Rusztowania – praca na wysokości

Praca na wysokości to praca wykonywana na powierzchni znajdującej się co najmniej 1 m nad poziomem podłogi lub ziemi.

Na powierzchniach wzniesionych powyżej 1 m nad poziomem podłogi lub ziemi, na których w związku z wykonywaną pracą mogą przebywać pracownicy lub służących jako przejścia, powinny być zainstalowane balustrady, składające się z:

  • poręczy ochronnej na wysokości 1,1 m,
  • krawężnika o wysokości 0,15 m,
  • poprzeczki pośredniej w połowie wysokości pomiędzy poręczą a krawężnikiem.

Jeżeli ze względu na rodzaj wykonywanej pracy nie można zastosować balustrad, niezbędne jest zastosowanie innych zabezpieczeń, między innymi środków ochrony indywidualnej, np.: szelek bezpieczeństwa.

Prace na wysokości powinny być organizowane i wykonywane w sposób niezmuszający pracownika do wychylania się poprzez poręcz balustrady lub obrys urządzenia, na którym stoi.

Przy pracach na: drabinach, klamrach, rusztowaniach i innych podwyższeniach nieprzeznaczonych na pobyt ludzi, na wysokości do 2 m nad poziomem podłogi lub ziemi niewymagających od pracownika wychylania się poza obrys urządzenia, na którym stoi, albo przyjmowania innej wymuszonej pozycji ciała grożącej upadkiem z wysokości, należy zapewnić, aby:

  • drabiny, klamry, rusztowania, pomosty i inne urządzenia były stabilne i zabezpieczone przed nieprzewidywaną zmianą położenia oraz posiadały odpowiednią wytrzymałość na przewidywane obciążenie,
  • pomost roboczy spełniał następujące wymagania:
  • powierzchnia pomostu powinna być wystarczająca dla pracowników, narzędzi i niezbędnych materiałów,
  • podłoga powinna być pozioma i równa, trwale umocowana do elementów konstrukcyjnych pomostu,
  • w widocznym miejscu pomostu powinny być umieszczone czytelne informacje o wielkości dopuszczalnego obciążenia.

Nie zalicza się do prac na wysokości pracy na powierzchni, niezależnie od wysokości na jakiej się znajduje, jeżeli powierzchnia ta:

  • osłonięta jest ze wszystkich stron do wysokości co najmniej 1,5 m pełnymi ścianami lub ścianami z oknami oszklonymi;
  • wyposażona jest w inne stałe konstrukcje lub urządzenia chroniące pracownika przed upadkiem z wysokości.

Obowiązki pracodawcy:

  • ustalenie wykazu prac szczególnie niebezpiecznych występujących u pracodawcy;
  • aktualizowanie wykazu tych prac;
  • określenie szczegółowych wymagań bhp  przy wykonywaniu prac szczególnie niebezpiecznych, zapewniając:
  • bezpośredni nadzór nad tymi pracami wyznaczonych w tym celu osób,
  • odpowiednie środki zabezpieczające,
  • instruktaż pracowników obejmujący w szczególności: imienny podział pracy, kolejność wykonywania zadań, wymagania bhp przy poszczególnych czynnościach.

Konsekwencje  grożące pracodawcy w razie kontroli PIP w przypadku niedostosowania sprzętu do tymczasowej pracy na wysokości do minimalnych wymogów bhp są następujące: pomijając kary urzędowe i zagrożenie zdrowia i życia pracowników związane z niewłaściwym stanem sprzętu do tymczasowej pracy na wysokości, użytkowanie takiego sprzętu może spowodować wstrzymanie robót przez organy nadzoru nad warunkami pracy, a w efekcie straty finansowe dla pracodawcy.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r.  w sprawie minimalnych wymagań bhp w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, sprzęt do tymczasowej pracy na wysokości powinien być dostosowany do wymagań  tego rozporządzenia do dnia 1 lipca 2006 r.

W przypadku zagrożenia zdrowia lub życia ludzi decyzje wstrzymania prac na budowie może wydać również inspektor nadzoru budowlanego.

UWAGA!

Za naruszenie przepisów i zasad bhp na pracodawcę lub osobę kierującą pracownikami może być nałożony mandat karny w kwocie od 1000 zł do 2000 zł lub do 5000 zł (jeżeli wykroczenie przeciwko prawom pracownika określone w Kodeksie pracy zostało popełnione w ciągu 2 lat od ostatniego ukarania za takie wykroczenie). Inspektor pracy może również przekazać sprawę do sądu rejonowego, gdzie kara grzywny wynosi maksymalnie 30 000 zł.

Należy pamiętać, że dla prac na wysokości, jako szczególnie niebezpiecznych, należy opracować i zastosować procedurę określającą wymagania bhp przy tych pracach, bezpośredni nadzór nad tymi pracami oraz odpowiednie środki zabezpieczające.

Zasady ogólne bezpiecznej pracy na wysokości

  • otwory w stropach, na których prowadzone są roboty lub do których możliwy jest dostęp ludzi, należy zabezpieczyć przed możliwością wpadnięcia lub ogrodzić balustradą;
  • otwory w ścianach zewnętrznych obiektu budowlanego, w stropach lub inne, których dolna krawędź znajduje się poniżej 1,1 m od poziomu stropu lub pomostu, powinny być zabezpieczone balustradą;
  • pozostawione w czasie wykonywania robót otwory, zwłaszcza otwory na szyby dźwigów, drzwi, balkony, powinny być zabezpieczone balustradą.

Rusztowania, ruchome podesty

Przy pracach na rusztowaniach, podestach, klamrach, nieprzeznaczonych na pobyt ludzi  na wysokości do 2 m nad poziomem podłogi lub ziemi należy zapewnić, aby:

  • drabiny, klamry, pomosty, rusztowania  były stabilne i zabezpieczone przed nieprzewidywaną zmianą położenia;
  • posiadały odpowiednią wytrzymałość na przewidywane obciążenie;
  • pomost roboczy spełniał następujące wymagania:
  • powierzchnia pomostu była wystarczająca dla pracowników, narzędzi i materiałów,
  • podłoga była pozioma i równa oraz trwale zamocowana do elementów konstrukcyjnych pomostu,
  • w widocznym miejscu pomostu powinny być tablice z informacją o wielkości dopuszczalnego obciążenia.

Przy pracach wykonywanych na rusztowaniach na wysokości powyżej 2 m od poziomu podłogi lub terenu oraz na podestach ruchomych wiszących należy w szczególności:

  • zapewnić bezpieczeństwo przy komunikacji pionowej i dojścia do stanowisk pracy;
  • zapewnić stabilność rusztowania i odpowiednią wytrzymałość na przewidywane obciążenie;
  • przed rozpoczęciem użytkowania rusztowania dokonać jego odbioru przez nadzór techniczny.

Reasumując, przy pracach związanych z rozbiórką i montażem rusztowań oraz przy pracach na drabinach, klamrach na wysokości powyżej 2 m nad poziomem terenu zewnętrznego lub podłogi należy przed rozpoczęciem prac sprawdzić stan techniczny konstrukcji lub urządzeń, na których mają być wykonywane prace, w tym stabilność, wytrzymałość na przewidywane obciążenie oraz zabezpieczenie przed nieprzewidywalną zmianą położenia, a także stan stałych elementów konstrukcji lub urządzeń mających służyć do mocowania linek bezpieczeństwa. Należy też zapewnić stosowanie przez pracowników, odpowiedniego do rodzaju wykonywanych prac, sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości, jak: szelki bezpieczeństwa z linką bezpieczeństwa przymocowaną do stałych elementów konstrukcji, szelki bezpieczeństwa z pasem biodrowym (do prac w podparciu — na słupach, masztach itp.), a także hełmów ochronnych.

Przed dopuszczeniem rusztowania do pracy należy:

  • sprawdzić, czy nie zostało przekroczone dopuszczalne obciążenie gruntu podłoża, na którym ma być ustawione rusztowanie;
  • dokonać oględzin posadowienia rusztowania;
  • dokonać oględzin prawidłowości zamontowania stężeń;
  • dokonać oględzin prawidłowości zamontowania zakotwień;
  • dokonać oględzin pomostów i zabezpieczeń.

Rusztowania mogą być montowane i demontowane tylko pod nadzorem osoby i przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia.

Osoby zatrudnione przy montażu i demontażu rusztowań budowlano-montażowych metalowych oraz ruchomych podestów roboczych powinny posiadać wymagane uprawnienia do montażu.

Osoba nadzorująca i pracownicy montujący lub demontujący powinni posiadać plan montażu i demontażu z odpowiednimi instrukcjami.

Rusztowania stojakowe powinny posiadać wydzielone piony komunikacyjne, a odległość pomiędzy nimi nie powinna być większa niż 20 m. Liczbę zakotwień rusztowania i wielkość siły kotwiącej należy określić w projekcie rusztowania lub dokumentacji producenta.

Rusztowanie z elementów metalowych powinno być uziemione i posiadać instalację piorunochronną.

Użytkowanie rusztowania jest dopuszczalne po dokonaniu jego odbioru przez kierownika budowy lub osobę uprawnioną, posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.

Odbiór rusztowania potwierdza się wpisem do dziennika budowy lub w protokole odbioru technicznego.

Wpisy te powinny podawać:

  • użytkownika rusztowania;
  • przeznaczenie rusztowania;
  • wykonawcę montażu rusztowania z podaniem imienia i nazwiska albo nazwy oraz numeru telefonu;
  • dopuszczalne obciążenie pomostów i konstrukcji rusztowania;
  • datę przekazania rusztowania do użytkowania;
  • oporność uziomów oraz terminy kolejnych  przeglądów rusztowania.

W przypadku odsunięcia rusztowania od ściany o ponad 0,2 m należy zastosować balustrady również od tej ściany.

Na rusztowaniu lub ruchomym podeście roboczym powinna być umieszczona tablica określająca:

  • wykonawcę montażu rusztowania lub ruchomego podestu roboczego z podaniem  imienia, nazwiska lub nazwy i numeru telefonu;
  • dopuszczalne obciążenie pomostów i konstrukcji rusztowania lub ruchomego podestu roboczego.

Skomentuj