Zapobieganie elektryczności statycznej

Zapobieganie elektryczności statycznej

Dla eliminowania niepożądanego, a często niebezpiecznego oddziaływania elektryczności statycznej stosuje się: ograniczenie generacji elektryczności statycznej, odprowadzanie ładunków i neutralizacje ładunków.

Zapobieganie elektryzacji można uzyskać przez odpowiedni dobór tworzyw konstrukcyjnych, zwiększanie przewodności elektrycznej lub antystatyzację materiałów uczestniczących w procesach produkcyjnych lub zmianę parametrów procesu. Przykładem jest tu używanie odzieży bawełnianej lub wykładzin i powłok antystatycznych. Innym przykładem jest wprowadzanie „stref uspokojenia” w rurociągach do transportu cieczy, tzw. relaksatorów, polegających na odpowiednim zwiększeniu średnicy rurociągu przed miejscem wypływu cieczy.

Odprowadzanie ładunków polega na sztucznym ułatwieniu ich spływu przez zmniejszenie elektrycznego oporu upływu. Dla obiektów przewodzących wystarcza tu odpowiednie uziemienie o rezystancji nieprzekraczającej 1 MΩ, a w pomieszczeniach zagrożonych pożarem lub wybuchem – nieprzekraczającej 100 Ω. Jako przykłady można tu podać uziemianie konstrukcji i rurociągów metalowych, stosowanie obuwia o spodach przewodzących, opon z gumy przewodzącej itp.

Odprowadzanie ładunków z obiektów nieprzewodzących jest trudniejsze. Uziemienie obiektu jest tu nieskuteczne. Spływ ładunków uzyskuje się przez zmniejszenie rezystancji powierzchniowej. Stosuje się w tym celu tzw. preparacje antystatyczną polegającą na nasycaniu, powlekaniu, a nawet modyfikacji chemicznej powierzchni tworzyw i włókien. Preparacja ta może mieć charakter trwały lub czasowy (np. przez pranie odzieży w płynie antystatycznym). Innym sposobem zmniejszenia elektrycznego oporu powierzchniowego jest sztuczne zwiększanie wilgotności względnej w pomieszczeniu. Uważa się, że utrzymywanie wilgotności względnej w granicach 60–70% jest wystarczające do powstania na powierzchni materiału warstewki wilgoci umożliwiającej szybki spływ ładunków. Zwiększenie wilgotności względnej można uzyskać przez nawilżanie (klimatyzację) pomieszczeń lub przez nagłe obniżenie temperatury (o ok. 10°C).

Neutralizacja ładunków polega na dostarczeniu do naelektryzowanej powierzchni ładunków przeciwnego znaku. Dokonuje się tego przy użyciu tzw. neutralizatorów ładunku – urządzeń wytwarzających odpowiednie jony przeciwnego znaku w otoczeniu danego urządzenia. Ze względu na zasadę działania rozróżnia się neutralizatory indukcyjne, wysokonapięciowe i radioizotopowe.

Skomentuj