Pierwsza pomoc w wybranych nagłych wypadkach

Przynajmniej podstawowa wiedza na temat udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej w nagłych wypadkach może okazać się na wagę życia.

Nie znamy miejsca, ani godziny kiedy to znajdziemy się w sytuacji, gdy osoba poszkodowana będzie potrzebowała pomocy. Może się okazać, że nasza interwencja będzie niezbędna, aby móc daną osobę utrzymać przy życiu aż do przyjazdu odpowiednich służb medycznych.

Na wstępie należy pamiętać, że jeżeli zauważymy osobę znajdującą się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego lub jeżeli jesteśmy świadkiem zdarzenia powodującego taki stan, mamy obowiązek niezwłocznego i skutecznego powiadomienia o tym zdarzeniu, dzwoniąc pod numer 999 lub 112.

Ponadto zgodnie z art. 162 § 1 Kodeksu karnego: Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Wiele osób nie pomaga poszkodowanym, ponieważ nie mają oni żadnej wiedzy na temat pierwszej pomocy, a nawet jeśli ją posiadają, to boją się podjąć jakichkolwiek czynności.

Pamiętaj, że nie poniesiesz odpowiedzialności za ewentualne błędy popełnione w trakcie udzielania pomocy w sytuacji, jeśli kierowałeś się dobrą wolą. Nie popełnisz przestępstwa, jeżeli nie udzielisz pomocy, do której jest konieczne poddanie się zabiegowi lekarskiemu albo w warunkach, w których jest możliwa niezwłoczna pomoc ze strony instytucji lub osoby do tego powołanej (art. 162 § 2 Kodeksu karnego).

Podstawowe zasady udzielania pierwszej pomocy w wybranych nagłych wypadkach

Niezależnie od rodzaju wypadku należy postępować zgodnie z zasadami udzielania pierwszej pomocy. Poniżej zostaną przedstawione podstawowe zasady postępowania przy wybranych urazach.

Zranienia

Rana jest to przerwanie ciągłości tkanki skórnej lub błon śluzowych np. jamy ustnej. Rozległość i głębokość ran zależy od rodzaju urazu, jego siły i miejsca na które działał. 

Pierwsza pomoc przy zranieniach:

  • zatamować krwotok (w przypadku dużego krwawienia) – ucisk bezpośredni, opatrunek hemostatyczny, opaska uciskowa (w przypadku kończyn),
  • zabezpieczyć rany jałowym opatrunkiem – bezpośredni na ranę położyć jałową gazę (nie kłaść na rany waty, ligniny, chusteczek higienicznych itp.),
  • nie dotykać rany palcami ani żadnymi środkami niejałowymi,
  • nie usuwać ciał obcych tkwiących w ranie, nie przemywać ran,
  • całość bandażować bandażem dzianym,
  • kontrolować czynności życiowe poszkodowanego (oddech i tętno),
  • zapewnić poszkodowanemu komfort termiczny i psychiczny,
  • kontrolować tętno poniżej miejsca złożenia opatrunku,
  • w przypadku przemoknięcia opatrunku nałożyć kolejną warstwę materiału chłonącego i przymocować ją bandażem. 

Złamanie

Złamanie – jest to przerwanie ciągłości tkanki kostnej.

Złamania dzielimy na:

  • proste,
  • wieloodłamowe (kość złamana w wielu miejscach i na wiele części),
  • otwarte,
  • zamknięte.   

Pierwsza pomoc przy złamaniach:

  • złamaną kość należy unieruchomić postępując z zasada, że muszą być unieruchomione względem siebie stawy przylegające do uszkodzonej kości,
  • nie wolno poruszać kończyną ani usiłować jej nastawiać,
  • jeśli jest to złamanie otwarte, zatamować ewentualny krwotok i nałożyć na ranę jałowy opatrunek (bezpośrednio na ranę nałożyć ostrożnie jałowy gazik, tak aby nie wcisnąć złamanej kości ani jej odłamków),
  • nie ruszać ratowanego bez wyraźnej potrzeby,
  • nie przemieszczać ratowanego bez wcześniejszego unieruchomienia złamanej części ciała,
  • nie zostawiać ratowanego samego,
  • wezwać zespół ratownictwa medycznego, dzwoniąc pod numer 112 lub 999.

Oparzenie  

Oparzenie jest to uszkodzenie skóry oraz tkanek pod nią leżących na skutek działania wysokiej temperatury, substancji chemicznych, promieniowania jonizującego lub prądu elektrycznego.

W zależności od czynnika uszkadzającego oparzenia można podzielić na:

Oparzenie termiczne

W zależności od głębokości oparzenia wyróżnia się 4 stopnie oparzeń:

Stopień oparzeń

Objawy

 

Stopień I

zaczerwienienie skóry (rumień), obrzęk i uczucie pieczenia

Stopień II

na zaczerwienionej i obrzękniętej skórze pojawiają się pęcherze z żółtawym płynem surowiczym, towarzyszy temu ostry ból

Stopień III

cechuje się martwicą całej grubości skóry, a także uszkodzeniem tkanek położonych głębiej (mięśnie , ścięgna)

Stopień IV

skrajną postacią oparzenia jest zwęglenie tkanek

Pierwsza pomoc przy oparzeniu termicznym:

  • oparzone miejsce schłodzić zimną wodą, kierując strumień powyżej rany, przez co najmniej 10 minut (w przypadku oparzeń oka okres schładzania jest dłuższy),
  • ranę osłonić luźnym, jałowym opatrunkiem (nie może on wywierać żadnego nacisku na miejsce oparzenia).

Pierwsza pomoc przy oparzeniu chemicznym:

  • oddzielić poszkodowanego od substancji żrącej (zdjąć przesiąkniętą nią odzież, o ile nie jest przyklejona do skóry),
  • pamiętać o własnym bezpieczeństwie,
  • nie zobojętniać substancji powodującej oparzenie,
  • jak najszybciej zmyć szkodliwą substancję dużą ilością wody (z wyjątkiem oparzeń wapnem niegaszonym, gdzie najpierw należy mechanicznie usunąć wapno, a następnie spłukać pod mocnym strumieniem wody), tak aby spływała po ciele jak najkrótszą drogą,
  • na oparzone miejsce nałożyć jałowy opatrunek osłaniający,
  • wezwać pomoc lekarską i pozostać z poszkodowanym, zapewniając mu wsparcie psychiczne i komfort termiczny,
  • w przypadku urazu oka należy jak najszybciej je przepłukać ciągłym strumieniem czystej wody w dużej objętości i skierować poszkodowanego do specjalisty,
  • zabezpieczyć opakowanie i resztki substancji żrącej (jeżeli jest to możliwe).

Uraz kręgosłupa

Uraz kręgosłupa podejrzewany jest zawsze w wypadkach samochodowych, przy upadkach z dużej wysokości, a także przy skoku do wody.

Pierwsza pomocy przy urazie kręgosłupa:

  • wezwać pomoc,
  • stale obserwować poszkodowanego,
  • jeśli ratowanego trzeba umieścić w innym miejscu, poszukać osób, które mogą w tym pomóc,
  • sprawdzić czy ratowany ma wyczuwalne tętno i czy oddycha. Jeśli nie – rozpocząć resuscytację,
  • zapewnić właściwy komfort psychiczny i termiczny.

Ważne!

Nie zaleca się rutynowego zakładania kołnierza ortopedycznego przez osoby udzielające pierwszej pomocy. W przypadku podejrzenia urazu kręgosłupa szyjnego należy ręcznie stabilizować głowę, ograniczając ruchy, aż do przybycia doświadczonej pomocy medycznej. 

Omdlenie

Omdlenie polega na chwilowym niedokrwieniu mózgu, wskutek czynnościowych zaburzeń regulacji krążenia ogólnego, w wyniku emocji oraz innych obciążających czynników, jak długotrwałe stanie, upał, ból. Omdlenie może wystąpić u zupełnie zdrowego człowieka.

Pierwsza pomoc przy omdleniu:

  • umożliwić dostęp świeżego powietrza,
  • położyć na placach osobę i unieść nogi na wysokość 30-40 cm, tak jak na obrazku poniżej.

Jeżeli jeszcze nie posiadasz wiedzy teoretycznej ani umiejętności praktycznych w zakresie udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej skorzystaj z oferty szkolenia – Zasady i metody udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach.

Pamiętaj nie bądź obojętny na los drugiego człowieka, pomagaj, reaguj, ratuj.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2017 r. poz. 2204 z późn. zm.)

Skomentuj