Korzystanie z uprawnień związanych z niepełnosprawnością w okresie oczekiwania na wydanie kolejnego orzeczenia

Przedłużające się procedury orzecznicze mogą postawić pracodawcę w trudnej sytuacji – zwłaszcza gdy dotychczasowe orzeczenie o niepełnosprawności wygasło, a nowe nie zostało jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte. Wątpliwości budzi w szczególności to, czy w okresie oczekiwania – zwłaszcza przekraczającym 6 miesięcy – pracownik zachowuje uprawnienia wynikające z wcześniejszego stopnia niepełnosprawności. Problem komplikuje dodatkowo zmiana kwalifikacji stopnia niepełnosprawności oraz trwające postępowania odwoławcze. Czy w takiej sytuacji należy traktować pracownika jak osobę pełnosprawną i jak interpretować obowiązujące przepisy po nowelizacji ustawy?

Pytanie czytelnika:

Zatrudniamy pracownika, który dotychczas legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie to utraciło ważność 2 miesiące temu (grudzień 2025 r.). Pracownik jeszcze w czasie ważności tego orzeczenia wszczął wymaganą procedurę zmierzającą do uzyskania kolejnego orzeczenia, jednak powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności przyznał mu orzeczenie o lekkim stopni niepełnosprawności. Pracownik odwołał się od tej decyzji do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Oczekuje teraz na rozstrzygnięcie, które ma zapaść na dniach. Jeżeli i ono okaże się dla niego niekorzystne to zapowiedział już odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.

Czy jeżeli z powodu wydłużających się procedur moment wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie przypadnie po upływie 6 miesiąca od utraty ważności poprzedniego orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności mamy traktować pracownika jak osobę pełnosprawną i tym samym nie udzielać mu uprawień przewidzianych z tytułu niepełnosprawności?     

W materiale pt. „Wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego w okresie oczekiwania na wydanie kolejnego orzeczenia” zamieszczonym na Państwa stronie internetowej poświęconym podobnemu problemowi przywołane zostało stanowisko Biura Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia 17.04.2014 r., znak BON-l-5232-4-2-EW/14. Czy zachowuje ono aktualność po zeszłorocznej zmianie ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych?

Z dniem 3.08.2024 r. do ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 913 ze zm.) – dalej jako: „RehU”, wprowadzono dwa przepisy, które mają kluczowe znaczenie w kontekście nadesłanego zapytania. To art. 6ba oraz art. 6bb RehU.

W oparciu o regulację tam zawartą, pracownik posiadający orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony, w przypadku zmiany stanu zdrowia (głównie chodzi o jego pogorszenie), może w okresie ważności tego orzeczenia w każdym czasie wystąpić do powiatowego zespołu z wnioskiem o wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia. Jeżeli natomiast jego stan zdrowia w okresie obowiązywania posiadanego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jest stabilny to wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia powinien złożyć nie wcześniej niż 2 miesiące przed upływem terminu ważności posiadanego orzeczenia (zob. art. 6ba RehU).