Monotonia w pracy

Monotonia w pracy

Monotonia w pracy może być zaliczana do czynników uciążliwości pracy. Prowadzi ona także do zwiększenia zmęczenia psychicznego.

Monotonia to stan niezmienności, w którym wykazujemy niski poziom aktywności. Może być ona wywołana skutkiem długotrwałego wykonywania jednych i tych samych czynności, powtarzających się cyklicznie. W najbardziej rozpoznawalnych formach występuje w stanach bezczynności, długotrwałego oczekiwania np. obserwacja wskaźników na ekranie monitora, czy nawet wielogodzinna jazda na autostradzie może doprowadzić do monotonii.

Monotonia wywołana brakiem aktywizujących bodźców wzrokowych lub słuchowych przyczynia się do zmniejszenia aktywność funkcji psychomotorycznych, a także prowadzi do spowolnienia czynności układu krążenia i oddechowego, sprzyja wystąpieniu senności, zmniejszeniu aktywności ruchowej i czujności, co w efekcie skutkuje spadkiem wydajności pracy i wzrostem liczby popełnianych błędów.

Można zatem wyróżnić dwa rodzaje monotonii:

  • monotonia sensoryczna – wywołana brakiem aktywizujących bodźców wzrokowych czy słuchowych,
  • monotonia czynnościowa – wywołana długotrwałą, jednostajną aktywnością.

Jak już powyżej zostało wspomniane źródłem monotonii w pracy jest długotrwała, jednostajna aktywność, która także doprowadza do przeciążenia wybranych grup mięśniowych, przykładem może być praca przy taśmie produkcyjnej. Grupą mięśni najczęściej obciążonych wysiłkiem dynamicznym, niekiedy bardzo intensywnym, są mięśnie kończyn górnych. Często dochodzi także do zespołów przeciążenia w obrębie stawów: nadgarstkowego, łokciowego i barkowego. Zespół cieśni nadgarstka stwierdza się w takich zawodach jak: malarz czy pracownik biurowy. Natomiast przeciążenie stawów łokciowych oraz barkowych może zdarzyć się przy jednostajnych pracach wymagających większej siły. Jednostajna aktywność przyczynia się również do obciążenia mięśni kręgosłupa, zwłaszcza narażone są na to osoby wykonujące pracę w wymuszonej pozycji – stojącej bądź siedzącej.

Praca monotonna szybciej powoduje zmęczenie pracownika, a to z kolei obniża jego czujność i zdolność dostosowania się do zmieniających się warunków pracy, zmniejszeniem sprawności oraz wydajności pracy, co w efekcie może również zagrażać bezpieczeństwu pracy. Problem ten jest poważny zwłaszcza przy takich zawodach, w których czujność decyduje o bezpieczeństwie np. w zawodzie kierowcy.

Podsumowując monotonię pracy można opisać za pomocą takich kryteriów jak:

  • niezmienność (jednostajność) procesu pracy,
  • niezmienność (jednostajność) otaczających warunków,
  • konieczność stałego zachowania uwagi bez możliwości oderwania myśli od przedmiotu działania, kontaktowania się z innymi ludźmi,
  • łatwość pracy, zmniejszającej potrzebę występowania procesów intelektualnych.

Monotonie można uznać za:

  • dużą – jeśli jednocześnie występują wszystkie wymienione okoliczności,
  • średnia – jeśli występują jednocześnie trzy z nich,
  • mała – jeśli występują dwie z podanych okoliczności.

Skomentuj