Szkolenie dla pracownika w dzień wolny od pracy

Zdarza się, że pracodawcy kierują pracowników na szkolenia podnoszące kwalifikacje zawodowe poza godzinami ich pracy lub w dni wolne od pracy, np. w sobotę lub niedzielę. Co w takim przypadku, czy pracownikowi należy się jakaś rekompensata?

Obowiązek uczestniczenia pracownika w szkoleniach organizowanych przez pracodawcę może wynikać bezpośrednio z przepisów lub dokumentów wewnętrznych przedsiębiorstwa np. umowy o pracę, regulaminu pracy, umowy szkoleniowej czy układu zbiorowego pracy.

Także Kodeks pracy zawiera regulacje, które mogą odnosić się do takiej sytuacji. Zgodnie z art. 100 Kodeksu pracy pracownik zobowiązany jest stosować się do związanych z pracą poleceń przełożonych. Niewątpliwie odnosi się to również do poleceń, które dotyczą obowiązkowego udziału w szkoleniu, nawet jeżeli organizowane jest ono w dniu wolnym od pracy.

Kodeks pracy nie zawiera regulacji dotyczącej wliczenia do czasu pracy szkoleń podnoszących kwalifikacje zawodowe pracownika. Tylko w przypadku szkoleń bhp ustawodawca jednoznacznie wskazał, że odbywają się one w czasie pracy i na koszt pracodawcy.

Przyjmuje się zatem, że szkolenia podnoszące kwalifikacje zawodowe, które odbywają się poza godzinami ich pracy lub w dni wolne od pracy, wlicza się do czasu pracy pod warunkiem, że pracodawca wyda pracownikowi w tej kwestii polecenie służbowe obowiązkowego udziału w szkoleniu. Jeżeli natomiast szkolenie ma charakter dobrowolny, a udział w nim, choć jest organizowane lub wskazane przez pracodawcę, nie należy do podstawowych obowiązków pracownika, to pracownikowi nie będzie przysługiwała rekompensata za czas przeznaczony na szkolenie.

Jeżeli obowiązkowe szkolenie odbywa się poza normalnymi godzinami pracy, czas ten może być uznany za pracę w godzinach nadliczbowych z powodu przekroczenia dobowej normy czasu pracy. Jeżeli natomiast szkolenie takie przypada w dniu wolnym od pracy, pracownikowi należy udzielić innego dnia wolnego w uzgodnionym z nim terminie. Pracodawca jest zobowiązany udzielić pracownikowi całego dnia wolnego, nawet jeśli szkolenie w dzień wolny od pracy trwało krócej niż dobowy czas pracy danego pracownika. Za dzień wolny udzielony w zamian za udział w szkoleniu odbywającym się w dniu wolnym od pracy pracownikowi należy wypłacić normalne wynagrodzenie.

Praktyczne szkolenie pracowników powinno się odbywać w ramach stosunku pracy, natomiast poza tym stosunkiem może być organizowane tylko wtedy, gdy cel szkoleniowy i metody działania wyraźnie dominują nad wykonywaniem obowiązków pracowniczych. W razie wątpliwości czy szkolenie praktyczne powinno odbywać się w ramach stosunku pracy czy też poza nim Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 stycznia 2005 r. stwierdził, że należy przyjąć rozwiązanie polegające na organizowaniu go w ramach praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy.

W niektórych przypadkach, gdy odmowy udziału przez danego pracownika w szkoleniach są nieuzasadnione i nagminne, pracodawca może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem. Może się również zdarzyć, że w skrajnych sytuacjach pracodawca mógłby rozwiązać umowę o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. W wyroku z 12 czerwca 1997 r. Sąd Najwyższy wskazał, że bezprawna i świadoma odmowa wykonania polecenia, zagrażająca istotnym interesom pracodawcy, uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r.- Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320),
  2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 1997 r. sygn. akt I PKN 211/97,
  3. Wyrok Sądu Najwyższego z 25 stycznia 2005 r. sygn. akt I PK 144/04.

Źródła pomocnicza:

  1. Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy – www.biznes.gov.pl 

Skomentuj