Zawód inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy jest pracownikiem służby bhp, który w hierarchii zawodowej na tej płaszczyźnie znajduję się najniżej. Jakie wymagania, a także umiejętności powinna posiadać osoba na tym stanowisku?

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy to osoba, która pełni w zakładzie pracy funkcję kontrolno-doradczą w zakresie przestrzegania przepisów prawnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów i wytycznych w tej dziedzinie określonych przez pracodawcę. W tym celu monitoruje na bieżąco poziom bezpieczeństwa i higieny pracy w przedsiębiorstwie, opracowuje analizy stanu bezpieczeństwa, uwzględniając przy tym nieprawidłowości, zagrożenia oraz okoliczności zaistniałych wypadków i występujących chorób zawodowych. Na podstawie tych danych proponuje pracodawcy działania korygujące oraz zapobiegawcze.

Inspektor bhp prowadzi także instruktaż ogólny w ramach szkolenia wstępnego BHP. Współpracując ze wszystkimi komórkami organizacyjnymi przedsiębiorstwa, bierze udział w opracowywaniu i wdrażaniu planów jego modernizacji w zakresie poprawy rozwiązań technicznoorganizacyjnych oraz podnoszenia poziomu świadomości pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Co ważne inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy może wykonywać zadania służby BHP jedynie w zakładzie pracy, w którym jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Nie może realizować zadań służby BHP będąc poza firmą. Pracodawca może powierzyć wykonywanie zadań służby BHP osobie z zewnątrz zakładu pracy tylko wówczas, gdy jest ona co najmniej specjalistą bezpieczeństwa i higieny pracy.

Możliwość prowadzenia własnej działalności w tym zakresie jest to dość powszechną formą zatrudnienia. Jednakże aby pracować w systemie samozatrudnienia jako specjalista zewnętrzny (doradztwo, przeprowadzanie szkoleń itp.) trzeba być co najmniej specjalistą bhp, czyli konieczne jest posiadanie wykształcenia wyższego w kierunku bhp lub studiów podyplomowych. A zatem inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy nie posiada odpowiednich kwalifikacji aby prowadzić własną działalność w tym zakresie.

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy nie może być także kierownikiem wieloosobowej komórki realizującej zadania służby BHP, a pracownik zatrudniony w jednoosobowej komórce ds. bezpieczeństwa i higieny pracy powinien spełniać wymagania kwalifikacyjne co najmniej starszego inspektora bezpieczeństwa i higieny pracy.

Zakres obowiązków

Najważniejsze obowiązki inspektora bezpieczeństwa i higieny pracy, jeśli pełni obowiązki służby bezpieczeństwa i higieny pracy, to np.:

    • przeprowadzanie kontroli oraz sporządzanie analiz stanu bezpieczeństwa w zakładzie pracy, wraz z wnioskami,
    • informowanie pracodawcy o stwierdzonych w zakładzie pracy zagrożeniach wraz z przedstawieniem propozycji ich eliminowania lub redukowania,
    • wstrzymywanie pracy wykonywanej przez pracownika oraz pracy maszyn i urządzeń technicznych w przypadku stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracowników, wynikającego z niewłaściwego wykonywania zadań zawodowych,
    • udział w opracowywaniu planów modernizacji zakładu pracy oraz przedstawianie propozycji zastosowania odpowiednich rozwiązań techniczno-organizacyjnych dotyczących BHP,
    • doradzanie kadrze kierowniczej przy opracowywaniu wewnętrznych przepisów, instrukcji, procedur, regulaminów, układów zbiorowych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, a także udział w tych opracowaniach lub w ich opiniowaniu,
    • zgłaszanie wniosków dotyczących wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy w stosowanych oraz planowanych technologiach i procesach produkcyjnych z uwzględnieniem zasad ergonomii,
    • udział w ustalaniu przyczyn wypadków przy pracy wraz z opracowywaniem wniosków oraz kontrolą realizacji wniosków; prowadzenie dokumentacji dotyczącej wypadków i chorób zawodowych,
    • udział w dokonywaniu oceny ryzyka zawodowego,
    • doradztwo w zakresie organizowania i ustalania metod pracy na stanowiskach pracy, na których występują czynniki niebezpieczne, czynniki szkodliwe lub warunki uciążliwe oraz dobór najbardziej właściwych środków ochrony zbiorowej i indywidualnej,
    • współpraca z zewnętrznymi i wewnętrznymi komórkami organizacyjnymi: służbą zdrowia, związkami zawodowymi, laboratoriami dokonującymi pomiaru czynników szkodliwych i uciążliwych,
    • uczestniczenie w konsultacjach w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, a także w pracach komisji bezpieczeństwa i higieny pracy oraz innych zakładowych komisji zajmujących się problematyką bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym zapobieganiem chorobom zawodowym i wypadkom przy pracy,
    • przygotowywanie materiałów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy dla zewnętrznych organów nadzoru nad warunkami pracy, np.: Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych (Sanepid), Wojewódzkich Ośrodków Medycyny Pracy (WOMP) itp.,
    • podnoszenie świadomości kultury pracy, poziomu wiedzy w zakresie BHP oraz ergonomii wśród pracowników,
    • prowadzenie instruktaży wstępnych ogólnych w ramach szkolenia wstępnego dla nowo przyjętych pracowników (praktykantów, stażystów), z zakresu ogólnej wiedzy na temat BHP.

Środowisko pracy

Inspektor bhp może pracować w pomieszczeniach biurowych, laboratoriach lub też w miejscach bezpośredniej produkcji, takich jak: hale, place budowy, konstrukcje naziemne, podziemne, nawodne, podwodne. Miejsce i warunki pracy zależne są od branży, w jakiej jest zatrudniony. Może pracować indywidualnie lub zespołowo w zależności od miejsca pracy, wykonywanych zadań zawodowych i liczby osób zatrudnionych w zakładzie pracy.

Wykształcenie niezbędne do podjęcia pracy w tym zawodzie

Inspektorem bezpieczeństwa i higieny pracy może być osoba posiadająca co najmniej wykształcenie średnie w zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy.

Dodatkowymi atutami przy zatrudnieniu inspektora bezpieczeństwa i higieny pracy są ukończone dodatkowe kursy i szkolenia np.:

    • dla służb i pracowników BHP, w zależności od zagrożeń specyficznych dla branży, np.: postępowania z substancjami niebezpiecznymi, zagrożeń występujących w rolnictwie, gastronomii, medycynie, budownictwie, branży elektroenergetycznej,
    • udzielania pomocy przedmedycznej,
    • pedagogiczne,
    • ochrony przeciwpożarowej,
    • na audytora systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy.

Możliwości rozwoju zawodowego i awansu

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy może awansować na:

    • starszego inspektora bezpieczeństwa i higieny pracy, jeśli posiada trzyletni staż pracy w służbie BHP lub wyższe wykształcenie o kierunku lub specjalności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy albo studia podyplomowe w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,
    • specjalistę bezpieczeństwa i higieny pracy – na podstawie ukończenia studiów oraz posiadania co najmniej 1 roku stażu pracy w służbie bhp,
    • inżyniera bezpieczeństwa – na podstawie ukończenia studiów o specjalności bezpieczeństwo pracy,
    • kierownika działu BHP – na podstawie ukończenia studiów oraz posiadania co najmniej 1 roku stażu pracy w służbie bhp.

Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy może rozszerzać swoje kompetencje zawodowe poprzez kształcenie lub szkolenie w zawodach pokrewnych.

Przydatne umiejętności

Praca inspektora bhp wiąże się z koniecznością opracowywania wielu dokumentów (protokoły powypadkowe, protokoły pokontrolne, protokoły oględzin miejsca wypadku itp.) oraz prowadzenia obszernej korespondencji. Dlatego też niezwykle przydatną umiejętnością w tym zawodzie jest łatwość wypowiadania się w piśmie. Praca inspektora ds. bhp w dużej części opiera się na tworzeniu i analizie dokumentacji. Tego rodzaju zadania mają zazwyczaj charakter rutynowy. Jednakże inne zadania – związane z obserwacją stanowisk pracy, ustalaniem przyczyn wypadków, czy dostosowaniem stanowisk pracy zgodnie z zasadami ergonomii, wymagają szybkiego reagowania na określoną sytuację. Inspektor zmuszony jest często zajmować się kilkoma problemami jednocześnie, co wymaga podzielności uwagi i dobrego refleksu. Inspektor BHP musi być osobą opanowaną i odporną psychicznie. W swojej pracy spotyka się z wieloma sytuacjami stresowymi takimi jak kontrole zewnętrzne, czy też nagłe wypadki.

Zarobki

Według danych na rok 2018 wynagrodzenie miesięczne osób pracujących w zawodzie inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy jest zróżnicowane i najczęściej mieści się w przedziale od 2800 zł do 5000 zł brutto. Na wysokość zarobków wpływają przede wszystkim:

    • wielkość firmy,
    • branża,
    • kapitał firmy,
    • wykształcenie,
    • staż pracy,
    • region zatrudnienia.

Zarobki osób wykonujących dany zawód/grupę zawodów są orientacyjne i mogą szybko stracić aktualność. Dlatego na bieżąco należy sprawdzać, jakie zarobki oferuje rynek pracy, korzystając m.in. z  danych GUS:

http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy

Źródła pomocnicze:

  1. Publikacja: Rozwijanie, uzupełnianie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnianie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Departament Rynku Pracy, Warszawa 2018,
  2. Wyszukiwarka opisów zawodów: http://psz.praca.gov.pl/rynek-pracy/bazy-danych/klasyfikacjazawodow-i-specjalnosci/wyszukiwarka-opisow-zawodow.

Podstawa prawna:

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. poz. 704, z późn. zm.).

Skomentuj