Obowiązek zapewnienia okularów korygujących wzrok na stanowisku wyposażonym w monitor ekranowy

Wzmiankowany w tytule obowiązek wynika z § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz. U. poz. 973). Przepis ten stanowi wyraz implementacji postanowień dyrektywy Rady (WE) nr 90/270/WE z dnia 29 maja 1990 r. w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe (Dz. Urz. UE z 1990 r. L 156, s. 15).

Przesłanki

Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia, pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom okulary korygujące wzrok, zgodne z zaleceniem lekarza, jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego.

Przy czym, w myśl § 2 pkt 4 rozporządzenia, za pracownika uznaje się każdą osobę zatrudnioną przez pracodawcę, w tym praktykanta i stażystę, użytkującą w czasie pracy monitor ekranowy co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy.

Z treści przywołanych przepisów można wyinterpretować trzy przesłanki, których kumulatywne spełnienie daje pracownikowi prawo do zaopatrzenia w okulary korygujące wzrok lub do uzyskania rekompensaty ich nabycia we własnym zakresie. Przesłankami tymi są:

  1. zajmowanie stanowiska pracy wyposażonego w monitor ekranowy (tzw. stanowiska komputerowego),
  2. wykonywanie pracy na tym stanowisku w wymiarze nie niższym niż połowa dobowego wymiaru czasu pracy,
  3. uzyskanie orzeczenia lekarskiego w ramach badań profilaktycznych, stwierdzającego konieczność używania okularów korygujących wzrok.

Stanowisko komputerowe

Paragraf 2 pkt 2 definiuje pojęcie stanowiska pracy na potrzeby przepisów rozporządzenia, szczegółowo opisując jego wyposażenie. Najistotniejsze znaczenie w tym kontekście odgrywa monitor ekranowy, który jest immanentnym elementem podstawowego wyposażenia stanowiska pracy (komputerowego). Zgodnie z definicją zawartą w § 2 pkt 1 rozporządzenia, pod pojęciem monitora ekranowego należy rozumieć urządzenie do wyświetlania informacji w trybie alfanumerycznym lub graficznym, niezależnie od metody uzyskiwania obrazu. Obecnie nie ulega wątpliwości, że pojęciem tym objęte są zarówno monitory kineskopowe (CRT), jak i ciekłokrystaliczne (LCD).

Swego czasu sporo kontrowersji wzbudzała kwestia zapewnienia okularów korygujących wzrok pracownikom świadczącym pracę przy laptopie. Wszystko za sprawą ujętego w § 3 zamkniętego katalogu przypadków, w których przepisy rozporządzenia nie znajdują zastosowania. Jeden z przewidzianych tam przypadków dotyczy pracowników obsługujących systemy przenośne nie przeznaczone do użytkowania na danym stanowisku pracy (§ 3 pkt 4 rozporządzenia).

Tę kwestię rozstrzygnął Główny Inspektorat Pracy w swym stanowisku z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie finansowania przez pracodawcę zakupu okularów dla pracujących na laptopach (Rzeczposp. PiP 2013/9445/7) uznając, że również pracownicy zatrudnieni przy monitorach ekranowych komputerów przenośnych (laptopów) mogą być uznani za pracowników, którym przysługują okulary korygujące wzrok refundowane ze środków pracodawcy, jeżeli laptop jest narzędziem pracy pracownika przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy. Warunkiem jednak jest to, aby monitor ekranowy stanowił stałe wyposażenie stanowiska pracy danego pracownika.


Dalsza część komentarza prawnego na ten temat dostępna w Asystent BHP Serwis


Autor komentarza:

Piotr Wąż
doktor nauk prawnych specjalizujący się w problematyce prawa pracy, prawa spółek i prawa koncernowego.

Skomentuj