Psychologiczne aspekty wypadków przy pracy

Psychologiczne aspekty wypadków przy pracy

Temat wypadków przy pracy jest bardzo powszechny. Pojęcie wypadków przy pracy można rozpatrywać z psychologicznego punktu widzenia, opierając się tym samym na psychologii bezpieczeństwa pracy.

Psychologia bezpieczeństwa pracy to dział psychologii pracy, którego nadrzędnym zadaniem jest badanie zachowań ludzi w środowisku pracy pod kątem ochrony zdrowia i życia pracowników. Obejmuje ona takie zagadnienia, jak: zagrożenia wypadkowe i postawy człowieka wobec nich, cechy psychiczne ofiar wypadków oraz zapobieganie wypadkom.

Za wypadek przy pracy, zgodnie z ustawą z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności albo poleceń przełożonych,
  • podczas lub w związku z wykonaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy nawet bez polecenia,
  • w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

W przeszłości służby bezpieczeństwa i higieny pracy, badając wypadek przy pracy i nie uwzględniając czynników psychologicznych, całą uwagę skupiały na ustaleniu winnego wypadku, ukarania go i zrekompensowania pracownikowi, który uległ wypadkowi poniesionych szkód. Stosunkowo bardzo mało uwagi przykładano do profilaktyki przeciwwypadkowej, aby w przyszłości takiego wypadku uniknąć.

Psychologia bezpieczeństwa pracy duży nacisk kładzie na problem zapobiegania wypadkom. Zapobieganie to nie jest możliwe bez dokładnej i szerokiej analizy przyczyn wypadków. Z punktu widzenia profilaktyki wypadek przy pracy to zakłócenie normalnego, przewidywanego i zamierzonego przebiegu pracy, w wyniku którego dochodzi do uszkodzenia maszyn, materiałów lub ludzi. Wypadki możemy podzielić na bezurazowe i urazowe. Wypadek bezurazowy powoduje tylko awarię urządzenia, bez żadnych uszkodzeń człowieka. Żaden wypadek, również ten bezurazowy nie powinien uchodzić uwagi obserwatorów, zainteresowanych zapobieganiem wypadkom w przyszłości. Sprawcą wypadku jest osoba, która w sposób świadomy lub nieświadomy przyczyniła się na powstanie wypadku. Może to być sprawca bezpośredni lub pośredni. Np. sprawcą bezpośrednim awarii obrabiarki po naprawie jest pracownik, który ją uruchomił, ale sprawcą pośrednim jest pracownik, który źle wykonał naprawę. Badając przyczyny wypadku i poszukując sprawców wypadków najczęściej dochodzimy do człowieka, który czegoś nie dopilnował, czegoś zaniedbał czy coś źle wykonał. Na podstawie badań (np. Głównego Urzędu Statystycznego) wiemy, że około 80% przypadków za przyczynę wypadku uważa się tzw. czynnik ludzki.

Skomentuj