Nowe wymagania w eksploatacji urządzeń energetycznych wchodzą w życie 26 października

Nowe przepisy dotyczące bhp przy urządzeniach energetycznych początkowo miały wejść w życie 26 marca 2020 r., jednak ze względu na wybuch pandemii termin ten odroczono o 6 miesięcy. Z kolei pod koniec września termin ten wydłużono o kolejny jeden miesiąc. Zatem nowe przepisy wejdą w życie 26 października.

Nowe rozporządzenie Ministra Energii z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych zastępuje dotychczas obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych. Wejście w życie nowych wymagań dotyczących eksploatacji urządzeń energetycznych początkowo planowane było na 26 marca 2020 r. ale w związku z zagrożeniami wynikającymi z rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2 oraz ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej, termin ten odroczono o 6 miesięcy.

25 września ukazało się rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych, które to ponownie zmieniło datę wejścia w życie (dokładnie o jeden miesiąc) nowych przepisów i zgodnie z zapisem nowe rozporządzenie z dnia 28 sierpnia 2019 r. zacznie obowiązywać od 26 października 2020 r.

Czego dotyczą nowe przepisy w rozporządzeniu z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych?

Przepisy nowego rozporządzenia z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych określają wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy wspólne, odnoszące się do wszystkich trzech grup urządzeń energetycznych, cieplnych, gazowych i elektroenergetycznych oraz wymagania specyficzne odnoszące się do każdej z poszczególnych grup urządzeń energetycznych. Przepisy te nie mają zastosowania do prac wykonywanych w podziemnych zakładach górniczych (w zakresie uregulowanym przepisami prawa geologicznego i górniczego) oraz przy urządzeniach i instalacjach energetycznych w obiektach jądrowych, o których mowa w przepisach prawa atomowego oraz przy urządzeniach energetycznych powszechnego użytku.

Jakie są różnice pomiędzy dotychczas obowiązującym rozporządzeniem z dnia 28 marca 2013 r. a nowym rozporządzeniem z 28 sierpnia 2019 r.?

Najistotniejsze zmiany pomiędzy obydwoma rozporządzeniami są następujące:

  1. zmianie uległ wykaz określeń użytych w rozporządzeniu (wytłuszczone – dodane lub zmienione):
  • urządzenia energetyczne – urządzenia, instalacje i sieci, w rozumieniu przepi­sów prawa energetycznego, stosowane w technicznych procesach wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, dystrybucji, magazynowania oraz użytkowania pa­liw lub energii,
  • urządzenia energetyczne powszechnego użytku – urządzenia energetyczne prze­znaczone na indywidualne potrzeby ludności lub używane w gospodarstwach domowych,
  • prace eksploatacyjne – prace wykonywane przy urządzeniach energetycznych z zachowaniem zasad bezpieczeństwa i wymagań ochrony środowiska w za­kresie:
  • obsługi, mające wpływ na zmiany parametrów pracy obsługiwanych urzą­dzeń energetycznych,
  • konserwacji, związane z zabezpieczeniem i utrzymaniem wymaganego sta­nu technicznego urządzeń energetycznych,
  • remontów urządzeń energetycznych związanych z usuwaniem usterek i awarii, w celu doprowadzenia ich do wymaganego stanu technicznego,
  • montażu, niezbędne do instalowania i przyłączania urządzeń energetycz­nych,
  • kontrolno-pomiarowym, niezbędne do dokonania oceny stanu technicz­nego, parametrów eksploatacyjnych, jakości regulacji i sprawności energe­tycznej urządzeń energetycznych,
  • prace pomocnicze przy urządzeniach energetycznych – prace niebędące pra­cami eksploatacyjnymi, do których zalicza się w szczególności prace: budow­lane, malarskie, porządkowe, pielęgnacyjne, transportowe oraz związane z obsługą sprzętu zmechanizowanego,
  • strefa pracy – odpowiednio przygotowane miejsce lub stanowisko pracy w za­kresie niezbędnym do bezpiecznego wykonywania prac eksploatacyjnych,
  • osoba uprawniona – osoba posiadająca kwalifikacje potwierdzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne,
  • osoba upoważniona – osoba uprawniona, wyznaczona pisemnie przez praco­dawcę do wykonywania określonych przez niego czynności lub prac eksploata­cyjnych,
  • poleceniodawca – osoba upoważniona, wyznaczona przez pracodawcę do wy­dawania poleceń pisemnych, posiadająca ważne świadectwo kwalifikacyjne na stanowisku dozoru,
  • koordynujący – osoba upoważniona, wyznaczona przez poleceniodawcę do koordynacji prac określonych w poleceniu pisemnym, związanych z ruchem urządzeń energetycznych, posiadająca ważne świadectwo kwalifikacyjne na stanowisku dozoru,
  • dopuszczający – osoba upoważniona, wyznaczona przez poleceniodawcę i upoważniona przez pracodawcę do wykonywania czynności związanych z dopuszczeniem do prac eksploatacyjnych w zakresie przygotowania, prze­kazania i likwidacji strefy pracy oraz zakończenia pracy, posiadająca ważne świadectwo kwalifikacyjne na stanowisku eksploatacji,
  • kierujący zespołem – osoba upoważniona, wyznaczona przez poleceniodaw­cę do kierowania zespołem, posiadająca umiejętności zawodowe w zakresie wykonywanej pracy oraz ważne świadectwo kwalifikacyjne na stanowisku eksploatacji,
  • zespół – co najmniej dwie osoby wykonujące pracę,
  • odstęp ergonomiczny – odstęp w powietrzu dopuszczający w ograniczonym zakresie błędy ruchowe i błędy w ocenie odległości przy prowadzeniu prac przy minimalnej odległości zbliżenia, przy uwzględnieniu rodzaju czynności wykonywanych przez osobę, jak i używanych narzędzi;
  1. zrezygnowano z określenia „prowadzący eksploatację” zastępując go określeniem „pracodawca”;
  2. zmianie uległ wykaz prac, do których nie stosuje się przepisów rozporządzenia. Są to prace (zmiany wytłuszczone):
  • w podziemnych zakładach górniczych – w zakresie uregulowanym ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze,
  • przy urządzeniach i instalacjach energetycznych w obiektach jądrowych w za­kresie uregulowanym ustawą z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe,
  • przy urządzeniach energetycznych powszechnego użytku – w zakresie ich obsługi,
  • przy urządzeniach energetycznych związanych z:
  • ruchem drogowym w zakresie uregulowanym ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym,
  • żeglugą śródlądową i morską w zakresie uregulowanym ustawą z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej oraz ustawą z dnia 18 września 2001 r. – Kodeks morski,
  • przy urządzeniach energetycznych, nad którymi prowadzone są prace nauko­wo-badawcze w jednostkach do tego powołanych;
  • przy urządzeniach i instalacjach gazowych – w zakresie uregulowanym prze­pisami w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy budowie i eksploatacji sieci gazowych oraz uruchamianiu instalacji gazu ziemnego.
  1. instrukcja eksploatacji urządzenia energetycznego lub grup urządzeń energetycznych ma być sporządzana przez pracodawcę i ma on także zapewnić jej bieżącą aktualizację;
  2. zobowiązano pracodawcę do ustalenia sposobu ewidencjonowania i kontroli oraz przechowywania sprzętu ochronnego elektroizolacyjnego oraz wskazującego napięcie;
  3. zmieniono wykaz prac eksploatacyjnych przy urządzeniach energetycznych, stwa­rzających możliwość wystąpienia szczególnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego, zaliczając do nich w szczególności prace (zmiany wytłuszczone):
  • wewnątrz zbiorników, kanałów, urządzeń technicznych i w innych niebezpiecz­nych przestrzeniach zamkniętych urządzenia energetycznego określonych w prze­pisach w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym w szczególności: w komorach paleniskowych kotłów, kanałach spalin, kanałach po­wietrza elektrofiltrów, absorberach, walczakach kotłów, kanałach i lejach zsypo­wych, rurociągach sieci cieplnych oraz w zbiornikach paliw płynnych i gazowych,
  • wewnątrz zasobników węgla lub biomasy oraz zasobników pyłu węglowego lub biomasy,
  • niebezpieczne pod względem pożarowym, wykonywane w strefach zagrożenia wybuchem,
  • w obiegach wody elektrowni i elektrociepłowni, wymagające wejścia do kanałów, rurociągów, rurociągów ssawnych i zbiorników, jak również prace na ujęciach i zrzutach wody wykonywane z pomostów, łodzi lub barek oraz prowadzone pod powierzchnią wody,
  • z zakresu konserwacji, remontów, montażu, kontrolno-pomiarowe, wykonywa­ne wewnątrz pylonów lub gondoli oraz prace z zakresu zewnętrznej konserwacji elektrowni wiatrowej,
  • z zakresu konserwacji, remontów, montażu, kontrolno-pomiarowe, wykony­wane w pobliżu nieosłoniętych urządzeń elektroenergetycznych lub ich części, znajdujących się pod napięciem,
  • z zakresu konserwacji, remontów, montażu, kontrolno-pomiarowe przy urzą­dzeniach elektroenergetycznych odłączonych od napięcia, lecz uziemionych w taki sposób, że żadne z uziemień nie jest widoczne z miejsca wykonywania pracy,
  • w wykopach lub na wysokości,
  • z zakresu konserwacji, remontów, kontrolno-pomiarowe, wykonywane przy urządzeniach elektroenergetycznych znajdujących się pod napięciem, z wy­łączeniem prac wykonywanych stale przez osoby upoważnione w ustalonych miejscach pracy na podstawie instrukcji eksploatacji,
  • z zakresu konserwacji, remontów, kontrolno-pomiarowe, wykonywane w wy­kopach lub rowach przy gazociągach i innych urządzeniach gazowniczych lub rurociągach sieci cieplnych,
  • konserwacyjne, montażowe, demontażowe lub remontowe przy kolejowej sieci jezdnej trakcyjnej,
  • przy odłączonych od napięcia lub znajdujących się w budowie elektroenerge­tycznych liniach napowietrznych, które krzyżują się w strefie ograniczonej uzie­mieniami ochronnymi z liniami znajdującymi się pod napięciem lub mogącymi znaleźć się pod napięciem, w tym z przewodami napowietrznej sieci trakcyjnej,
  • na skrzyżowaniach linii elektroenergetycznych znajdujących się pod napięciem lub mogących znaleźć się pod napięciem i przewodami napowietrznej sieci trakcyjnej,
  • przy odłączonym od napięcia torze wielotorowej elektroenergetycznej linii na­powietrznej o napięciu 1 kV i powyżej, jeżeli którykolwiek z pozostałych torów linii pozostaje pod napięciem,
  • konserwacyjne, remontowe lub montażowe przy urządzeniach i instalacjach rozładowczych paliw płynnych i gazowych,
  • związane z identyfikacją i przecinaniem kabli elektroenergetycznych,
  • na rurociągach wody, pary wodnej, sprężonych gazów, cieczy o nadciśnieniu roboczym równym 50 kPa lub większym, wymagających demontażu armatu­ry lub odcinka rurociągu albo naruszenia podpór i zawiesi rurociągów,
  • wymagające odkrycia kadłubów turbin, wymontowania wirników turbiny i generatora lub naprawy i wyważania tych wirników;
  1. wydłużono okres przechowywania polecenia pisemnego z 30 do 90 dni;
  2. uszczegółowiono zasady dopuszczania do pracy przez dopuszczającego przy organi­zacji prac eksploatacyjnych na polecenie pisemne;
  3. określono, że przy wykonywaniu prac na polecenie pisemne zabrania się łączenia więcej niż dwóch funkcji jednocześnie; łączeniu nie mogą podlegać funkcje dopusz­czającego i kierującego zespołem, z wyjątkiem technologii prac pod napięciem;
  4. po przerwaniu pracy wykonywanej na polecenie pisemne wznowienie tej pracy może nastąpić po ponownym dopuszczeniu do pracy; nie wymaga się ponowne­go dopuszczenia do pracy po przerwie, jeżeli w czasie trwania przerwy nie zostało stwierdzone pogorszenie zabezpieczenia strefy pracy oraz warunków bezpiecznego wykonania pracy;
  5. określono, że prace przy urządzeniach energetycznych prowadzi się zgodnie z in­strukcją organizacji bezpiecznej pracy, opracowaną przez pracodawcę; określono zawartość takiej instrukcji.

Podstawa prawna:

  1. Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 24 września 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych (Dz. U. poz. 1649),
  2. Rozporządzenie Ministra Energii z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych (Dz. U. poz. 1830),
  3. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych (Dz. U. poz. 492).

Skomentuj