Wychowanie fizyczne w szkole - rozpoznanie zagrożeń

Wychowanie fizyczne w szkole - rozpoznanie zagrożeń

Szkoła to miejsce, w którym uczniowie spędzają znaczną część swojego czasu. Rodzice wysyłający dzieci do szkoły są przekonani, że ich pociechy są pod dobrą opieką nauczycieli – pedagogów, ale czy tak jest?

Czy w szkole nie zdarzają się groźne okoliczności – sytuacje niebezpieczne, zdarzenia wypadkowe czy potencjalne wypadkowe?

Na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej w Systemie Informacji Oświatowej można znaleźć statystykę wypadków w placówkach oświatowych na przestrzeni ostatnich lat. I tak w roku szkolnym 2015/2016 wydarzyło się ogółem 65 241 wypadków, w tym 151 ciężkich i 5 śmiertelnych.

Najczęściej do urazów dochodzi na lekcjach wychowania fizycznego – ponad 38 000, w tym 60 ciężkich i 1 śmiertelny. Największy odsetek wypadków w placówkach oświatowych to uszkodzenia kończyn – ponad 50 000.

Zapewnienie uczniom bezpieczeństwa w placówkach oświatowych jest podstawowym obowiązkiem dyrektorów szkół, nauczycieli i pracowników administracji i obsługi. Uczeń musi być bezpieczny w trakcie wszystkich zajęć obowiązkowych i nieobowiązkowych organizowanych przez szkołę na terenie placówki, jak i poza nią. Taki obowiązek nakładają przepisy prawa, między innymi: ustawa z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. w Dz.U. z 2018 r. poz. 917 ze zm.), ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. w Dz.U. z 2017 r. poz. 2198 ze zm.), ustawa z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (tj. w Dz.U. z 2018 r. poz. 996 ze zm.), ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. w Dz.U. z 2018 r. poz. 967),rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz.U. 2003 nr 6 poz. 69 ze zm.).

Z przywołanych powyżej przepisów w oczywisty sposób wynika, iż każdy dyrektor szkoły jako pracodawca ma obowiązek zapewnienia każdemu nauczycielowi, w tym nauczycielom wychowania fizycznego, bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Ale co może sam dyrektor szkoły bez wsparcia organów prowadzących? W szkole dyrektor zarządza środkami finansowymi, które przydziela mu organ prowadzący, więc to on jest pośrednio odpowiedzialne za te warunki. Bezpieczne warunki pracy nauczyciela generują w znacznej mierze bezpieczne warunki dla uczniów w czasie ich pobytu w szkole, jak również podczas zajęć obowiązkowych i nieobowiązkowych, organizowanych przez szkołę poza jej terenem.

Lekcje wychowania fizycznego, jak wskazaliśmy na początku tego artykułu, są najbardziej „niebezpiecznymi” zajęciami w szkole. Spróbujmy ustalić dlaczego tak się dzieje.

PO PIERWSZE CZYNNIK MATERIALNY

Często przyczyną jest sprzęt, jakim dysponują nauczyciele. Szkoły borykają się z problemami finansowymi, nie zawsze na wszystko wystarcza funduszy, stąd często sprzęt jakim dysponują nauczyciele wychowania fizycznego jest stary, zużyty. Dyrektorzy szkół muszą czasem wybierać między wyposażeniem pracowni komputerowej, matematycznej lub językowej (przedmioty egzaminacyjne, maturalne), czy sal gimnastycznych. Ich wybór jest oczywisty. Sale gimnastyczne są niewymiarowe, małe. Warunki prowadzenia lekcji są trudne, zwłaszcza jeśli na tej samej sali w tym samym czasie lekcję prowadzi dwóch, a czasem nawet trzech nauczycieli, w różnych grupach.

Przykład 1

W czasie zajęć zadaniem uczniów było przeskoczyć przez kozła. Nauczyciel przygotowując miejsce do ćwiczeń zabezpieczył powierzchnie zeskoku materacami. Materace były w szkole od zawsze i wszyscy nauczyciele z nich korzystali. W przeskoku jeden z uczniów spadł z kozła na rozłożone materace. Upadając doznał urazu prawej ręki. Jak się później okazało, dyrektor szkoły nie posiadał odpowiednich certyfikatów na te materace (bo były tak stare). Pytanie czy gdyby były to nowe materace, z odpowiednimi certyfikatami, to nie doszło by do urazu? Na to pytanie nie jesteśmy wstanie odpowiedzieć, ale fakt użycia nieodpowiedniego sprzętu jest niepodważalny.

Skomentuj