Wykonywanie prac gazoniebezpiecznych i prac niebezpiecznych przy budowie i eksploatacji sieci gazowych

Prace gazoniebezpieczne powinny być nadzorowane przez pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje w zakresie dozoru oraz wykonywane przez pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje w zakresie eksploatacji urządzeń energetycznych, uzyskane na podstawie przepisów prawa energetycznego.

Przed rozpoczęciem prac

Przed rozpoczęciem prac gazoniebezpiecznych przy budowie i eksploatacji sieci gazowych zwanych dalej gazoniebezpiecznymi lub prac niebezpiecznych przy budowie i eksploatacji sieci gazowych zwanych dalej niebezpiecznymi pracodawca powiadamia właścicieli lub zarządzających uzbrojeniem podziemnym i urządzeniami nadziemnymi znajdującymi się w strefie zagrożenia o prowadzonych pracach.

Jeśli prace te mogą wpływać na bezpieczeństwo publiczne, pracodawca zawiadamia o nich właściwe jednostki samorządu terytorialnego odpowiedzialne za zarządzanie kryzysowe oraz Policję i Państwową Straż Pożarną.

Prace gazoniebezpieczne w pomieszczeniach technologicznych lub przy urządzeniach technologicznych powinny być wykonywane przy ciągłym pomiarze stężenia metanu i tlenu.  Prace te powinno się rozpocząć po sprawdzeniu stężenia metanu i tlenu w miejscu pracy i zastosowaniu odpowiednich środków zapobiegających zagrożeniom.

Prace te powinny być prowadzone przy zapewnieniu właściwego oświetlenia stanowisk pracy.

Do prac gazoniebezpiecznych zalicza się w szczególności:

    • prace w pomieszczeniach i przestrzeniach, w których występuje zagrożenie przekroczenia najwyższego dopuszczalnego stężenia czynnika szkodliwego dla zdrowia ludzkiego lub przekroczenia dolnej granicy wybuchowości czynnika wybuchowego;
    • prace w nawanialniach i w magazynach środka nawaniającego gaz ziemny;
    • prace przy czynnych sieciach gazowych i instalacjach gazu ziemnego;
    • odpowietrzanie, opróżnianie i napełnianie sieci gazowych i instalacji gazowych, w tym metodą próżniową;
    • badanie i czyszczenie tłokiem czynnych gazociągów;
    • prace związane z dehydratyzacją;
    • prace spawalnicze prowadzone w obiektach technologicznych sieci gazowych w strefach zagrożonych wybuchem.

Niezbędna ilość osób przy pracach gazoniebezpiecznych

Prace gazoniebezpieczne powinny być wykonywane przez co najmniej dwóch pracowników w celu zapewnienia asekuracji. Dopuszczalne jest wykonywanie przez jednego pracownika prac polegających na pobieraniu w wyznaczonych punktach sieci gazowej próbek paliwa gazowego, pod warunkiem, że maksymalne ciśnienie robocze (MOP) w sieci gazowej jest mniejsze lub równe 0,5 MPa, natomiast w instalacjach gazowych jest mniejsze lub równe 5 kPa.

Podział prac gazoniebezpiecznych

Prace gazoniebezpieczne w zależności od warunków ich wykonywania dzieli się na prace:

    • eksploatacyjne – określone w instrukcjach ruchu i eksploatacji sieci przez operatora sieci gazowej, wykonywane przez wyznaczonych pracowników;
    • awaryjne – związane z ratowaniem życia i zdrowia ludzi, mienia oraz związane z usuwaniem awarii sieci gazowej;
    • nietypowe – niewymienione powyżej.

Szczegółowy wykaz prac gazoniebezpiecznych eksploatacyjnych, awaryjnych i nietypowych ustala i aktualizuje operator sieci gazowej.

Prace gazoniebezpieczne nietypowe wykonuje się na podstawie pisemnego polecenia, które określa w szczególności:

    • miejsce i rodzaj wykonywania prac;
    • termin wykonania prac;
    • imienny wykaz pracowników wyznaczonych do wykonywania prac;
    • osobę nadzorującą prace;
    • niezbędne środki ochrony indywidualnej;
    • niezbędny sprzęt przeciwpożarowy;
    • przyrządy do wykrywania obecności metanu i pomiaru stężenia tlenu;
    • środki łączności;
    • środki do udzielenia pierwszej pomocy;
    • instrukcję wykonywania prac;
    • wykaz środków technicznych i ochronnych niezbędnych do zapewnienia bezpieczeństwa;
    • szkic sytuacyjny miejsca pracy lub schemat technologiczny urządzeń z zaznaczonym miejscem odcięcia dopływu gazu.

Prace niebezpieczne w zależności od warunków ich wykonywania dzieli się na prace:

    • eksploatacyjne – określone w instrukcjach stanowiskowych, wykonywane przez pracowników wyznaczonych na stałe albo doraźnie do wykonywania tych prac;
    • awaryjne – związane z ratowaniem zdrowia, życia ludzkiego i mienia oraz z zabezpieczaniem urządzeń przed zniszczeniem;
    • nietypowe – niewymienione powyżej.

Prace niebezpieczne powinny być wykonywane przez co najmniej dwóch pracowników w celu zapewnienia asekuracji

Do prac niebezpiecznych zalicza się w szczególności:

    • transport, załadunek i rozładunek rur stalowych o średnicy zewnętrznej większej niż 150 mm lub o ciężarze większym niż 100 kg i rur w wiązkach;
    • transport i rozładunek rur z tworzyw sztucznych o średnicy zewnętrznej większej niż 200 mm i rur w kręgach;
    • załadunek i rozładunek elementów o masie większej niż 300 kg;
    • badania radiograficzne złączy spawanych gazociągów;
    • opuszczanie do wykopu gazociągów o średnicy zewnętrznej większej niż 200 mm;
    • wykonywanie przekroczeń gazociągów nad przeszkodami terenowymi;
    • próby ciśnieniowe gazociągów o maksymalnym ciśnieniu roboczym (MOP) większym niż 0,5 MPa;
    • prace na wysokościach większych niż 2 m wykonywane ze składanych pomostów lub rusztowań;
    • prace prowadzone w zbiornikach i kanałach, wewnątrz urządzeń technologicznych oraz w studzienkach instalacyjnych;
    • wykonywanie wykopów o ścianach pionowych bez rozparcia o głębokości większej niż 1,5 m oraz wykopów o bezpiecznym nachyleniu ścian o głębokości większej niż 3,0 m;
    • prace w niewielkiej odległości od nieosłoniętych kabli i urządzeń elektroenergetycznych lub ich części znajdujących się pod napięciem;
    • wykonywanie prac związanych z czyszczeniem tłokiem gazociągów bez gazu ziemnego.

Szczegółowy wykaz prac niebezpiecznych eksploatacyjnych, awaryjnych i nietypowych ustala i aktualizuje pracodawca.

Prace niebezpieczne nietypowe wykonuje się na podstawie pisemnego polecenia, które określa w szczególności:

    • miejsce i rodzaj wykonywanych prac;
    • termin ich wykonania;
    • imienny wykaz pracowników wyznaczonych do wykonywania prac wraz z wyznaczeniem osoby nadzorującej wykonanie prac;
    • wykaz sprzętu zabezpieczającego.

Pisemne polecenie wydaje pracodawca realizujący prace gazoniebezpieczne lub prace niebezpieczne albo osoba przez niego upoważniona.

Pisemnego polecenia nie wymagają gazoniebezpieczne oraz niebezpieczne prace eksploatacyjne i awaryjne.

Co w przypadku zagrożenia?

W przypadku powstania zagrożeń życia i zdrowia ludzi podczas wykonywania prac gazoniebezpiecznych lub prac niebezpiecznych należy:

    • przerwać prace;
    • ewakuować pracowników z miejsca zagrożenia;
    • zabezpieczyć miejsce pracy;
    • zawiadomić niezwłocznie pracodawca realizującego prace gazoniebezpieczne lub prace niebezpieczne albo osoba przez niego upoważnioną.

Ponowne rozpoczęcie prac może nastąpić wyłącznie na polecenie pracownika nadzorującego prace w porozumieniu z osobą, o której mowa powyżej.

Podstawa prawna:

  1. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy budowie i eksploatacji sieci gazowych oraz uruchamianiu instalacji gazowych gazu ziemnego (Dz. U. z 2010 r. poz. 6).

Chcących poszerzyć swoją wiedzę w zakresie bezpieczeństwa technicznego energetyki gazowej, a szerzej gazownictwa, zachęcamy do zapoznania się z pozycją książkową: Bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci gazowych

Opracowane przez redakcję portalu Asystent BHP

Skomentuj