Kontrola warunków pracy

Celem kontroli warunków pracy jest wykrycie (ujawnienie, identyfikacja) faktów niezgodności materialnych warunków środowiska pracy z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy.

Na podstawie kontroli można: 

I. Ocenić (zidentyfikować) zagrożenia zdrowia i życia pracowników, których następstwem mogą być wypadki przy pracy bądź choroby zawodowe. Ze szczególną  uwagą i wnikliwością określić potencjalne zagrożenia wybuchu mieszanin gazów  palnych z powietrzem, mieszanin par palnych rozpuszczalników organicznych z powietrzem oraz zagrożenia wybuchu palnych pyłów substancji organicznych, jak również mieszanin pyłu metali (Al) z powietrzem.

II. Ocenić szczególnie uciążliwe stanowiska pracy (wydziały, obiekty) ze względu na wysoki wydatek energetyczny towarzyszący wykonywanej pracy, prowadzący do wyniszczenia organizmu, a nadto prace wykonywane w wymuszonej pozycji ciała, niekorzystnym mikroklimacie, wadliwym rozkładzie obciążenia pracą w ciągu zmiany, niekorzystnym rozkładzie czasu pracy (zmiany II i III), ustalić istotne uchybienia względem reguł ergonomicznych.

   Uwaga na prace monotonne oraz prace wykonywane wysokim kosztem fizjologicznym.

III. Ocenić warunki w pomieszczeniach pracy, ich parametry, oświetlenie, wentylację, drogi, składowiska, bocznice, place manewrowe, zaplecza higieniczno-sanitarne.

IV. Określić przyczyny występowania zagrożeń, uchybień i braków (diagnoza), ustalić odpowiedzialnych za zaniedbania.

V. Podjąć środki działania zmierzające do eliminacji zagrożeń i uciążliwości bądź ich ograniczenia.

Kontrola stanowi zatem czynność porównywania badanej rzeczywistości z przepisami bądź zasadami bhp. Jej wyniki zależą od wiedzy, kompetencji i wrażliwości kontrolującego, jego biegłości i odwagi.

Przedstawione cele kontroli osiąga się w drodze analizy kluczowych zagadnień ochrony pracy, którymi są:

1. Analiza przyczyn i okoliczności powstawania wypadków przy pracy oraz chorób zawodowych, jak również zdarzeń potencjalnie wypadkowych, awarii, katastrof, wybuchów i pożarów oraz zakłóceń normalnego toku pracy.

2. Dokonanie co najmniej dwukrotnej wizytacji (obchodu, lustracji) kontrolowanej dziedziny.

3. Analiza i ocena zagrożenia środowiska pracy szkodliwymi dla zdrowia czynnikami.

4. Ocena przestrzegania przepisów i zasad bhp oraz stosowania prawidłowych reguł technologicznych przez kadrę kierowniczą i wszystkich pracowników.

5.Ocena kwalifikacji pracowników oraz stanu profilaktycznej opieki lekarskiej.

Rodzaje kontroli

A. Kontrola kompleksowa

Obejmuje wszystkie zagadnienia poddane kontroli danego organu.

B. Kontrola wycinkowa

Obejmuje wszystkie zagadnienia pozostające w kompetencji organu kontrolującego, ale w odniesieniu do jednego lub kilku obiektów (wydziałów, technologii, instalacji).

C. Kontrole problemowe

Obejmują badanie i ocenę wybranych problemów w skali całego zakładu lub w niektórych obiektach.

D. Kontrole doraźne

Polegają na badaniu i ocenie konkretnego zagadnienia w wyniku skargi, wniosków związków zawodowych, poleceń organów nadzoru bądź ważnych potrzeb zakładu pracy.

Działalność kontrolna powinna elastycznie uwzględniać różne formy kontroli, stosując takie ich rozmieszczenie w czasie i przestrzeni, aby nie pozostawiać „białych plam”.

We wszystkich formach kontroli szczególną rolę odgrywają rozmowy i kontakty z pracownikami.

Organizacja kontroli

Wyróżnia się następujące etapy każdej kontroli:

  1.  Przygotowanie do kontroli.
  2.  Kontrola właściwa.
  3.  Analiza wyników kontroli.
  4.  Działania pokontrolne.
  5.  Kontrola powtórna (rekontrola).

W zależności od biegłości kontrolującego, wymienione etapy mogą być rozwijane wpełnym lub ograniczonym zakresie. Nawet bowiem rutynowe kontrole powinny przebiegać według toku wyznaczonego wymienionymi etapami. Ich uwzględnianie podnosi efektywność działań kontrolnych.

Wskazania szczególne

  1. Uwaga na prace (technologie, wydziały), od których zależy w stopniu szczególnym wynik finansowy zakładu pracy (produkt finalny).
  2. Szybko określić sprawy wymagające niezwłocznego działania.
  3. Określić sprawy łatwe i trudne do realizacji.
  4.  Określić sprawy wymagające interwencji (powiadomienia) organów nadzoru państwowego.
  5.  Określić sprawy niedostatecznie rozpoznane, niejasne, wymagające dalszych badań.
  6.  Uwaga na obce firmy remontowo-budowlane, wykonujące roboty w czynnych zakładach pracy. Inwestor powinien przekazać wykonawcy pisemne informacje o zagrożeniach oraz określić pisemnie swoje wymagania z zakresu bhp.
  7. Dążyć do sytuacji, by sami szeregowi pracownicy chętnie zgłaszali i sygnalizowali zagrożenia, usterki i nieprawidłowości. Sygnałów tych nie bagatelizować, tworzyć klimat zachęcający do aktywności wszystkich pracowników w dziedzinie ochrony pracy. Pracownicy sporo widzą i wiedzą. Ich wiedzy, znajomości rzeczy nie może zastąpić żaden, nawet najbardziej specjalistyczny organ kontroli.
  8.  Działania kontrolne solidnie dokumentować, prowadzić systematycznie i konsekwentnie.

Działania pokontrolne służby bhp

Wszyscy pracownicy służby bhp są uprawnieni do wykonywania działań pokontrolnych, wymienionych w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy, zwanego dalej „rozporządzeniem R.M.”. Uprawnienia przysługują zatem pracownikom służby bhp, bez względu na piastowane stanowiska i tytuły, o których mowa w § 4 rozporządzenia R.M.

Środki prawne działania służby bhp obejmują:

I. Prawo wystąpień do osób kierujących pracownikami z zaleceniem usunięcia zagrożeń, uchybień i nieprawidłowości (§ 3 pkt 2 rozporządzenia R.M.).

II. Prawo występowania do pracodawcy o nagradzanie pracowników wyróżniających się w działalności na rzecz bhp (§ 3 pkt 3 rozporządzenia R.M.).

III. Prawo występowania do pracodawcy o zastosowanie kar porządkowych w sto-sunku do pracowników odpowiedzialnych za zaniedbania obowiązków w zakresię bhp (§ 3 pkt 4 rozporządzenia R.M.).

IV. Prawo wydawania zarządzeń w sprawach wymienionych w § 3 pkt 5, 6 i 7 rozporządzenia R.M.

V. Prawo wnioskowania do pracodawcy o niezwłoczne wstrzymanie pracy w zakładzie lub jego części, w razie stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracowników lub innych osób (§ 3 pkt 8 rozporządzenia R.M.).

Z uprawnienia zawartego w punkcie V powyższego zestawienia wynika potrzeba określenia stanów (sytuacji) bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracowników lub innych osób.

Dokładne i skrupulatne przestrzeganie działań pokontrolnych w ramach prawnych upoważnień posiada doniosłe znaczenie dla skuteczności działania.

W celu ujednolicenia wymienionych w punktach I—V form działania (interwencji) służby bhp, w trosce o ich poprawność i zrozumiałość, proponuje się określenie następujących, głównych dziedzin (sytuacji), w których formy te będą stosowane:

1) pomieszczenia i stanowiska pracy — ich parametry, wyposażenie i organizację;

2) drogi komunikacyjne (poziome, pionowe);

3) oświetlenie stanowisk pracy, ciągów komunikacyjnych,

4) ogrzewanie;

5) wentylacja;

6) ochrona przeciwpożarowa;

7) ochrona przeciwporażeniowa;

8) inne.

W zależności od rodzaju i charakteru ujawnionych uchybień proponuje się następujące terminy ich usunięcia:

— niezwłocznie;

— terminy krótkie – kilkudniowe;

— terminy średnie – do kilku tygodni;

— terminy długie – nie dłuższe niż 1 rok.

Uwaga: wymienione środki prawne powinny być stosowane w formie pisemnej!

Skomentuj