuj