Ocena ryzyka COVID-19

Pandemia COVID-19 to jedno z największych wyzwań dla społeczeństw i przedsiębiorstw. Pokonanie tego wyzwania będzie możliwe, gdy pracodawca podejmie wszystkie kroki do zapewnienia bezpiecznego i zdrowego środowiska pracy

Ryzyko dotyczące pracowników związane z wirusem SARS-CoV-2 wywołującym chorobę COVID-19, zależy od tego w jakim stopniu wirus rozprzestrzenia się między ludźmi: nasilenie powstałej choroby, wcześniej istniejące schorzenia, które mogą mieć pracownicy. Według CDC (Centers for Disease Control and Prevention) niektóre osoby, w tym osoby starsze i osoby z chorobami podstawowymi, takimi jak choroba serca, płuc lub cukrzyca, są bardziej narażone na ryzyko wystąpienia poważniejszych powikłań w wyniku COVID-19. 

Ryzyko narażenia pracowników na SARS-CoV-2 podczas pandemii może częściowo zależeć od rodzaju branży oraz bezpośredniego kontaktu z osobą potencjalnie zagrożoną o zarażanie wirusem. Inne czynniki, takie jak warunki w społeczności, w których pracownicy mieszkają i pracują, ich działania poza pracą (w tym podróż do tzw. ognisk COVID-19) oraz indywidualnie warunki zdrowotne, mogą również wpływać na ryzyko zarażenia COVID-19 lub rozwijających się powikłań po chorobie.

Ryzyko narażenia na COVID-19 można podzielić na cztery poziomy: bardzo wysokie, wysokie, średnie i niższe ryzyko, jak to pokazano w piramidzie ryzyka zawodowego poniżej.

Większość pracowników prawdopodobnie spadnie na niższe ryzyko narażenia lub średnie ryzyko narażenia.

Niższe ryzyko ekspozycji

Do niższego ryzyka ekspozycji na wirusa SARS-CoV-2 można zaliczyć prace, które nie wymagają kontaktu z osobami, o których wiadomo lub podejrzewa się, że są zarażone SARS-CoV-2. Pracownicy tej kategorii mają minimalny kontakt zawodowy ze społeczeństwem i innymi współpracownikami. Przykładami są m.in.:

  • pracownicy zdalni (tj. osoby pracujące w domu podczas pandemii),
  • pracownicy biurowi, którzy nie mają częstego, bliskiego kontaktu ze współpracownikami, klientami lub opinią publiczną,
  • pracownicy zakładów produkcyjnych i przemysłowych, którzy nie mają częstego, bliskiego kontaktu ze współpracownikami, klientami lub opinią publiczną,
  • pracownicy służby zdrowia świadczący wyłącznie usługi telemedyczne,
  • kierowcy ciężarówek na duże odległości.

Średnie ryzyko ekspozycji

Do średniego ryzyka ekspozycji na wirusa SARS-CoV-2 można zaliczyć prace wymagające częstego/bliskiego kontaktu z osobami, o których nie wiadomo, że mają COVID-19 ale może być to wysoce prawdopodobne ze względu na rodzaj pracy, którą wykonują. Pracownicy w tej kategorii to osoby, które mogą mieć:

  • częsty kontakt z podróżującymi, którzy wracają z międzynarodowych lokalizacji z szeroko rozpowszechnioną transmisją COVID-19,
  • kontakt z ogółem społeczeństwa (np. w szkołach, w środowiskach pracy o dużej gęstości zaludnienia i niektórych dużych sklepach).

Ryzyko wysokiego narażenia

Ryzyko wysokiego narażenia mogą mieć prace o wysokim potencjale narażenia na znane lub prawdopodobne źródła SARS-CoV-2. Pracownicy w tej kategorii to:

  • personel świadczący opiekę zdrowotną i personel pomocniczy (personel szpitalny, który musi wchodzić do sal pacjentów) zarażonych pacjentów lub pacjentów, u których występują objawy COVID-19,
  • pracownicy transportu medycznego (kierowcy pojazdów pogotowia ratunkowego),
  • pracownicy kostnicy zaangażowani w przygotowywanie ciał do pochówku lub kremacji osób, które w chwili śmierci miały lub podejrzewały, że mają COVID-19.

Bardzo wysokie ryzyko ekspozycji

Bardzo wysokie ryzyko ekspozycji mogą mieć prace o bardzo wysokim potencjale narażenia na znane lub prawdopodobne źródła SARS-CoV-2 podczas określonych procedur medycznych, pośmiertnych lub laboratoryjnych. Pracownicy w tej kategorii to:

  • pracownicy służby zdrowia (np. lekarze, pielęgniarki, stomatolodzy, ratownicy medyczni) wykonujący zabiegi wytwarzające aerozol (np. intubacja, niektóre zabiegi dentystyczne lub pobieranie próbek inwazyjnych) na pacjentach chorych lub z podejrzeniem zarażenia na COVID-19, 
  • personel medyczny lub personel laboratoryjny pobierający próbki od pacjentów chorych lub z podejrzeniem zarażenia na COVID-19,
  • pracownicy kostnicy wykonujący sekcje zwłok, które generalnie wiążą się z procedurami wytwarzania aerozolu, na ciałach ludzi, o których wiadomo, że mają COVID-19 w chwili śmierci lub istnieje jakiekolwiek prawdopodobieństwo, że mogli być zakażeni.

Obowiązki zawodowe wpływają na poziomy ryzyka narażenia pracowników

Gdy obowiązki pracownicze zmieniają się lub, gdy pracownicy wykonują różne zadania w trakcie wykonywania swoich obowiązków, mogą przechodzić z jednego poziomu ryzyka narażenia na inny. Dodatkowe przykłady branż/stanowisk zawodowych, które mogą mieć zwiększone ryzyko narażenia na SARS-CoV-2 to:

  • inne rodzaje stanowisk opieki zdrowotnej (w tym: pracownicy transportu przedszpitalnego i transportu medycznego, pokrewni pracownicy służby zdrowia i personel pomocniczy),
  • reagowanie w nagłych wypadkach (np. pracownicy ratownictwa medycznego, strażacy i funkcjonariusze organów ścigania),
  • inne stanowiska opieki pośmiertnej (np. organizatorzy pogrzebów),
  • pracownicy laboratorium badawczego lub produkcyjnego,
  • działalność detaliczna, szczególnie w środowiskach krytycznych i/lub o dużej liczbie klientów,
  • ochrona granic i bezpieczeństwo transportu,
  • gospodarka odpadami stałymi i ściekami,
  • usługi środowiskowe (tj. sprzątanie),
  • usługi naprawy w domu,
  • pracownicy duszpasterscy, społeczni lub pracownicy służby zdrowia zajmujący stanowiska wymagające kontaktu z członkami społeczności, którzy mogą rozprzestrzeniać wirusa,
  • kierowcy tranzytu i dostawy, w zależności od stopnia bliskich kontaktów z członkami społeczności.

Ta lista nie jest zamknięta, a pracodawcy powinni zawsze polegać na dokładnych ocenach zagrożeń w celu ustalenia, czy i kiedy ich pracownicy są narażeni na większe ryzyko zarażenia wirusem w miejscu pracy.

Identyfikacja potencjalnych zagrożeń i źródeł narażenia

Transmisja wirusa SARS-CoV-2 ma miejsce podczas bliskiego (w odległości ≤ 2 metrów i przez okres > 15 minut) kontaktu z osobą z COVID-19, głównie poprzez kropelki oddechowe wytwarzane, gdy zarażona osoba kaszle lub kicha. Kropelki te, szczególnie w aerozolu, mogą osadzać się w jamie ustnej, nosie lub oczach osób w pobliżu lub mogą być wdychane do płuc. Uważa się za mało prawdopodobne przenoszenie wirusa SARS-CoV-2 drogą powietrzną między ludźmi na duże odległości (w tym w wyniku parowania kropel, które pozostawiają cząsteczki zakaźne zwane jądrami kropelek).

Ludzie mogą zarazić się SARS-CoV-2 dotykając powierzchni lub przedmiotów skażonych wirusem, a następnie dotykając ust, nosa lub oczu. Obecne dowody sugerują, że nowy koronawirus może pozostać żywotny przez wiele godzin lub dni na różnych powierzchniach. Częste czyszczenie widocznie zabrudzonych i dotykowych powierzchni, a następnie dezynfekcja, może zapobiec rozprzestrzenianiu się SARS-CoV-2 i innych patogenów układu oddechowego w miejscach pracy.

Oceniając potencjalne zagrożenia, pracodawcy powinni rozważyć, czy i kiedy ich pracownicy mogą napotkać osobę zarażoną SARS-CoV-2 w trakcie pełnienia obowiązków. Pracodawcy powinni również ustalić, czy pracownicy mogą być narażeni na środowisko (np. miejsce pracy) lub materiały (np. próbki laboratoryjne, odpady) skażone wirusem.

W zależności od warunków pracy, pracodawcy mogą również polegać na identyfikacji chorych, którzy mają objawy, i/lub historię podróży do obszarów dotkniętych COVID-19, aby pomóc zidentyfikować ryzyko narażenia pracowników i wdrożyć odpowiednie środki kontroli. 

Źródła pomocnicze:

  1. Strona internetowa Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy: www.osha.europa.eu,
  2. Strona internetowa Occupational Safety and Health Administration: www.osha.gov,
  3. Strona internetowa Centers for Disease Control and Prevention: www.cdc.gov.

Comments (1)

Spider2000

Wrz 02, 2020 at 12:34 PM

Oceniamy ryzyko zawodowe a nie ryzyko zachorowania. Proszę poczytać niżej.
Na podstawie zapisów polsko-niemieckiej umowy bliźniaczej, realizowanej w ramach projektu Phare PL/IB/2002/SO/02 pn. „Wdrażanie prawa pracy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy włączając czynniki biologiczne” wdrażano dyrektywę 2000/45/EC do prawa polskiego w którym uczestniczyło ze strony polskiej ok 200 osób ( z sanepidu i ministerstwa zdrowia ). Niemcy wdrożyły dyrektywę przed Polską i dzielono się podejściem do tematu aby mieć jednolite podejście do tematu w całej Europie. Bardzo ważna jest reguła techniczna – tu cytat
„Pracodawca jest zobowiązany do ustalenia koniecznych środków ochronnych po
stwierdzeniu i ocenie zagrożeń związanych z miejscem pracy. Ten ogólny przepis musi
zostać sprecyzowany w odniesieniu do czynności związanych z czynnikami biologicznymi.
Istotne jest określenie czynności zawodowej. Zadanie zawodowe musi obejmować
czynności, przy których wykonywaniu może dojść do kontaktu z czynnikami
biologicznymi.
Przykład:
Czynność z czynnikami biologicznymi jest wykonywana np.przez pielęgniarkę,która
podczas opieki nad pacjentem może stykać się z czynnikami biologicznymi, nie jest
natomiast wykonywana przez kierowcę,którego czynnością jest prowadzenie autobusu i
przypadkowe transportowanie chorego pasażera. Podobnie jak kierowcę należy
postrzegać zatrudnionych w biurach z nieodpowiednio eksploatowaną klimatyzacją.

Ale niektórzy i niektóre instytucje kontrolne wiedzą lepiej i zostawiam to bez dalszego komentarza.

Reply

Skomentuj