Bezpieczna ewakuacja ze strefy zagrożenia

Jakie są zasady bezpiecznej ewakuacji? Jak się zachować w obliczu pożaru? Kto jest odpowiedzialny za ewakuację w miejscu pracy i jakie są obowiązki pracodawcy?  

Według statystyk Państwowej Straży Pożarnej w 2020 r. miało miejsce 128 738 pożarów, w których zginęło 489 osób, a 2836 odniosło obrażenia ciała. W samych pożarach budynków mieszkalnych zginęło 360 osób, a 1859 zostało rannych.

Oznacza to, że 7 na 10 ofiar śmiertelnych pożarów zginęło w mieszkaniach lub domach.

Pożar – jak się zachować?

W przypadku, kiedy zauważymy pożar w budynku, w którym się znajdujemy powinniśmy ostrzec osoby w nim przebywające, a następnie wezwać telefonicznie straż pożarną udzielając informacji na temat zagrożenia pożarowego – gdzie się pali, co się pali i czy zagrożeni są ludzie.

Dyżurny, odbierający zgłoszenie, może zadać szczegółowe pytania dotyczące pożaru, które mogą być przydatne dla strażaków-ratowników. Dlatego nie powinniśmy się rozłączać jako pierwsi, chyba, że rozmowa przez telefon stanowi dla nas zagrożenie.

Co robić przed przybyciem straży pożarnej?

    • Pomóc w ewakuacji dzieci i niepełnosprawnych.
    • Postarać się wyłączyć dopływ energii elektrycznej i gazu.
    • Usunąć z zasięgu ognia łatwopalne i wartościowe rzeczy.
    • Jeżeli jest to możliwe – wziąć dokumenty i niezbędne lekarstwa.
    • Nie otwierać okien.
    • Nie pozwolić na to, aby ogień odciął nam drogę ewakuacji.
    • Nie używać windy.
    • Kierować się znakami wskazującymi najkrótszą drogę do wyjścia.
    • Po opuszczeniu budynku nie zamykać drzwi na klucz.

Po przyjeździe strażaków należy stosować się do ich poleceń.

Co zrobić, kiedy ogień odciął drogę ewakuacji?

    • Udać się do pokoju z balkonem lub oknem, jak najdalej od ognia.
    • Zamknąć drzwi na klamkę.
    • Jeżeli mamy taką możliwość – zabrać ze sobą mokry koc lub ręcznik wykonany z naturalnych materiałów.
    • Wezwać pomoc.
    • W przypadku dużego zadymienia należy położyć się na balkonie i przykryć się trudno palnym materiałem.

Pożar na wakacjach

Po przybyciu do hotelu, domu wczasowego, czy schroniska warto zapoznać się z zasadami postępowania w przypadku ogłoszenia ewakuacji lub pożaru. Warto również zaznajomić się z rozmieszczeniem wyjść ewakuacyjnych, dróg i korytarzy. Wiedza ta zwiększa szansę na bezpieczne wydostanie się na zewnątrz w kryzysowej sytuacji.

Hotele często są wyposażone w system wykrywania i sygnalizowania pożaru. W chwili wykrycia pożaru lub zadymienia przez system uruchamiany jest alarm w postaci sygnału dźwiękowego. Jeżeli dostrzeżemy dym, pożar lub poczujemy zapach spalenizny możemy uruchomić alarm samodzielnie za pomocą przycisku ręcznego. Przyciski te umieszczane są zazwyczaj na korytarzach i klatkach schodowych.

Ewakuacja w zakładzie pracy

Jako ewakuację należy rozumieć zorganizowane przemieszczenie się ludzi ze strefy zagrożenia (np. pożarem) do bezpiecznego miejsca. Podstawowym obowiązkiem osób ewakuowanych jest podporządkowanie się komendom osoby kierującej akcją. Podczas ewakuacji należy zachować spokój, poruszać się szybko, ale nie wyprzedzać innych – takie zachowanie utrudnia poruszanie się zarówno osobom wyprzedzanym jak i wyprzedającym.  

Jeśli ewakuacja przeprowadzana jest w zakładzie pracy, z chwilą ogłoszenia informacji o ewakuacji pracownik powinien wyłączyć lub zabezpieczyć mogące stwarzać zagrożenie urządzenia i materiały. Warto upewnić się, czy osoby przebywające w naszym otoczeniu usłyszały alarm, a następnie udać się do najbliższego wyjścia ewakuacyjnego. Ewakuując się korytarzem należy otwierać drzwi do mijanych pomieszczeń upewniając się, czy nie ma tam innych pracowników. Ewakuację powinno rozpocząć się od pomieszczeń, w których powstało zagrożenie lub z tych, z których wyjście do bezpiecznej ewakuacji zostało odcięte.

Podczas ewakuacji zabronione jest korzystanie z wind. Będąc w silnie zadymionym pomieszczeniu należy przyjąć pochyloną pozycję, jak najbliżej podłogi, przy tym zabezpieczając drogi oddechowe np. zmoczonym w wodzie materiałem. Chcąc się przemieszczać w zadymionym pomieszczeniu należy poruszać się wzdłuż ścian, aby nie stracić orientacji.

Po wyjściu z budynku i udaniu się w bezpieczne miejsce warto się pogrupować według komórek organizacyjnych. Zabieg ten ułatwi ustalenie, czy wszystkim udało się wydostać z budynku.

Obowiązki pracodawcy

Według regulacji płynących z kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany:

 1) zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników;

 2) wyznaczyć pracowników do:

    • udzielania pierwszej pomocy,
    • wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników;

3) zapewnić łączność ze służbami zewnętrznymi wyspecjalizowanymi w szczególności w zakresie udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, ratownictwa medycznego oraz ochrony przeciwpożarowej.

Pracodawca konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami wszystkie działania związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, m.in. te dotyczące tworzenia służby bhp lub powierzania wykonywania zadań tej służby innym osobom oraz wyznaczania pracowników do udzielania pierwszej pomocy, a także wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników.

Pracodawca przy wyznaczaniu osoby odpowiedzialnej za ewakuację powinien kierować się rodzajem prowadzonej działalności, liczbą zatrudnionych pracowników i innych osób przebywających na terenie zakładu pracy, a także uwzględnić rodzaj i poziom występujących zagrożeń w danym zakładzie pracy.

Zgodnie z przepisami kodeksu pracy, pracodawca ma także obowiązek odpowiednio wyposażyć wyznaczonych pracowników, między innymi w środki łączności umożliwiające wezwanie służb ratowniczych. Powinien również zapewnić środki niezbędne do zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników.

Rola wyznaczonych pracowników ogranicza się podjęcia doraźnych działań do momentu przybycia służb ratunkowych. Do takich działań można zaliczyć m.in.:

    • ustalenie dokładnego miejsca pożaru, dróg (kierunków) jego rozprzestrzeniania się i zagrożenia dla pomieszczeń sąsiadujących,   
    • zaalarmowanie straży pożarnej oraz odpowiednich służb ratowniczych,
    • przystąpienie do gaszenia pożaru przy pomocy podręcznego sprzętu gaśniczego – gaśnice, hydranty wewnętrzne (należy w tym miejscu pamiętać o umiejętności posługiwania się sprzętem gaśniczym, umiejętności te można nabyć na odpowiednim szkoleniu). 

Wszystkich zainteresowanych tematyką PPoż zapraszamy do zapoznania się z Poradnikiem inspektora ochrony przeciwpożarowej oraz  Asystentem PPoż Serwis.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. Uz 2020 r. poz. 1320)

Źródło pomocnicze:

  1. https://www.gov.pl/web/kgpsp/
  2. https://zielonalinia.gov.pl/

Skomentuj