Produkcja potokowa jako forma organizacji pracy

Produkcja potokowa jako forma organizacji pracy

Produkcja potokowa to udoskonalona forma produkcji szeregowej, w której przedmiot przechodzi bez przerwy przez kolejne operacje wykonywane na stanowiskach...

J. Mreła produkcję potokową określa jako „(...) udoskonaloną formę produkcji szeregowej, w której przedmiot przechodzi bez przerwy przez kolejne operacje wykonywane na stanowiskach ustawionych według kolejności. operacji wynikającej z procesu technologicznego”.

Produkcyjny proces technologiczny, zorganizowany w formie potoku, jest określany przez:

  • liniowe rozmieszczenie maszyn i urządzeń technologicznych. Stanowiska pracy są ustawiane w takiej kolejności, w jakiej wykonuje się poszczególne operacje w procesie technologicznym. W linii potokowej projektuje się w zasadzie tyle stanowisk pracy, ile jest w danym procesie technologicznym operacji. Stanowiska pracy tworzą więc ze sobą jeden system produkcyjny;
  • wysoką specjalizację stanowisk pracy. Polega ona na stałym przydziale poszczególnych operacji technologicznych ściśle określonym stanowiskom pracy. W tych warunkach uzyskuje się dużą powtarzalność w wykonywaniu operacji ze wszystkimi wynikającymi stąd korzyściami;
  • synchronizację i rytmiczność pracy stanowisk pracy. Polega to na tym, że czas wykonania poszczególnych operacji jest jednakowy albo stanowi jego krotność w liczbach całkowitych. W związku z tym w linii potokowej uzyskuje się rytmiczne pojawianie się przedmiotów pracy w określonym miejscu i w tych samych odstępach czasu. W sposób rytmiczny również pojawiają się obrabiane na końcu potoku przedmioty;
  • płynność ruchu obrabianych (łączonych) przedmiotów pracy. Osiąga się ją przez natychmiastowe przesuwanie przedmiotu pracy na następne stanowisko po ukończeniu operacji na stanowisku poprzednim. Przedmioty pracy przemieszcza się z jednego stanowiska pracy na drugie pojedynczo lub określonymi partiami transportowymi. Skraca to wydatnie długość cyklu technologicznego. Płynność ruchu elementów, podzespołów itp. zapewniają: liniowe rozmieszczenie stanowisk pracy, specjalizacja i synchronizacja pracy.

Z wymienionych cech produkcji potokowej wynika, że przedmioty pracy grupuje się wokół biegu produkcji w przestrzeni i w czasie, a mianowicie:

  • w przestrzeni – bowiem, jeśli przedmioty obrabiane (montowane) znajdują się w ruchu, to nieruchome wyspecjalizowane stanowiska pracy, ustawione kolejno obok siebie, tworzą stacjonarną linię produkcyjną, wzdłuż której realizuje się proces technologiczny. Jeśli zaś same przedmioty pracy są nieruchome (np. podczas budowy samolotów, okrętów), wówczas ruchome stanowiska pracy (wyspecjalizowane zespoły pracownicze) potokowo zmieniają się względem stacjonarnych przedmiotów pracy wykonując przewidziane operacje - dotyczy to np. ekip ślusarzy, spawaczy, monterów;
  • w czasie – gdyż, jeśli uda się wyrównać lub zwielokrotnić wydajność poszczególnych stanowisk pracy, to osiągnie się pełną synchronizację i rytmiczność, a w konsekwencji – jednostajną płynność, ciągłość i potokowość ruchu.

Na podstawie wniosków wysnutych z omówionych cech produkcji potokowej można wskazać następujące podstawowe reguły, według których powinna działać linia potokowa. Są to:

  • minimalizacja drogi i czasu transportu,
  • jednoczesne i równoległe wykonywanie operacji,
  • przekazywanie obrabianych przedmiotów pracy pojedynczo albo odpowiednio dobranymi partiami transportowymi,
  • ograniczone w zasadzie spojenie całej linii potokowej w jednostkę produkcyjną.

Skomentuj