Wytyczne, które w ostatnim czasie są udostępniane m.in. przez Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczą wielu branż. W przypadku organizacji szkolenia także należy przestrzegać podstawowych wymogów sanitarnych.

W obecnym stanie prawnym istnieje możliwość organizacji zgromadzeń do 150 osób. Dlatego też podczas organizowania szkoleń m.in. otwartych, doskonalących czy zawodowych należy bezwzględnie przestrzegać ograniczeń i kontrolować liczbę osób przebywających na terenie tego wydarzenia. Poniżej prezentujemy ważne zalecenia dotyczące organizacji szkoleń w czasie trwającej nadal epidemii.

W dalszym ciągu, pomimo ściągania obostrzeń, nie przywrócono pełnego ruchu granicznego, dlatego obecnie realizuje się wyłącznie szkolenia na terenie kraju.

Podczas organizowania szkolenia należy zwrócić uwagę przede wszystkim na układ przestrzenny, czyli ustawienie krzeseł, stołów, biurka itp. Powinien być on zorganizowany w sposób:

• zapewniający zwiększenie fizycznej odległości między uczestnikami spotkania/wydarzenia na min. 2 metry,
• uniemożliwiający samodzielny wybór miejsca przez uczestnika szkolenia (miejsca/krzesła itp. powinny być specjalnie oznakowane i przypisane do danej osoby).

W miejscu, gdzie odbywa się szkolenie należy zapewnić odpowiednią liczbę dozowników z płynem do dezynfekcji rąk dla uczestników, a w szczególności: przy wejściach na teren spotkania, przy wejściu do wind, punktów gastronomicznych oraz przy wejściu/wyjściu do toalet.

Należy zapewnić regularne (kilka razy w ciągu dnia, nie rzadziej niż co godzinę, w zależności od liczby uczestników) czyszczenie powierzchni wspólnych, z którymi stykają się uczestnicy szkolenia, takich jak: toalety, windy, klamki, poręcze, blaty, oparcia krzeseł, włączniki świateł, przyciski itp.

Bardzo ważne jest również utrzymanie w pomieszczeniu, w którym odbywa się szkolenie, dobrej wentylacji, dlatego należy często je wietrzyć (szczególnie przed, jak i po samym szkoleniu) oraz kompleksowo myć/sprzątać przy wykorzystaniu odpowiednich środków czyszczących miejsce realizacji szkolenia (przed i po).

Należy także zorganizować strefę wejścia/ wyjścia na teren realizacji szkolenia zgodnie z poniższymi zaleceniami:

• w widocznym miejscu przed wejściem na teren szkolenia powinna być umieszczona instrukcja dot. mycia rąk, zdejmowania i zakładania rękawiczek, zdejmowania i zakładania maseczki, a przy dozownikach z płynem do dezynfekcji – instrukcja prawidłowej dezynfekcji rąk;
• oczekiwanie w kolejce do wejścia na teren spotkania powinno umożliwiać min.
  2-metrową odległość pomiędzy uczestnikami;
• w ramach możliwości zapewnienie bezdotykowego wejścia na teren szkolenia np. otwarcie na stałe drzwi;
• należy maksymalnie jak jest to możliwe ograniczyć możliwość kontaktu osób wychodzących i wchodzących, ograniczyć możliwość zebrania się uczestników w ciągach komunikacyjnych w sposób uniemożliwiający zachowanie odpowiedniego dystansu.

W przypadku zorganizowania punktu rejestracji uczestników szkolenia należy posiłkować się następującymi wytycznymi:

• rekomenduje się rezygnację z punktu rejestracji uczestników szkolenia na rzecz wcześniejszej rejestracji online;
• w przypadku funkcjonowania punktu rejestracji uczestników należy ograniczyć czas przebywania w tym miejscu do minimum. Zaleca się wcześniejszą rejestrację online i maksymalne ograniczenie czynności operacyjnych przez pracowników punktu rejestracji;
• należy stosować min. 2 m odstępu pomiędzy uczestnikami oczekującymi na rejestrację poprzez np. komunikat słowny;
• dezynfekować powierzchnie lady w punkcie obsługi/ rejestracji nie rzadziej niż co godzinę. 

Organizator szkolenia powinien zorganizować szatnię/ punkt przechowywania bagażu w sposób następujący:

• zapewnienie możliwości samodzielnego wieszania okryć wierzchnich przez uczestników szkolenia;
• jeżeli jednak szatnie obsługiwane są przez pracowników to powinni oni zostać wyposażeni w środki ochrony indywidualnej, w tym maski lub przyłbice, rękawiczki oraz środki do dezynfekcji rąk;
• oczekiwanie w kolejce do szatni powinno umożliwiać min. 2-metrową odległość pomiędzy uczestnikami;
• w miarę możliwości okrycia wierzchnie powinny być wieszane na co drugim wieszaku, a wydawane przez obsługę numerki przyporządkowane do okrycia wierzchniego powinny być do użytku jednorazowego.

Jeżeli organizator szkolenia zapewnia uczestnikom posiłki i napoje, to powinny być one:

• serwowane przez obsługę (rezygnacja z tzw. bufetów);
• spożywane przez uczestników jedynie przy zachowaniu odpowiedniej odległości (min. 2 m dystansu pomiędzy siedziskami, stołami, stolikami koktajlowymi);
• w przypadku systemu zmianowego przy wydawaniu posiłków i napojów obsługa powinna po uprzednim wykorzystaniu przez daną osobę lub osoby krzesła/stołu/stolika, natychmiast zdezynfekować dany mebel stosując odpowiednie środki.

W ogólnodostępnych toaletach dla uczestników, ale także dla wykładowców, pracowników biorących udział przy organizacji szkolenia, należy:

• zapewnić płynne mydło, płyn do dezynfekcji rąk oraz ręczniki papierowe;
• wywiesić instrukcję dot. mycia rąk, zdejmowania i zakładania rękawiczek, maseczki oraz instrukcję prawidłowej dezynfekcji rąk.;
• zakazać używania suszarek do rąk;
• zwiększyć częstotliwość sprzątania i dezynfekcji toalet;
• przypominać o zasadzie 2 metrów odstępu pomiędzy osobami oczekującymi na skorzystanie z toalet.

Pozostałymi zaleceniami, którymi należy się kierować przy organizacji szkolenia to:

1. mierzenie temperatury u uczestników szkolenia za ich zgodą przez wyznaczone do tego osoby za pomocą bezdotykowego termometru lub kamer termowizyjnych;
2. obowiązkowe stosowanie przez uczestników oraz pracowników biorących udział przy organizacji szkolenia, środków ochrony osobistej – maseczki/przyłbicy i jednorazowych rękawiczek;
3. obowiązkowa dezynfekcja dłoni przez uczestników i pracowników przed wejściem na teren szkolenia;
4. zapewnienie w miejscu realizacji szkolenia odpowiedniej ilości środków ochrony osobistej w przypadku braku ich posiadania przez uczestników;
5. ograniczenie do minimum ilości personelu, pracowników do obsługi szkolenia;
6. przechowywanie śmieci i odpadów w pojemnikach zamkniętych, regularnie czyszczonych i dezynfekowanych;
7. przygotowanie procedury postępowania na wypadek wystąpienia sytuacji podejrzenia zakażenia i skuteczne poinstruowanie pracowników;
8. w przypadku wydarzenia/spotkania dla minimum 50 uczestników zapewnienie obecności w miejscu szkolenia zespołu ratownictwa medycznego przeszkolonego w zakresie COVID-19 i dysponującego pełnymi środkami ochrony osobistej;
9. uczestnik szkolenia powinien zostać wcześniej poinstruowany, że w przypadku wystąpienia niepokojących objawów w dniu spotkania nie powinien na nie przychodzić, powinien pozostać w domu, postępować zgodnie z zaleceniami Głównego Inspektora Sanitarnego oraz Ministerstwa Zdrowia i skontaktować się niezwłocznie z lekarzem lub powiatową stacją sanitarno-epidemiologiczną, oddziałem zakaźnym, a w razie pogorszenia się stanu zdrowia zadzwonić pod nr 999 lub 112 i poinformować o swoich objawach.
10. wyznaczenie i przygotowanie (m.in. wyposażenie w środki ochrony indywidualnej i w płyn do dezynfekcji) pomieszczenia lub pokoju, w którym będzie można czasowo odizolować osobę w przypadku pojawienia się objawów chorobowych.

Podstawa prawna:

1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 964, 966, 991 i 1006).

Źródła pomocnicze:

1. Podstrona Serwisu Rzeczpospolitej Polskiej: https://www.gov.pl/web/rozwoj;
2. Strona internetowa Głównego Inspektora Sanitarnego: www.gis.gov.pl

Zatrudniasz pracownika? Kończą Ci się badania okresowe? – w związku z zagrożeniem związanym z COVID-19 wprowadzono przepisy szczególne.

Przeczytaj, jakie zmiany obowiązują w zakresie wykonywania profilaktycznych badań lekarskich pracowników oraz szkoleń BHP.

1. Badania wstępne i kontrolne

W przypadku braku dostępu do lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego lub kontrolnego (lekarza medycyny pracy), badanie takie może przeprowadzić i wydać odpowiednie orzeczenie lekarskie inny lekarz. Badanie to może być przeprowadzone za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności.

2. Badania okresowe

Zawiesza się obowiązek przeprowadzania badań okresowych.

W sytuacji gdy badania lekarskie zostały wykonane przed datą 7 marca 2020 r. i kończą swoją ważność po tym dniu (np. 24 marca br.) ważność wszystkich badań profilaktycznych (tj. wstępnych, kontrolnych i okresowych) podlega przedłużeniu na okres nie dłuższy niż 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

Po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego (lub stanu epidemii) należy wykonać te badania w ciągu 60 dni od dnia jego odwołania.

3. Szkolenia wstępne w dziedzinie bhp

W okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii dopuszcza się przeprowadzanie szkoleń wstępnych w dziedzinie bhp w całości za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, z wyjątkiem instruktażu stanowiskowego:

• pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym;
• pracownika zatrudnionego na stanowisku, na którym występuje narażenie na działanie czynników niebezpiecznych;
• pracownika przenoszonego na stanowisko, o którym mowa w pkt 1 i 2;
• ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu oraz studenta odbywającego praktykę studencką.

4. Szkolenia okresowe w dziedzinie bhp

W przypadku gdy termin przeprowadzenia szkolenia okresowego w dziedzinie bhp przypada w:

• okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii lub
• w okresie 30 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii, albo stanu epidemii

– termin ten wydłuża się do 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii, albo stanu epidemii.

Podstawa prawna: 

1. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 695 i 875),
2. Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568 i 695).

Szkolenia bhp zarówno wstępne jak i okresowe doczekały się uregulowania prawnego na czas epidemii koronawirusa.

18 kwietnia br. weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 695), która to znowelizowała w art. 73 ustawę z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.

Tym sposobem w znowelizowanej ustawie w art. 12e mamy wyjaśnienie dotyczące organizacji szkoleń bhp wstępnych i okresowych na czas epidemii koronawirusa.

Znowelizowana ustawa przewiduje, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii dopuszcza się przeprowadzanie szkoleń wstępnych w dziedzinie bhp w całości za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Z tej możliwości wyłączony jest jednak instruktaż stanowiskowy:

1. pracowników zatrudnianych na stanowisku robotniczym,
2. pracowników zatrudnionych na stanowisku, na którym występuje narażenie na działanie czynników niebezpiecznych,
3. pracowników przenoszonych na stanowisko, o którym mowa w pkt 1 i 2,
4. uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu oraz studentów odbywających praktykę studencką.

Dla przypomnienia, instruktaż stanowiskowy zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – przeprowadza się przed dopuszczeniem do wykonywania pracy na stanowisku robotniczym oraz innym, na którym występuje narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych. Dotyczy to zarówno pracowników, jak i uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu, a także studentów odbywających praktykę studencką. 

Trzeba pamiętać, że pracownikom należy dostarczyć, np. pocztą elektroniczną, komplet materiałów niezbędnych do przeprowadzenia danego szkolenia online.

Nowelizacja ustawy reguluje także rozwiązania dotyczące szkoleń okresowych bhp. Jeśli termin przeprowadzenia takiego szkolenia przypadnie w okresie:

• obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii lub
• 30 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego – gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii, albo 30 dni od dnia odwołania stanu epidemii,

termin ten wydłuża się do 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego (o ile nie zostanie ogłoszony stan epidemii) albo stanu epidemii.

Inny ważnym obowiązkiem pracodawcy przed dopuszczeniem pracownika do pracy jest wykonanie przez osobę zatrudnioną badań wstępnych. Natomiast pozostali pracownicy mają obowiązek odbycia badań okresowych i kontrolnych. Jak obowiązki te są realizowane w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2? O tym pisaliśmy w artykule Badania profilaktyczne pracowników w dobie epidemii.

Podstawa prawna:

1. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 695).

Główny Inspektor Pracy zajął stanowisko w sprawie obowiązku terminowego kierowania pracowników na profilaktyczne badania lekarskie oraz terminowego przeprowadzania szkoleń w dziedzinie BHP.

Główny Inspektor Pracy mając na względzie sytuacją epidemiologiczną w Polsce oraz biorąc pod uwagę opublikowanie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemiologicznego w związku z zarażeniami SARS-CoV-2, jak również pismo otrzymane z Ministerstwa Zdrowia z 12 marca br. dotyczące wykonywania badań profilaktycznych pracowników (wynikających z art. 229 ustawy Kodeks pracy), proponuje następujące rozwiązania:

1. zawieszenie obowiązku przeprowadzania okresowych i kontrolnych badań lekarskich pracowników do czasu odwołania stanu epidemii lub zagrożenia epidemiologicznego wywołanego wirusem SARS-CoV-2, przy jednoczesnym zachowaniu obowiązku wystawienia skierowania na okresowe badania lekarskie w terminach wynikających z orzeczeń lekarskich określających brak przeciwskazań do pracy, otrzymanych przez pracowników podczas poprzednich badań profilaktycznych. Terminowe wystawienie skierowania będzie potwierdzeniem gotowości pracodawcy do wypełnienia obowiązku określonego w art. 229 Kodeksu pracy. 
   Pracownicy po odwołaniu epidemii lub zagrożenia epidemiologicznego powinni zostać zobowiązani do niezwłocznego udania się do jednostki medycyny pracy, z którą przedsiębiorstwo ma podpisaną umowę o świadczenie usług w zakresie profilaktycznej opieki lekarskiej nad pracownikami;
2. utrzymanie obowiązku niedopuszczenia do pracy pracowników bez orzeczenia lekarskiego, określającego brak przeciwskazań do pracy na określonym stanowisku pracy, otrzymywanego przez pracownika podczas wstępnych profilaktycznych badań lekarskich;
3. dopuszczenie możliwości przeprowadzenia instruktażu ogólnego w formie samokształcenia kierowanego lub seminarium (o czasie trwania min. 3 h lekcyjne), w szczególności z użyciem środków komunikacji elektronicznej, wykorzystujących możliwość przesyłania obrazu i dźwięku (on-line). Pracownicy powinni otrzymać (np. pocztą elektroniczną) komplet niezbędnych materiałów umożliwiających im zaznajomienie się z:

• podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy zawartymi w Kodeksie pracy, w układach zbiorowych pracy lub w regulaminie pracy,
• przepisami oraz zasadami bhp obowiązującymi w danym zakładzie pracy,
• zasadami udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku;

4. dopuszczenie możliwości przeprowadzenia szkoleń okresowych pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych w formie samokształcenia kierowanego lub seminarium (o czasie trwania min. 8 h lekcyjnych), w szczególności z użyciem środków komunikacji elektronicznej, wykorzystujących możliwość przesyłania obrazu i dźwięku (on-line). Pracownicy powinni otrzymać (np. pocztą elektroniczną) komplet niezbędnych materiałów do zaktualizowania i uzupełnienia swojej wiedzy i umiejętności:

• z zakresu przepisów i zasad bhp związanych z wykonywaną pracą,
• zagrożeń związanych z wykonywaną pracą oraz metod ochrony przed tymi zagrożeniami,
• postępowania w razie wypadku i w sytuacji zagrożeń;

5. przeprowadzenie egzaminu sprawdzającego przyswojenie przez uczestnika szkolenia okresowego wiedzy objętej programem szkolenia oraz umiejętności wykonywania lub organizowania pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, kończącego szkolenie okresowe, niezwłocznie po odwołaniu  epidemii lub zagrożenia epidemiologicznego wywołanego wirusem SARS-CoV-2;
6. utrzymanie obowiązku przeprowadzenia instruktażu stanowiskowego zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem do wykonywania pracy na określonym stanowisku pracownika zatrudnionego na stanowisku robotniczym oraz innym, na którym występuje narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych, a także pracownika przenoszonego na takie stanowisko oraz ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu lub studenta odbywającego praktykę studencką.

Główny Inspektor Pracy jednocześnie zaznacza, że działania pracodawców zgodne z powyższymi propozycjami nie powinny obniżyć poziomu bezpieczeństwa pracy pracowników, a mogą przyczynić się do zminimalizowania ryzyka dalszego rozprzestrzeniania się koronawirusa COVID-19.

GIP zwrócił się także z apelem do osób odpowiedzialnych za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach pracy o zwrócenie szczególnej uwagi na te miejsca i stanowiska pracy, na których występuje szczególnie duże ryzyko wystąpienia wypadku przy pracy, by pracownicy wykonując swoje zadania, pomimo zaistniałej sytuacji epidemiologicznej mogli bezpiecznie i w zdrowiu wrócić do swoich rodzin i domów.

Źródło:

1. Pismo Głównego Inspektora Pracy dotyczące stanowiska Głównego Inspektora Pracy w sprawie obowiązku terminowego kierowania pracowników na profilaktyczne badania lekarskie oraz terminowego prowadzenia szkoleń w dziedzinie bhp, Warszawa 16.03.2020 r., UNP:GIP-20-19263, GIP-GNN.50.2.2020.1. dostępne na stronie internetowej Państwowej Inspekcji Pracy: www.pip.gov.pl

Za sprawą rozwoju technologii coraz częściej do celów szkoleniowych wykorzystywane jest samokształcenie kierowane, czyli e-learning.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki i pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. poz. 1860 ze zm.) wyróżnia 4 formy szkoleń:

1. Instruktaż – forma szkolenia o czasie trwania nie krótszym niż 2 godziny lekcyjne, umożliwiający uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności dotyczących wykonywania pracy i zachowania się w zakładzie pracy w sposób zgodny z przepisami i zasadami bhp;
2. Kurs – forma szkolenia o czasie trwania nie krótszym niż 15 godzin lekcyjnych, składający się z zajęć teoretycznych i praktycznych, umożliwiający uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności w zakresie bhp;
3. Seminarium – forma szkolenia o czasie trwania nie krótszym niż 5 godzin lekcyjnych, umożliwiające uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności w zakresie bhp;
4. Samokształcenie kierowane – forma szkolenia umożliwiająca uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności w zakresie bhp, na podstawie materiałów przekazanych przez organizatora szkolenia, w szczególności przy zastosowaniu poczty, Internetu, przy jednoczesnym zapewnieniu konsultacji z osobami spełniającymi wymagania dla wykładowców.

Istnieją dwa typy szkoleń – szkolenie wstępne i okresowe. Odbycie szkolenia wstępnego jest warunkiem dopuszczenia pracownika do pracy. Zgodnie z ww. rozporządzeniem szkolenie wstępne może być zorganizowane wyłącznie w formie instruktażu. Tym samym nie ma możliwości zorganizowania szkolenia wstępnego z żadnej wyżej wymienionych form, w tym m.in. w formie e-learningu.

Samokształcenie kierowane znajduje natomiast szerokie zastosowanie w ramach szkoleń okresowych. W formie elektronicznej mogą odbywać się wyłącznie szkolenia okresowe ale tylko w odniesieniu do konkretnych grup pracowniczych:

1. Osób będących pracodawcami oraz innych osób kierujących pracownikami, w szczególności kierowników, mistrzów, brygadzistów;
2. Pracowników inżynieryjno-technicznych, w tym projektantów, konstruktorów maszyn i innych urządzeń technicznych, technologów i organizatorów produkcji;
3. Pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz innych osób wykonujących zadania tej służby;
4. Pracowników administracyjno-biurowych,
5. Innych pracowników, których charakter pracy wiąże się z narażeniem na warunki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo dla których charakter pracy wiąże się z odpowiedzialnością w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Formy szkolenia w postaci e-learningu nie stosuje się wobec pracowników zatrudnionych na stanowiskach robtniczych.

Celem szkolenia e-learningowego jest aktualizacja i ugruntowanie wiedzy oraz umiejętności w dziedzinie bhp i zaznajomienie uczestników z nowymi rozwiązaniami techniczno-organizacyjnymi w tym zakresie. W przypadku szkoleń okresowych odbywanych w formie elektronicznej, uczestnicy powinni otrzymać od organizatora materiały umożliwiające przyswojenie problematyki objętej programem szkolenia, np.: przepisy prawne, zestaw pytań kontrolnych oraz ćwiczenia z instrukcjami. Najważniejszym jednak warunkiem, dla którego samokształcenie kierowane może być przeprowadzone jest istnienie realnej możliwości konsultacji z osobami spełniającymi wymagania dla wykładowców.

Założeniem e-learningu jest uzupełnienie procesu kształcenia poprzez wykorzystanie Internetu w celu szybszego i na bieżąco aktualizowanego przekazywania informacji, dostosowania tempa do potrzeb i możliwości pracownika, indywidualnego dotarcia do każdego z uczestników szkolenia, a co najważniejsze powinno to być narzędzie uzupełniające proces kształcenia.

Forma e-learningowa ma wiele zalet, jest skuteczne przede wszystkim dla pracowników zatrudnionych prze pracy biurowej lub komputerowej.

Dla stanowisk inżynieryjno-technicznych czy kierowniczych może się okazać, że forma samokształcenia to za mało. Warto w takich przypadkach sprawdzić, czy firma oferująca szkolenie przez e-learning zapewnia również kontakt z inspektorem BHP w razie pytań czy wątpliwości uczestnika szkolenia.

Na podstawie rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. poz. 1860 ze zm.) – Szkolenia okresowe kończą się egzaminem sprawdzającym przyswojenie przez uczestnika szkolenia wiedzy objętej programem szkolenia oraz umiejętności wykonywania lub organizowania pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, (czytamy dalej) Egzamin jest przeprowadzany przed komisją powołaną przez organizatora szkolenia. Zgodnie z przywołanymi przepisami nie jest możliwe stosowanie poczty elektronicznej ani Internetu do sprawdzania wiedzy uczestników szkolenia okresowego bhp, ponieważ takie rozwiązanie nie spełnia wymogów prawnych. Przepisy stanowią, że szkolenia okresowe powinno kończyć się egzaminem sprawdzającym przyswojenie przez uczestnika szkolenia wiedzy objętej programem szkolenia oraz umiejętności wykonywania lub organizowania pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, a egzamin ten powinien być przeprowadzany przed komisją powołaną przez organizatora szkolenia. Z tego też względu egzamin kończący szkolenie e-learningowe wywołuje sporo dyskusji oraz budzi szereg zastrzeżeń.

Działająca przy Sejmie Rada Ochrony Pracy na podstawie informacji przygotowanych przez Państwową Inspekcję Pracy i Centralny Instytut Ochrony Pracy przyjęła stanowisko w sprawie systemu szkolenia w zakresie bhp.

Podczas ponad 24 tys. kontroli w latach 2018-2019 inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy stwierdzili 26, 858 tys. nieprawidłowości związanych ze szkoleniami BHP. Ponad 40 proc. dotyczyło szkoleń wstępnych: dopuszczenia do pracy bez instruktażu ogólnego i stanowiskowego, a 27 proc. braku instruktażu stanowiskowego.

Co do badań okresowych stwierdzono 25,645 tys. nieprawidłowości. Dotyczyły one nieterminowego prowadzenia badań osób wykonujących prace szczególnie niebezpieczne. W opinii PIP wpłynęło to na niewłaściwe przygotowanie pracowników do pracy, a co za tym idzie, stało się jedną z przyczyn ponad tysiąca wypadków przy pracy, w których wyniku ponad 173 osoby poniosły śmierć, a 484 doznało ciężkich obrażeń.

Wyniki kontroli wykazały, że znaczna część pracodawców nie przywiązuje należytej wagi do organizowania odpowiedniej jakości szkoleń BHP, a możliwość ingerowania inspektorów pracy w jakość szkoleń jest ograniczona.

W informacji przedstawionej przez Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy zwrócono uwagę na problemy związane z funkcjonowaniem systemu szkoleń w zakresie BHP. Należą do nich m.in.: brak ustalonych standardów nauczania na studiach podyplomowych w zakresie BHP, brak jasno określonych minimalnych wymagań dla jednostek edukacyjnych, niewystarczające kompetencje wykładowców i trenerów prowadzących szkolenia BHP, powierzenie szkoleń i nadzoru nad ich przeprowadzeniem pracodawcy.

Negatywnie oceniono zniesienie obowiązku przeprowadzenia okresowych badań BHP dla części pracowników administracyjno-biurowych. Niski poziom kształcenia w zakresie BHP, w opinii CIOP-BIP, nie uświadamia pracodawcom znaczenia tej problematyki dla skutecznego zarządzania ich firmami, a pracownikom dla ochrony ich zdrowia i życia.

Po zapoznaniu się z informacjami Rada Ochrony Pracy uznała za konieczne: określenie w przepisach prawnych standardów nauczania i efektów kształcenia, jakie muszą być osiągnięte w wyniku realizacji studiów podyplomowych w zakresie BHP, określenie zasad funkcjonowania jednostek prowadzących działalność szkoleniową w ramach systemu oceny zgodności oraz wprowadzenie obligatoryjnej certyfikacji ich kompetencji, uszczegółowienie przepisów prawnych dotyczących realizacji szkolenia BHP w formie „samokształcenia kierowanego” tak, aby co najmniej część szkolenia oraz egzamin końcowy wymagały bezpośredniego kontaktu wykładowców i osób szkolonych, weryfikację ramowych programów szkoleń okresowych w celu dostosowania ich do zmieniających się potrzeb, promowanie systemów oceny i nadzorowania kompetencji wykładowców i jednostek edukacyjnych w dziedzinie BHP.

Rada Ochrony Pracy jest organem nadzoru nad warunkami pracy i nad działalnością Państwowej Inspekcji Pracy. Do jej najważniejszych zadań należą: ocena działalności Państwowej Inspekcji Pracy, wyrażanie stanowiska na temat programów działalności PIP oraz wniosków wynikających z tych ocen, opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących problematyki ochrony pracy, inicjowanie prac związanych z ratyfikacją konwencji międzynarodowych oraz międzynarodowych norm z zakresu ochrony pracy i ergonomii, występowanie do organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego oraz organizacji pracodawców i pracobiorców w sprawach związanych z ochroną pracy, a także ocena problemów ochrony pracy o zasięgu ogólnokrajowym.

Ostatnie dane Państwowej Inspekcji Pracy przedstawione na posiedzeniu Rady Ochrony Pracy wykazują szereg nieprawidłowości związanych ze szkoleniami bhp.

Obowiązkiem pracodawcy, który zatrudnia nowego pracownika jest zapewnienie mu odbycia odpowiedniego do rodzaju wykonywanej pracy szkolenia, w tym przekazanie informacji i instrukcji o zajmowanym stanowisku pracy. Podstawą prawną określającą obowiązki pracodawcy oraz pracownika w zakresie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy jest rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, a także dział dziesiąty Kodeksu pracy.

Na ostatnim posiedzeniu Rady Ochrony Pracy, które odbyło się 19 listopada 2019 r. został przedstawiony projekt budżetu Państwowej Inspekcji Pracy na 2020 r., a także została poruszona problematyka szkoleń w zakresie bhp. Główny Inspektor Pracy Wiesław Łyszczek podkreślił, że szkolenia w zakresie bhp są istotnym elementem budowania kompetencji zawodowych pracownika. Przed dopuszczeniem pracownika do pracy pracodawca jest obowiązany zapewnić mu przeszkolenie w dziedzinie bhp oraz prowadzić szkolenia okresowe w tym zakresie.

Państwowa Inspekcja Pracy zwraca szczególną uwagę na problematykę właściwego przygotowania do pracy w kontrolowanych podmiotach, w tym na szkolenia pracowników i pracodawców w dziedzinie bhp. Nieprawidłowości stwierdzane podczas kontroli regulowane są przez inspektorów pracy środkami prawnymi, przewidzianymi w ustawie o PIP. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że możliwości ingerowania inspektorów pracy w jakość szkoleń prowadzonych przez różne, czasami przypadkowe podmioty, jest ograniczona – powiedział Główny Inspektor Pracy.

Wiesław Łyszczek przypomniał także, iż szkolenia w obszarze bhp, organizowane dla różnych grup odbiorców, są kluczowym elementem działalności prewencyjno-promocyjnej prowadzonej przez PIP. Biorąc pod uwagę ujawniany w czasie kontroli niewystarczający poziom obowiązkowych szkoleń bhp, inicjatywy edukacyjne i doradcze Państwowej Inspekcji Pracy stały się już stałym elementem uzupełniającym w polskim systemie szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w pracy.

Państwowa Inspekcja Pracy nie posiada uprawnień do sprawdzania poziomu i jakości prowadzonych szkoleń, a jedynie sprawdza obowiązek przeszkolenia pracowników w wymaganych terminach i sposób realizacji obowiązku szkoleniowego przez pracodawców.

W latach 2018-2019 inspektorzy pracy przeprowadzili ponad 24 tys. kontroli związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy, podczas których wydano środki prawne regulujące zagadnienia odnoszące się do nieprawidłowości związanych ze szkoleniami w dziedzinie bhp. Nieprawidłowości w zakresie szkoleń wstępnych ujawniono w 26 858 przypadkach, co stanowi 44% wszystkich nieprawidłowości odnoszących się do szkoleń bhp. Spośród tej liczby nieprawidłowości w 16% przypadków stwierdzono dopuszczenie do pracy pracowników bez instruktażu ogólnego, a w 27% stwierdzono brak instruktażu stanowiskowego. Natomiast nieprawidłowości dotyczące szkoleń okresowych stwierdzono w 25 645 przypadkach. Dotyczyły one m.in. nieterminowego prowadzenia szkoleń okresowych na stanowiskach robotniczych lub na stanowiskach, na których wykonywane były prace szczególnie niebezpieczne. Inspektorzy pracy ujawnili również przypadki prowadzenia instruktażu stanowiskowego przez osoby nieposiadające odpowiednich kwalifikacji, doświadczenia zawodowego oraz przeszkolenia w zakresie metod prowadzenia takiego instruktażu.

Dodatkowo od 1 stycznia 2019 r. nie ma obowiązku okresowo szkolić niektórych pracowników administracyjno-biurowych. Zgodnie z przepisami kodeksu pracy z obowiązku szkoleń okresowych zwolnione zostało 18 grup działalność, m.in. w takich branżach jak: produkcja odzieży, produkcja skór i wyrobów ze skór wyprawionych, handel hurtowy i detaliczny pojazdów samochodowych, naprawa pojazdów samochodowych, handel hurtowy i detaliczny czy transport lotniczy.

W ocenie PIP duża część pracodawców nie przywiązuje należytej uwagi do organizowania skutecznych szkoleń, zapewniających ograniczenie sytuacji wypadkowych. Ponadto wolny rynek prowadzenia działalności szkoleniowej wpływa na niską jakość oferowanych szkoleń, przede wszystkim przez przedsiębiorców prowadzących działalność oświatową.

W latach 2016-2018 inspektorzy stwierdzili, że bezpośrednią przyczyną prawie 1200 wypadków zbadanych przez PIP, w których poszkodowanych zostało 1270 osób, w tym 480 doznało ciężkich obrażeń, a 173 poniosły śmierć, był brak szkolenia lub odpowiednich kwalifikacji u pracownika. Zdaniem PIP, gdyby pracodawcy sumiennie wykonali obowiązki szkolenia pracowników, nie doszłoby przynajmniej do części tych zdarzeń.

Według danych Państwowej Inspekcji Pracy najwięcej nieprawidłowości odnotowano w branżach przetwórstwa przemysłowego oraz branży budowlanej. Pracownicy, którzy nie zostali odpowiednio przeszkoleni najczęściej doznają obrażeń ciała w wyniku upadku z dużej wysokości lub utraty kontroli nad obsługiwaną maszyną. Spora liczba wypadków była spowodowana także „upuszczeniem czynnika materialnego” na pracownika. Mogło to wynikać z braku odpowiedniego przeszkolenia, przez co pracownik nieprawidłowo zorganizował sobie stanowisko pracy na wysokości.

Podsumowując szkolenia bhp są w dalszym ciągu niedoceniane, a przez niektórych pracodawców nawet marginalizowane. Brak zaangażowania i skupienia większej uwagi na kluczowych kwestiach z perspektywy danej grupy szkolnych pracowników, mogą stać się przyczyną sytuacji wypadkowych w zakładzie pracy.

Tymczasem zdrowie oraz higiena pracy pracownika należą do kwestii kluczowych na większości zajmowanych stanowisk. Umiejętność zachowania się w danych sytuacjach zależy nie tylko od wiedzy teoretycznej, ale także od odporności na stres. Można jednak z pewnością założyć, że osoba bez odpowiedniego podłoża merytorycznego będzie miała większe skłonności do podejmowania złych decyzji w obliczu zagrożenia.

Źródła pomocnicze:

1. www.pip.gov.pl

Państwowa Inspekcja Pracy alarmuje, że liberalizacja przepisów w sprawie szkoleń BHP zwiększa ryzyko niebezpiecznego wypadku – pisze „Rzeczpospolita”.

„Rzeczpospolita” przypomina, że od 1 stycznia 2019 r. nie trzeba okresowo szkolić milionów pracowników administracyjno-biurowych.

„W Kodeksie pracy pojawił się bowiem art. 2373 § 22. Zgodnie z przepisem z tego obowiązku zwolniono tysiące firm działających w 18 grupach działalności, w tym produkcji odzieży, produkcji skór i wyrobów ze skór wyprawionych, handlu hurtowego i detalicznego pojazdów samochodowych, naprawy pojazdów samochodowych, handlu hurtowego i detalicznego czy transportu lotniczego” – czytamy w gazecie.

Tymczasem – jak podaje „Rzeczpospolita” – z doświadczeń PIP wynika, że brak odpowiednio przeszkolonego pracownika może być przyczyną wypadku przy pracy.

„W latach 2016-2018 inspektorzy stwierdzili, że bezpośrednią przyczyną prawie 1200 wypadków zbadanych przez PIP, w których poszkodowanych zostało 1270 osób, w tym 480 doznało ciężkich obrażeń, a 173 poniosły śmierć, był brak szkolenia lub odpowiednich kwalifikacji u pracownika. Zdaniem PIP, gdyby pracodawcy sumiennie wykonali obowiązki szkolenia pracowników, nie doszłoby przynajmniej do części tych zdarzeń” – napisano.

Według dziennika w wykrytych przez PIP nieprawidłowościach przodują przetwórstwo przemysłowe i branża budowlana.

„Nieprawidłowo przeszkoleni pracownicy najczęściej doznają obrażeń ciała w wyniku upadku z dużej wysokości lub utraty kontroli nad obsługiwaną maszyną. Sporo wypadków polegających na +upuszczeniu czynnika materialnego+ na pracownika spowodowały osoby, które z powodu braku przeszkolenia nieprawidłowo zorganizowały sobie stanowisko pracy na wysokości. Co ważne, najczęściej poszkodowanymi w takich wypadkach są osoby młode, na początku kariery zawodowej, w wieku 20-29 lat” – czytamy w „Rzeczpospolitej”. 

W latach 2014-2019 w polskim górnictwie zmarło przy pracy z przyczyn naturalnych 66 osób. Najczęstszą przyczyną ich śmierci były zawały serca.

W latach 2014-2019 spadła liczba chorób zawodowych, wśród których najczęstsze to pylica i ubytek słuchu.

Takie informacje przedstawiono podczas rozpoczętej w środę w Bystrej Śląskiej koło Bielska-Białej konferencji Akademia BHP, odbywającej się pod hasłem „Zawał na dole – jak chronić serce górnika”. Patronat nad konferencją objęła minister rodziny, pracy i polityki społecznej Bożena Borys-Szopa.

„Na Śląsku dobrze wiemy, jak ciężka, odpowiedzialna i niebezpieczna jest praca górnika, to jeden z najbardziej stresujących i niebezpiecznych zawodów” – powiedziała minister, otwierając konferencję. „Mam nadzieję, że wypracowane tu wnioski pozwolą wypracować nowe i udoskonalić istniejące rozwiązania, służące poprawie bezpieczeństwa pracy w górnictwie” – dodała.

Za kluczowe wyzwanie minister Borys-Szopa uznała kształtowanie postaw pracowników tak, by sami dbali o swoje bezpieczeństwo.

„Jak przekonać górnika do założenia maski przeciwpyłowej, ochronników słuchu? Nawet jeśli są superlekkie i wygodne, to krępują, utrudniają komunikację, oddychanie. Trzeba jednak budować w pracownikach przekonanie, jak bardzo wiele od nich zależy” – podkreśliła.

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach dr inż. Adam Mirek przypomniał, w jak niekorzystnym środowisku pracuje górnik dołowy – jest narażony na wysoką temperaturę, zapylenie, w atmosferze jest mniej tlenu. Dodatkowym elementem ryzyka jest stres.

„W ten zawód wpisane jest ryzyko, w części nieprzewidywalne, ale częściowo możemy mu zapobiegać. Chcemy, by górnicy kończyli swą karierę zawodową w dobrym zdrowiu. Zarówno przedsiębiorcy, jak i sami górnicy muszą mieć świadomość, że działania profilaktyczne nie mają na celu utrudniania im życia, ale są podyktowane troską o ich bezpieczeństwo i zdrowie” – wskazał.

Z danych Wyższego Urzędu Górniczego (WUG) w Katowicach wynika, że w latach 2014-2018 w polskim górnictwie doszło łącznie do 54 zgonów naturalnych, w tym 35 (64,8 proc.) w kopalniach węgla kamiennego, 9 (16,7 proc.) w kopalniach odkrywkowych, 3 (5,6 proc.) w górnictwie otworowym i 7 (12,9 proc.) w podziemnym górnictwie niewęglowym. Rekordowy był ubiegły rok, kiedy w pracy zmarło z przyczyn naturalnych 13 górników. Od początku tego roku do wtorku zmarło kolejnych 12 pracowników kopalń. Z danych statystycznych wynika, że główną przyczyną tych zgonów była ostra niewydolność krążeniowo-oddechowa, która doprowadzała do zawału mięśnia sercowego.

Zgony zdarzały się wśród pracowników w różnym wieku i o różnym stażu pracy. Bardzo niepokojącym zjawiskiem było kilka przypadków śmierci pracowników z krótkim, czasem zaledwie kilkudniowym, stażem w kopalni. Analiza zgonów naturalnych w latach 2014-2018 według grup wiekowych wykazała, że najczęściej umierali pracownicy powyżej 50 lat, o stażu pracy powyżej 25 lat.

Według danych Instytutu Medycyny Pracy w latach 2014-2018 w całym górnictwie stwierdzono łącznie 1855 przypadków chorób zawodowych, w czym największy udział miała pylica płuc – zdiagnozowano 1607 przypadków, czyli 86,6 proc. wszystkich górniczych chorób zawodowych.

Porównanie z okresem 2013-2017 potwierdza znaczący spadek chorób zawodowych w górnictwie – o 466 przypadków, w tym spadek liczby pylic o 193 zachorowania. Także w ubiegłym roku zanotowano spadek liczby chorób zawodowych w porównaniu z rokiem 2017 (o 34 przypadki) i spadek liczby zachorowań na pylicę płuc (o 36). Jednak w działalności usługowej wspomagającej górnictwo nastąpił wzrost zachorowań na pylicę – w ub. roku stwierdzono 51 przypadków tej choroby, o 13 więcej niż rok wcześniej.

Dwudniowa konferencja pod nazwą Akademia BHP to inicjatywa katowickiego Wydawnictwa Górniczego – wydawcy branżowego tygodnika „Trybuna Górnicza” i portalu gospodarczego nettg.pl.

Nauczanie dorosłych to ważny aspekt współczesnej metodyki, zwłaszcza jeśli dotyczy osób z niepełnosprawnością intelektualną.

Osoby z niepełnosprawnością intelektualną stanowią dla prowadzącego zajęcia trudną grupę docelową, ponieważ początkowo mając dużo zapału do nauki równie szybko go tracą, co objawia się zniecierpliwieniem lub zniechęceniem. Określenie profilu uczestnika biorącego udział w przygotowaniu zawodowym pozwala na doprecyzowanie programu nauczania i wyznaczeniu celu, którym może być np. znalezienie pracy. Należy zaznaczyć, że nie ma jednej metody nauczania, która byłaby odpowiednia dla danej grupy odbiorców ^[1]. Celem artykułu jest przedstawienie sposobu nauczania zawodowego dorosłych z lekkim stopniem niepełnosprawności intelektualnej poprzez instruktaż bhp, w którym akcentuje się bezpieczeństwo i właściwy sposób wykonywania pracy. Taka forma nauczania przynosi wiele korzyści, a jednocześnie zachęca do dalszych działań rozszerzających wykorzystywanie instruktażu bhp.    

Cechy procesu kształcenia

Cele kształcenia określają przewidywane przez nas zmiany w posiadanych zasobach wiedzy i umiejętnościach. W aspekcie podmiotowym cele kształcenia wyrażają zmiany w zakresie rozwoju motywacji, sprawności umysłowych, postaw oraz systemów wartości. Do właściwości celów kształcenia zaliczamy m.in.:

– dostrzegalność, czyli ustalenie sposobu ich wykonania,

– wykonanie, czyli realizację w danym czasie,

– logiczność,

– rzeczowość i precyzyjność,

Aby zobaczyć cały artykuł, wykup abonament oraz zaloguj się.

Mam już konto - zaloguj się

Login lub adres email

Hasło

Zapamiętaj mnie

Zaloguj

Zapomniałeś hasła?

Nie jesteś jeszcze Użytkownikiem Portalu Asystent BHP?

Już teraz poznaj Asystent BHP Portal i zacznij SLOW WORK – pracę we właściwym tempie…

• • bez pośpiechu,
  • bez ciągłego błądzenia w gąszczu regulacji prawnych,
  • bez błędów w interpretacji przepisów,
  • bez obawy o aktualizację dokumentów i przekazywanych treści,
    

a zyskasz CZAS dla siebie i dla Tych, na których Ci zależy!

SPRAWDŹ SZCZEGÓŁY

Nasze ceny

WYBIERZ NAJLEPSZĄ OPCJĘ

lll

MIESIĄC

75 ZŁ

wybieram

mmm

KWARTAŁ

190 ZŁ

wybieram

Bestseller

ROK

665 ZŁ

wybieram

CO ZAWIERA PORTAL

Przydatne narzędzia

• karty oceny ryzyka zawodowego
• aktywne druki
• bardzo duży wybór plakatów
• listy kontrolne, programy szkoleń i testy
• zakładka -  Zapytaj specjalistę

Zawsze aktualne

• akty prawne oraz ich ujednolicona treść po zmianach dostępne w ciągu 24 godzin od publikacji w Dz. U.
• wyroki Trybunału  Konstytucyjnego
• kalendarium zmian w prawie

Baza wiedzy

• pytania i odpowiedzi
• artykuły prasowe z zakresu prawa pracy i BHP
• ważne i przydatne statystyki
• omówienia zmieniających się przepisów
• bieżące komentarze do istotnych zmian w przepisach prawa pracy oraz BHP