Przyczyna zewnętrzna zdarzenia

Przyczyna zewnętrzna zdarzenia

Z przesłanki tej wynika możliwość uznania zdarzenia za wypadek przy pracy, jeśli zdarzenie to nastąpiło wskutek działania czynników (czynnika) zewnętrznych.

Do takich czynników (przyczyn) należą przede wszystkim:

  • działanie elementów ruchomych, luźnych, ostrych itp. maszyn, urządzeń i narzędzi,
  • działanie czynników termicznych (zbyt niska i zbyt wysoka temperatura),
  • działanie innych czynników fizycznych (energia elektryczna, promieniowanie elektromagnetyczne, hałas, wibracje itp.),
  • działanie substancji chemicznych (np. zatrucia),
  • potknięcie lub spadnięcie niezależne od poszkodowanego,
  • zbyt duży wysiłek fizyczny w stosunku do tego, który może ponieść poszkodowany,
  • zadziałanie osób trzecich.

Takie okoliczności pozwalają jednoznacznie kwalifikować zewnętrzny charakter przyczyny wypadku.

Życie stwarza jednak wiele sytuacji niedających się łatwo zakwalifikować, stąd też wypracowana została w orzecznictwie sądowym ogólna zasada, w myśl której zewnętrzną przyczyną sprawczą wypadku przy pracy może być każdy czynnik pochodzący spoza organizmu poszkodowanego zdolny — w istniejących warunkach — wywołać szkodliwe skutki, w tym także pogorszyć stan zdrowia pracownika dotkniętego już schorzeniem samoistnym.

Niewątpliwie każde zdarzenie wypadkowe będzie charakteryzowało się cechami specyficznymi (indywidualnymi) i uznanie zewnętrzności przyczyny będzie wymagało wnikliwości w ocenie okoliczności wypadku. Różnorodność sytuacji i możliwości ich ocen występuje w licznym orzecznictwie Sądu Najwyższego, które może stanowić pomoc w rozstrzyganiu konkretnych spraw.

Nie jest również wykluczone, że wypadek objawi się przez nasilenie przyczyny wewnętrznej, występującej u danej osoby od dłuższego czasu, np. zawał u osoby cierpiącej od dłuższego czasu na chorobę wieńcową lub nadciśnienie tętnicze. Jednak niezbędne jest tutaj wykazanie, że jakieś określone zdarzenie będące przyczyną zewnętrzną, doprowadziło do nagłego skumulowania się skutków i powstania np. zawału, stanowiącego w tym momencie wypadek przy wykonywaniu działalności.

Poznaj orzecznictwo związane zdefinicją przyczyny zewnętrznej wypadku:

ŒPrzy kwalifikacji konkretnej okoliczności jako przyczyny zewnętrznej [...], ważne jest, aby stanowiła ona przyczynę sprawczą zdarzenia, natomiast nie musi być przyczyną wyłączną (jedyną).

Wyrok SN z dn. 29.11.1990 r., II PR 52/90, PiZS 1991/4/63.

Podniesienie przez pracownika w czasie pracy znacznego ciężaru, które doprowadziło do nagłego uszkodzenia organizmu w takim stopniu, że stał się niezdolnym do wykonywania dotychczasowej pracy, ma charakter wypadku przy pracy, choćby nawet pracownik przed wypadkiem był dotknięty schorzeniem samoistnym, które jednak pozwalało na wykonywanie codziennej pracy.

Wyrok SN z dn. 16.02.1977 r., III PRN 55/76, OSP 1978/12/217.

Glosa: Bieniek G., OSP 1978/12/217.

ŽDla uznania za udowodnioną zewnętrznej przyczyny wypadku przy pracy nie jest wystarczające stwierdzenie, że pracownik wykonywał czynności ze szczególnym przeciążeniem fizycznym lub psychicznym, ale konieczne jest także powiązanie tego faktu ze skutkiem w postaci uszczerbku jego zdrowia.

Wyrok SN z dn. 5.08.1999 r., II UKN 74/99, OSNAP 2000/19/731.

Skomentuj