Ocena stanu bezpieczeństwa w gospodarstwach rolnych

Ocena stanu bezpieczeństwa w gospodarstwach rolnych

Cechami charakterystycznymi dla produkcji rolniczej są różnorodność wykonywanych czynności oraz nienormowany czas pracy, co stwarza wiele zagrożeń na stanowisku pracy rolnika – chemicznych, biologicznych, fizycznych.

Rolnictwo znajduje się wśród sektorów gospodarki o największej liczbie wypadków śmiertelnych i ciężkich.
Najczęstszymi przyczynami wypadków w gospodarstwach rolnych są nieodpowiednia organizacja pracy, zmęczenie i pośpiech, bałagan w obejściu, niewłaściwe magazynowanie nawozów i środków ochrony roślin. Poważne zagrożenia zdrowia i życia są również związane z obsługą zwierząt gospodarskich. Indywidualne gospodarstwa rolne nie podlegają ustawowej kontroli Państwowej Inspekcji Pracy, a informacje o stanie bezpieczeństwa pochodzą głównie z raportów Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o świadczeniach wypłacanych w związku z wypadkami i chorobami zawodowymi. KRUS prowadzi również kampanie oraz rozpowszechnia materiały informacyjne promujące bezpieczną pracę na wsi.

W 2016 r. w Katedrze Podstaw Bezpieczeństwa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie wykonano pracę inżynierską mającą na celu ocenę stanu bezpieczeństwa w indywidualnych gospodarstwach rolnych na terenie powiatu węgorzewskiego. Ocenie poddano 30 indywidualnych gospodarstw rolnych, z których 27 prowadziło działalność roślinno-zwierzęcą, a 3 – jedynie roślinną. Dwadzieścia jeden gospodarstw miało powierzchnię od 10 do 50 ha. W każdym gospodarstwie znajdował się co najmniej 1 ciągnik rolniczy oraz ładowacz, pług, brony zębowe i talerzowe, rzadziej kosiarka, opryskiwacz, prasa, kultywator, siewnik i rozrzutnik. Każde gospodarstwo zużywało rocznie średnio 78 l oleju napędowego, 17 kg smarów, blisko 2 l farby. Analizowano poziom bezpieczeństwa pracy rolników i ich stosunek do przepisów bhp.

W ciągu ostatnich 10 lat w każdym z badanych gospodarstw doszło średnio do blisko 3 wypadków. Najczęstszą przyczyną wypadków był upadek i stanowił on 32% wszystkich zdarzeń. Powodowany był nierównością lub śliskością dróg lub podłóg, nieporządkiem w przejściach i korytarzach, ciasnotą w pomieszczeniach gospodarczych i inwentarskich. Równie ważnym czynnikiem powodującym zagrożenie dla zdrowia i życia była obsługa zwierząt gospodarskich (29% wypadków); wielu z tych wypadków można by uniknąć stosując obuwie ochronne z podnoskiem zapobiegające urazom nogi w przypadku nastąpnięcia przez zwierzę. W 28% ankietowanych gospodarstw wydarzyły się wypadki z udziałem maszyn rolniczych, najczęściej spowodowane nieprzestrzeganiem przepisów bhp przy obsłudze maszyn. Z kolei w jednym gospodarstwie zdarzył się wypadek spowodowany wypiciem przez dziecko preparatu przechowywanego w nieoznakowanej butelce.

Jedynie 65% budynków inwentarskich i 53% magazynów ze środkami chemicznymi było wyposażonych w wymagane przepisami urządzenia wentylacyjne. Ich brak może powodować nadmierną wilgotność, zapylenie i gromadzenie się szkodliwych gazów. W budynkach gospodarczych i magazynach brakowało apteczek pierwszej pomocy oraz sprzętu przeciwpożarowego. Z 30 badanych tylko w 11 gospodarstwach w budynkach gospodarczych znajdowała się apteczka, a w 7 sprzęt przeciwpożarowy. W około jednej trzeciej badanych gospodarstw nie było wytyczonych dróg ewakuacyjnych, zaś w połowie z nich drogi te były zastawione.

We wszystkich ankietowanych gospodarstwach rolnych stosowano pestycydy mające odpowiednie atesty. Mimo że w każdym gospodarstwie co najmniej jeden rolnik miał ważne świadectwo ukończenia szkolenia wydane przez Wojewódzkiego Inspektora Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa, w większości nie stosowano pełnej ochrony przed czynnikami chemicznymi – odzież ochronną i maski stosowano w 10 gospodarstwach, buty w 17, rękawice w 13, okulary w 9, żadnej ochrony w 4. Skutkowało to m.in. poparzeniami skóry rolników.

Skomentuj