Środki ochrony indywidualnej przy pracach na wysokości

Prace na wysokości zaliczane są do prac niebezpiecznych. Przy organizacji tych prac należy zastosować środki ochrony zbiorowej, a dopiero w razie braku możliwości ich użycia należy sięgnąć po środki ochrony indywidualnej

Praca na wysokości to praca wykonywana na powierzchni znajdującej się co najmniej 1 m nad poziomem podłogi lub ziemi. Na powierzchniach wzniesionych powyżej 1 m nad poziomem podłogi lub ziemi, na których w związku z wykonywaną pracą mogą przebywać pracownicy lub służących jako przejścia powinny być zainstalowane balustrady składające się z:

  • poręczy ochronnej na wysokości 1,1 m,
  • krawężnika o wysokości 0,15 m,
  • poprzeczki pośredniej w połowie pomiędzy podłogą a barierką 1,10 m.

Jeżeli na rodzaj wykonywanej pracy nie można zastosować balustrad, niezbędne jest zastosowanie ochron osobistych, np. szelek bezpieczeństwa.

Bezwzględnym wymogiem w razie stwierdzenia zagrożenia upadkiem z wysokości jest wyposażenie pracowników w zabezpieczenia przeciwupadkowe i przeciwurazowe. Zabezpieczenia przeciwupadkowe to system powstrzymujący spadanie z wysokości, składający się z uprzęży w postaci szelek bezpieczeństwa, podzespołu łącząco-amortyzującego składającego się z linki bezpieczeństwa z amortyzatorem lub urządzenia samohamownego, przyłączonego do konstrukcji stałej lub linki zaczepowej.

Jako podzespół łącząco-amortyzujący mogą być też stosowane urządzenia samozaciskowe (np. z giętką lub sztywną prowadnicą). Zabezpieczenia przeciwurazowe to przede wszystkim hełmy ochronne do prac na wysokości, np. hełmy ochronne z dodatkową wkładką amortyzującą w przypadku uderzeń bocznych, zabezpieczające pracownika przed skutkami tych uderzeń.

Przy doborze środków ochrony indywidualnej zabezpieczających przed upadkiem z wysokości pracodawca powinien uwzględnić:

  • drogę swobodnego spadania — czy na drodze nie ma ewentualnych występów konstrukcyjnych,
  • wytrzymałość punktów kotwienia lin asekuracyjnych.

Pracodawca ma obowiązek zapewnienia stosowania środków ochrony zbiorowej przed środkami ochrony indywidualnej.

Wszystkie środki ochrony indywidualnej do pracy na wysokości powinny:

  • posiadać oznakowanie CE, deklarację zgodności,
  • być stosowane zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami opisanymi w instrukcji użytkowania,
  • być kontrolowane przez użytkownika przed każdym użyciem,
  • być poddawane kontrolom okresowym.

Do pracy na wysokości jako ochrony osobiste mają zastosowanie szelki bezpieczeństwa współpracujące z aparatem bezpieczeństwa lub innym amortyzującym.

Wejścia z wykorzystaniem lin i sprzętu do ustalania pozycji ciała podczas pracy mogą być stosowane tylko wówczas, gdy ocena ryzyka zawodowego wskazuje, że praca może być wykonana bezpiecznie, a stosowanie innego sprzętu do tymczasowych prac na wysokości nie jest uzasadnione.

Korzystanie z lin i sprzętu do ustalania pozycji pracownika powinno być zgodne z następującymi warunkami:

  • system wejścia i sprzęt powinny składać się z co najmniej 2 oddzielnie zakotwiczonych lin — jednej, jako drogi wejścia, zejścia i podtrzymującej (lina robocza), drugiej —ubezpieczającej (lina bezpieczeństwa);
  • pracownicy muszą być wyposażeni w odpowiednią uprząż i jej używać oraz być przyczepieni za jej pomocą do liny bezpieczeństwa;
  • lina robocza musi być wyposażona w bezpieczne środki wejścia i zejścia oraz mieć samoblokujący się system zapobiegający upadkowi pracownika w przypadku utraty przez niego kontroli nad swoimi ruchami;
  • lina bezpieczeństwa musi być wyposażona w ruchomy system zabezpieczenia pracownika przed upadkiem, który podąża za jej ruchami, np. urządzenie samozaciskowe;
  • narzędzia i inne akcesoria używane przez pracowników muszą być mocno przytwierdzone do jego uprzęży lub siedziska roboczego;
  • praca musi być odpowiednio zaplanowana i nadzorowana tak, aby było możliwe natychmiastowe udzielenie pierwszej pomocy w zakresie procedur ratunkowych;
  • pracownicy powinni być odpowiednio przeszkoleni w zakresie udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku.

Jednym z nowoczesnych sposobów ochrony zbiorowej osób pracujących na wysokości oraz skutecznym zabezpieczeniem przed spadaniem z góry przedmiotów (co pozwala chronić ciągi komunikacyjne i chodniki) są siatki bezpieczeństwa.

W budownictwie i pracach montażowych stosowane są różnego rodzaju siatki, których zadaniem jest ochrona lub zabezpieczenie pracowników. Siatki te możemy podzielić na dwie zasadnicze grupy:

  • siatki bezpieczeństwa nazywane siatkami asekuracyjnymi;
  • siatki ochronne, zabezpieczające.

Siatki bezpieczeństwa (asekuracyjne) to takie, które spełniają wymogi normy PN -EN 1263- 1 i służą do zabezpieczenia ludzi przed upadkiem z wysokości.

Siatki ochronne (zabezpieczające) to te, które ma ją chronić ludzi m.in. przed wpływem warunków atmosferycznych, przed spadaniem z góry przedmiotów (np. specjalne daszki ochronne) lub mogą stanowić wygrodzenie stref niebezpiecznych.                

Siatki bezpieczeństwa mogą więc być wykorzystywane jako siatki ochronne, ale należy pamiętać, że nie każda siatka ochronna może być siatką bezpieczeństwa.                

UWAGA:

Należy pamiętać, że do prac na wysokości może być dopuszczony pracownik posiadający orzeczenie lekarskie z brakiem przeciwwskazań do prac na wysokości oraz przeszkolenie bhp według szczegółowego programu dotyczącego prac na wysokości.

Pomijając kary urzędowe i zagrożenie zdrowia i życia pracowników związane z niewłaściwym stanem sprzętu do tymczasowej pracy na wysokości, użytkowanie sprzętu  w takim stanie może spowodować wstrzymanie robót przez organy nadzoru nad warunkami pracy, a w efekcie straty finansowe dla pracodawcy. W przypadku zagrożenia zdrowia lub życia ludzi decyzje wstrzymania prac mogą wydać osoby do tego upoważnione, czyli inspektor PIP, a na budowie inspektor nadzoru budowlanego.

UWAGA:

Za naruszenie przepisów i zasad bhp na pracodawcę lub osobę kierującą pracownikami może być nałożony mandat karny w kwocie od 1000 zł do 2000 zł lub do 5000 zł, jeżeli ukarany co najmniej dwukrotnie za wykroczenia przeciwko prawom pracownika (określone w Kodeksie pracy) popełnia w ciągu 2 lat od ostatniego ukarania takie wykroczenie. Inspektor pracy może również przekazać sprawę do sądu rejonowego gdzie kara grzywny wynosi maksymalnie 30 000 zł.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917 z późn. zm.);
  2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. (Dz. U. z 2003 r. poz. 1650 z późn. zm.);
  3. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. poz. 401).

Skomentuj