Płaca minimalna oraz stawka godzinowa

Co to oznacza dla pracowników wzrost płacy minimalnej w przyszłym roku do 2.000 zł z obecnych 1.850 zł? Wyjaśnimy wszystko krok po kroku.

1. Czym jest płaca minimalna?

To ustalone najniższe wynagrodzenie, jakie pracodawca musi wypłacić pracownikowi zatrudnionemu na umowę o pracę. Wynagrodzenie poniżej płacy minimalnej jest naruszeniem praw pracowniczych.

2. Na co wpływa wysokość płacy minimalnej?

Z płacą minimalna powiązane są również inne świadczenia. Każdemu pracującemu należy się dopłata do pensji w wysokości 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z płacy minimalnej. Również wynagrodzenie za czas przestoju w firmie nie może być niższe od płacy minimalnej. Z płacą minimalną powiązana jest także odprawa w przypadku zwolnień grupowych. Nie może ona przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.

Wysokość płacy minimalnej wpływa także na wysokość składek na ubezpieczenia społeczne odprowadzanych przez początkujących przedsiębiorców (stawki preferencyjne obowiązujące w ciągu pierwszych 24 miesięcy liczone są od postawy równej 30 proc. minimalnego wynagrodzenia)

3. Kto ustala wysokość płacy minimalnej?

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej składa Radzie Ministrów propozycję płacy minimalnej. Rada ustosunkowuje się do niej. Jeśli propozycja zostaje przyjęta, konsultuje ją Rada Dialogu Społecznego, w której zasiadają przedstawiciele rządu, związków zawodowych i organizacji pracodawców. RDS do 15 lipca przedstawia Radzie Ministrów swoją propozycję. Jeśli tego nie zrobi, to rząd do 15 września sam ustala wysokość minimalnego wynagrodzenia. Nie może ono być jednak niższe od pierwszej propozycji przyjętej przez Radę Ministrów.

4. Ile wyniesie płaca minimalna w 2017 r.?

Premier Beata Szydło zaproponowała, aby płaca minimalna w 2017 r. wyniosła 2000 zł. Tę propozycję przyjęła Rada Ministrów na posiedzeniu 14 czerwca.

5. Od czego zależy wysokość płacy minimalnej?

Wstępna propozycja wysokości płacy minimalnej ustalana jest w oparciu o prognozowaną na kolejny rok wysokość wzrostu cen (inflacja) oraz – jeśli płaca minimalna jest niższa od połowy wysokości średniej krajowej – również o dwie trzecie realnego wzrostu gospodarczego. Wzrost płacy minimalnej może być wyższy od przyjętego w ustawie minimum.

6. Co oznacza wzrost płacy minimalnej?

Każda podwyżka płacy minimalnej realnie przekłada się na poprawę sytuacji najsłabiej zarabiających pracowników. W ślad za minimalną rosną płace. Od 2007 roku płaca minimalna wzrosła z 936 zł w 2007 r. do 1850 zł w 2016 r.

7. Czy wszystkie państwa Unii Europejskiej mają ustaloną płacę minimalną?

22 kraje Unii Europejskiej regulują wynagrodzenie minimalne ogólnie obowiązującymi przepisami prawa. Wysokość płacy minimalnej ustalana jest z partnerami społecznymi lub przez rząd. W porównaniu z bogatymi krajami Europy Zachodniej – Luksemburgiem, Francją czy Wielką Brytanią – płaca minimalna w Polsce jest wciąż na niska. Jednak w naszym regionie jest ona już najwyższa. Polska gwarantuje większe bezpieczeństwo najsłabiej zarabiającym niż zamożniejsze od nas Czechy czy Estonia. Jeśli uwzględnimy koszty życia okazuje się, że wyprzedzamy także Chorwację i Portugalię.

8. Jak kształtuje się relacja płacy minimalnej do przeciętnego wynagrodzenia?

Rząd proponuje, aby minimalne wynagrodzenie za pracę w 2017 r. wynosiło 2000 zł brutto. Oznacza to wzrost o 8,1 proc. (150 zł) w stosunku do 2016 r. (obecnie pensja minimalna to 1 850 zł brutto). Kwota ta stanowiłaby 47 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej na 2017 r.

9. Czy wzrośnie także minimalna stawka godzinowa?

W przypadku przyjęcia minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. w wysokości 2000 zł minimalna stawka godzinowa wyniosłaby 13 zł (wprowadzenie minimalnej stawki godzinowej jest planowane na 1 stycznia 2017 r.).

W Sejmie o stawce godzinowej

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy wprowadzającej minimalną stawkę godzinową dla umów zlecenia odbyło się w Sejmie RP 21 czerwca 2016 r.

Projekt przewiduje, że stawka będzie wynosiła 12 zł za godzinę, ale ta kwota ma być waloryzowana co roku w zależności od wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę na etacie. Ponieważ w 2017 r. będzie obowiązywała nowa kwota wynagrodzenia minimalnego, również godzinowa stawka minimalna zostanie automatycznie zwaloryzowana. W przypadku przyjęcia minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. w wysokości 2000 zł, minimalna stawka godzinowa wyniosłaby 13 zł.

Za projektem opowiedziały się kluby parlamentarne. – Trzeba pamiętać, że w sprawie minimalnej stawki godzinowej zawarto kompromis między stroną pracodawców, a stroną związkową – przypomniała minister Elżbieta Rafalska. – Wartością tej debaty są stanowiska opozycji, w których widać, że ta zmiana jest potrzebna.

Stawka godzinowa ma obejmować nie tylko osoby na umowach zlecenia, ale też samozatrudnionych, którzy jednoosobowo świadczą usługi dla firm. Minimalna stawka godzinowa ma mieć zastosowanie do wszystkich umów, bez względu na sposób ustalania wynagrodzenia – wg stawki godzinowej, dziennej, tygodniowej, miesięcznej itp.

– Chcemy przeciwdziałać nadużywaniu umów cywilnoprawnych, które często zastępują stosunek pracy – mówił w Sejmie sekretarz stanu Stanisław Szwed. – Proponujemy, aby wynagrodzenie wynikające z minimalnej stawki godzinowej podlegało szczególnej ochronie. Przestrzeganie tego przepisu będzie kontrolować Państwowa Inspekcja Pracy, która w tej sprawie zyska dodatkowe uprawnienia. Za jego naruszenie przewidziano kary od 1. do 30 tys. zł.

Wiceminister Szwed podkreślił, że projekt zakłada zakaz zrzeczenia się prawa do takiego wynagrodzenia czy przeniesienia go na inną osobę, oraz że jego wypłaty muszą być dokonywane w formie pieniężnej.

Źródło: kompilacja dwóch wiadomości z www.mpips.gov.pl

Skomentuj